KÜNYE
- Toplantı No: 2018/010
- Gündem No: 27
- Karar Tarihi: 21.02.2018
- Karar No: 2018/UY.I-452
- Başvuru Sahibi: Nas İnşaat San. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığı
- İKN: 2017/640526
- İhale Adı: Gaziantep İli Sınırları İçerisinde; Muhtelif Yerlerde Asfalt Yapım İşi
Özet
İhale dokümanında yüksek oranda kendi malı olma şartı aranması rekabeti engellemediği için itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yüksek maliyetli makine ve ekipmanların kendi malı olma şartının ihaleye katılımı engellediğini, trafik işaretleme imalatlarının bedelinin ödenmemesinin tekliflerin doğru hazırlanmasını engellediğini, birim fiyat teklif cetvelinde unutulan imalatların bedelsiz yapılmasının haksızlık oluşturduğunu ve işin yapılacağı yer ile projelerin belirsiz olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, ihale konusu işin geniş bir alanda yapılacağını, 198 adet makine ve ekipmanın iş yerinde bulundurulmasının gerektiğini, ancak sadece 4 adedinin kendi malı olma şartının aranmasının mevzuata uygun olduğunu belirlemiştir. Ayrıca, trafik işaretleme imalatlarının işin doğası gereği yüklenici sorumluluğunda olduğu, tekliflerin birim fiyat üzerinden ve işin yapılacağı yerin görülerek hazırlandığı, unutulan imalatların ise ihtiyat amaçlı ve bedelsiz yapılmasının teklif vermeye engel olmadığı tespit edilmiştir. İhale dokümanında iş kalemlerinin miktar ve birim fiyat tariflerinin yer aldığı, bu nedenle tekliflerin oluşturulmasına engel bir durum bulunmadığı vurgulanmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında yüksek maliyetli makine ve ekipmanların tamamı için değil, sadece bazı belirli sayıda kendi malı olma şartı konulması rekabeti engeller mi?
Cevap: İşin niteliği ve kapsamı dikkate alınarak, sadece belli sayıda yüksek maliyetli makine veya ekipmanın kendi malı olma şartının aranması mevzuata uygun sayılabilir. Bu yaklaşım, aşırı ve gereksiz koşullar getirilmediği sürece rekabeti engelleme olarak değerlendirilmez.
Soru: İhale konusu işte bazı iş kalemlerinin birim fiyat teklif cetvelinde yer almaması ve bu işlerin bedelsiz yapılmasının istenmesi tekliflerin doğru hazırlanmasını nasıl etkiler?
Cevap: Eğer birim fiyat teklif cetvelinde yer almayan iş kalemleri ihale konusu işin kapsamına dahilse ve bu işlerin performansı yüklenicinin sorumluluğundaysa, bunların bedelsiz ya da ihtiyat amaçlı yapılması teklif hazırlama aşamasında rekabeti olumsuz etkilemeyebilir. Ancak bu uygulamada idarenin doküman açıklığı ve işin kapsamı net olmalıdır.
Soru: İhale dokümanlarında işin yapılacağı yerle ilgili belirsizlikler tekliflerin hazırlanmasını ve rekabeti nasıl etkiler?
Cevap: İşin yapılacağı yerin ve işin genel koşullarının yeterince tanımlanmaması, tekliflerin doğru ve karşılaştırılabilir şekilde hazırlanmasını zorlaştırabilir. Ancak iş yeri görülerek teklif verilmesine imkan tanınıyorsa, bu durum bazı belirsizlikleri hafifletebilir ve rekabeti olumsuz etkileme ihtimali azalabilir.
Soru: Yüklenicinin işin doğası gereği bazı iş kalemlerini (örneğin trafik işaretleme imalatları) teklif dışı gerçekleştirmesi talebi, tekliflerin değerlendirilmesine nasıl yansır?
Cevap: İşin gerekliliğinden kaynaklanan bazı iş kalemlerinin yüklenici sorumluluğunda olması ve bunların teklif çocuk kalemlere dahil olmaması tekliflerin hazırlanmasında sorun yaratmayabilir. Bu tip uygulamalar, işin doğal parçası olarak kabul edildiğinde rekabeti engellemez.
Soru: İhale dokümanında yüksek maliyetli ekipmanların kullanılmasına ilişkin koşulların rekabeti daraltıp daraltmadığı nasıl değerlendirilir?
Cevap: Yüksek maliyetli ekipmanlara ilişkin şartlar, ancak söz konusu ekipman işin gerekliliği ile orantılı ve genel piyasa koşullarına uygun şekilde belirlenmişse rekabeti engelleyici bulunmaz. Aksi takdirde, aşırı ve zorlayıcı şartlar tekliflerin önünü kapatabilir ve rekabetin daralmasına yol açabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında 198 adet makine ve ekipmanın tamamı için değil, sadece 4 adedinin kendi malı olma şartı aranması ihale rekabetini engeller mi?
Cevap: Kurul, ihale konusu işin geniş kapsamı ve işin yapılma şekli dikkate alındığında, sadece 4 makine ve ekipmanın kendi malı olma şartının aranmasının mevzuata uygun olduğunu; bu durumun rekabeti engellemediğini belirlemiştir.
Soru: Trafik işaretleme imalatlarının bedelinin tekliflerde öngörülmemesi, teklif hazırlama sürecinde adaletsizlik yaratır mı?
Cevap: Kurul, trafik işaretleme imalatlarının işin doğası gereği yüklenici tarafından karşılanmasının zorunlu olduğunu, bu durumun tekliflerin birim fiyat üzerinden ve iş yeri görülerek hazırlandığı göz önüne alındığında teklif hazırlamaya engel teşkil etmediğini tespit etmiştir.
Soru: İhale dokümanında birim fiyat teklif cetvelinde unutulan ve bedelsiz yapılması istenen iş kalemleri tekliflerin adil hazırlanmasına engel olur mu?
Cevap: Kurul, unutulan iş kalemlerinin ihtiyat amaçlı ve bedelsiz yapılmasının teklif vermeye engel olmadığını, dolayısıyla bu durumun bir haksızlık ya da rekabeti engelleme oluşturmadığını kabul etmiştir.
Soru: İşin yapılacağı yer ve projelerin belirsiz olması nedeniyle tekliflerin doğru hazırlanmasının engellendiği iddiası doğru mudur?
Cevap: Kurul, iş yerinin görülerek tekliflerin hazırlandığını, ihale dokümanında iş kalemleri ile miktar ve birim fiyat tariflerinin yer aldığını ve bu nedenle tekliflerin oluşturulmasına engel herhangi bir belirsizliğin bulunmadığını tespit etmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlıkta temel mesele, ihale dokümanında bazı yüksek maliyetli makine ve ekipmanlar için öngörülen “kendi malı olma” şartının, ihaleye katılımı kısıtlayarak rekabeti daralttığı iddiasıdır. Buna ek olarak, teklif hazırlanmasında dikkate alınması gereken bazı iş kalemlerinin bedelsiz olarak öngörülmesi, trafik işaretleme imalatlarının yüklenici tarafından karşılanma zorunluluğu ile işin yapılacağı yer ve projelere ilişkin bilgi eksikliğinin tekliflerin sağlıklı oluşturulmasını önlediği ileri sürülmüştür.
Uyuşmazlıkta özellikle yüksek maliyetli makine ve ekipmanlar yönünden getirilen “kendi malı olma” koşulunun kapsamı ve bu koşulun rekabet üzerindeki etkisi tartışılmıştır. İhale konusu işin, geniş bir alanda gerçekleştirilmesi gereken ve toplamda 198 adet makine ve ekipmanın sahada bulundurulmasını gerektiren bir yapıda olduğu dikkate alınarak, bu makine ve ekipmanlardan sadece 4 adedi için kendi malı olma şartı getirilmiştir. Kurul, söz konusu sınırlı sayıda ekipman için bu koşulun getirilmesinin işin yürütülmesi açısından gerekli ve orantılı olduğunu, böyle bir düzenlemenin rekabeti engelleyici bir etki doğurmadığını değerlendirmiştir.
Trafik işaretleme imalatlarının bedel öngörülmeksizin yüklenici tarafından gerçekleştirilmesi zorunluluğunun, ihaleye teklif verirken yük getirdiği iddiası ise işin doğası bakımından ele alınmıştır. Kurul, bu tür imalatların yüklenici tarafından karşılanmasının işin gerekliliğinden kaynaklandığını, tekliflerin birim fiyat esaslı olarak ve işin mahallinin görülmesi suretiyle hazırlandığını belirterek, bu hususun tekliflerin oluşturulmasını engelleyecek nitelikte bir eksiklik teşkil etmediğini değerlendirmiştir.
İdarece birim fiyat teklif cetvelinde yer almayan iş kalemlerinin bedelsiz olarak yükleniciye yaptırılmasının da tekliflerin adil ve karşılaştırılabilir şekilde hazırlanması bakımından sorun oluşturduğu ileri sürülmüştür. Kurul, söz konusu imalatların ihtiyatlı yaklaşımla ve emniyeti sağlamak amacıyla düzenlendiğini ve bu nedenle teklif hazırlama sürecini olumsuz yönde etkilemediğini değerlendirmiştir. Ayrıca işin yapılacağı yerin ve iş kalemlerine ilişkin bilgilerin ihale dokümanında yer alması ve teknik inceleme yapılmasına olanak tanınması gerekçeleriyle, projeye ilişkin yeterli açıklığın sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak Kurul, ihale dokümanında yer verilen dört ekipmana özgülenmiş “kendi malı olma” şartının işin kapsamı ve gereklilikleri doğrultusunda belirlenmiş olduğunu ve bu düzenlemenin piyasaya girişe engel teşkil etmeyeceğini değerlendirmiştir. Trafik işaretlemeleri ve unutulan imalatlarla ilgili diğer iddiaların da işin doğasına uygun olduğu ve teklif hazırlamayı sekteye uğratmadığı görüşüyle başvurunun reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.