KÜNYE
- Toplantı No: 2018/044
- Gündem No: 32
- Karar Tarihi: 01.08.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1457
- Başvuru Sahibi: Birlik Grup Yapı İnş. San. A.Ş. - Tolunay Müh. Klima Proje Taah. İnş. Tur. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Denizli Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü
- İKN: 2018/71051
- İhale Adı: Çivril Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Yapım İşi
Özet
Yıllara yaygın inşaat hesaplarının bilanço belgelerinde gösterilmemesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırı bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yıllara yaygın inşaat işine ilişkin hesapların bilançosunda gösterilmemesinin mevzuata aykırı olduğunu, sunulan bilanço ve kurumlar vergisi beyannamesinin yasalara uygun olduğunu ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği hükümlerine göre, yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri maliyetleri ve hakediş bedelleri ilgili hesaplarda izlenmekte, işin geçici kabulü yapıldığında bu hesaplar satış maliyetlerine devredilmektedir. Somut olayda, işin geçici kabul tarihi 08.09.2016 olup, 2016 yılı bilançosunda bu hesaplarda pozitif bakiye bulunmaması mevzuata uygundur. Bu nedenle başvuru sahibinin pilot ortağının sunduğu bilanço ve beyannameler mevzuata uygundur ve yeterlik kriterlerini sağlamaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yıllara yaygın inşaat işleri kapsamında maliyet ve hakediş gelirlerinin bilanço hesaplarında görünmemesi halinde teklif değerlendirme dışı bırakılabilir mi?
Cevap: Yıllara yaygın inşaat işlerinde, işin geçici kabulü yapıldıktan sonra maliyet ve hakediş tutarlarının bilanço hesaplarından çıkartılarak satış maliyetlerine devredilmesi yaygın muhasebe uygulamalarındandır ve mevzuata uygundur. Bu durumda, söz konusu hesapların bilanço içerisinde pozitif bakiye göstermemesi teklifin değerlendirme dışı bırakılması için tek başına geçerli bir neden sayılmaz.
Soru: Kamu ihalelerinde ekonomik yeterlik belgeleri kapsamında sunulan bilanço ve vergi beyannamelerinde bulunan yıllara yaygın inşaat hesaplarındaki eksiklikler teklifin elenmesine yol açar mı?
Cevap: Eğer sunulan bilanço ve kurumlar vergisi beyannamesi, işin geçici kabul durumu ve genel muhasebe prensipleri dikkate alınarak mevzuata uygunsa, yıllara yaygın inşaat hesaplarının belgelerde görünmemesi tek başına teklifin elenme sebebi olamaz. Bu belgelerin genel yeterlilik şartlarını sağlaması önem taşır.
Soru: Teklif mektubundaki imzanın noter onaylı ıslak imza sirküleri ile uyumsuz olması veya sirkülerin sunulmaması durumunda ne yapılır?
Cevap: Teklif mektubundaki imzanın, sunulan noter onaylı ıslak imza sirküleri ile uyumlu olmaması veya sirkülerin hiç sunulmaması halinde, teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygulamada yaygın ve mevzuata uygun bir yaklaşımdır. Bu husus, teklif güvenilirliği açısından tereddütsüz ele alınır.
Soru: İşin kesin veya geçici kabulünden önce ve sonra yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin muhasebe kayıtlarında gösterilme zorunluluğu nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş geçici kabulünün öncesinde yıllara yaygın inşaat maliyetleri ve hakediş gelirleri ilgili bilanço hesaplarında izlenmesi beklenirken, geçici kabul yapıldıktan sonra maliyetlerin satış maliyetlerine devredilerek bilanço hesaplarından çıkarılması normal ve mevzuata uygun kabul edilir. Dolayısıyla, döneme göre maliyet kayıtlarının durumuna göre değerlendirme yapılmalıdır.
Soru: Yıllara yaygın inşaat işlerinde muhasebe uygulamaları nedeniyle bilanço hesaplarında maliyet kalemlerinin yer almaması teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlamına gelir mi?
Cevap: Muhasebe Sisteminin Uygulama Genel Tebliği ve ilgili yönetmelikler kapsamında, maliyetlerin satış maliyetlerine devredildiği durumlarda bilanço hesaplarında bu kalemlerin yer almayışı tek başına teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmamalıdır. Bu konuda yapılacak değerlendirmede işin tamamlanma ve kabul durumu ile muhasebe uygulamasının uyumu dikkate alınır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin pilot ortağı tarafından sunulan 2016 yılı bilançosunda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ve hakediş gelirlerinin gösterilmemesi teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir gerekçe midir?
Cevap: Hayır, işin geçici kabulünün 2016 yılı içinde yapılması nedeniyle yıllara yaygın inşaat maliyetleri ve hakediş gelirlerinin bilanço hesaplarında pozitif bakiye olarak gösterilmemesi mevzuata uygundur ve bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka aykırıdır.
Soru: Başvuru sahibinin pilot ortağının sunduğu bilanço ve kurumlar vergisi beyannamesi yeterlik kriterlerini karşılar mı?
Cevap: Evet, söz konusu bilanço ve beyannameler muhasebe ve mevzuat kurallarına uygun olarak hazırlanmış olup, yeterlik kriterlerini sağlamaktadır; bu nedenle başvuru sahibinin teklifi değerlendirmeye alınmalıdır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubundaki imzanın noter onaylı ıslak imza sirküleri ile uyumlu olmaması ne gibi bir hukuki sonuç doğurur?
Cevap: Noter onaylı ıslak imza sirkülerinin sunulmaması ve teklif mektubundaki imzanın bu sirkülerle uyumlu olmaması sebebiyle bu isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmalıdır.
Soru: Yıllara yaygın inşaat işlerinde maliyetlerin bilanço hesaplarında izlenmemesi yönetmelik ve uygulama tebliğine aykırı mıdır?
Cevap: İşin geçici kabulünün yapılması nedeniyle yıllara yaygın inşaat maliyetlerinin bilanço hesaplarından satış maliyetlerine devredilmesi mevzuata uygundur; bu nedenle bu maliyetlerin bilanço hesaplarında gösterilmemesi uygulamada hukuka uygundur.
Detaylı Analiz
İncelenen olayda, belirli bir yapım işine ilişkin olarak başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına konu olan husus, pilot ortak tarafından sunulan 2016 yılı bilançosunda yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri ile hakediş gelirlerinin yer almamasıdır. Bu çerçevede ihaleyi gerçekleştiren makam tarafından, bu eksikliğin teklifin teknik uygunluğunu ve yeterlik kriterlerini karşılamadığı gerekçesiyle teklifin geçerli sayılmaması yönünde işlem tesis edilmiştir. Ancak başvuru sahibi, söz konusu bilanço ve kurumlar vergisi beyannamelerinin usulen ve mevzuata uygun olduğunu, söz konusu kayıtların bulunmamasının yasal muhasebe uygulamaları çerçevesinde değerlendirildiğini ileri sürerek tekliflerinin geçerli kabul edilmesini talep etmiştir.
Uyuşmazlığın merkezinde bulunan tartışma, bilanço belgelerinde belirli muhasebe hesaplarının gösterilmemesi ile ilgilidir. Pilot ortak tarafından sunulan bilançoda yıllara yaygın inşaat işleriyle ilgili maliyetler ve hakediş gelirlerinin yer almaması, idare tarafından teklifin yeterli görülmemesine sebep yapılmıştır. Oysa ki, mevzuat çerçevesinde söz konusu tutarların ilgili hesaplarda izlenmesinin geçici kabul tarihine kadar uygulanacağı, geçici kabul yapıldığında ise bu hesapların kapatılarak satış maliyetlerine devredileceği bilinmektedir. Somut olayda işin geçici kabulü 2016 yılında yapılmış olup, bilanço da bu tarihe ait olduğundan, söz konusu hesapların pozitif bakiye göstermemesi doğal bir muhasebe sonucudur.
Bu değerlendirme ışığında bakıldığında, pilot ortak tarafından sunulan bilanço belgelerinde anılan kalemlerin eksik olması, mevcut durum itibarıyla taşıması gereken belgede yer almaması gereken içerikler yönünden değerlendirilmiştir. Kurul’un kararında bu durumun mevzuata uygun olması yönüyle hüküm kurduğu görüldüğünden, idare tarafından bu hususun esaslı bir eksiklik olarak değerlendirilmesi hukuki dayanaktan yoksun kalmıştır. Dolayısıyla, söz konusu maliyet ve gelir kalemlerinin belgesel olarak yer almaması, ihale dokümanında aranan yeterlik kriterlerini ihlâl edecek nitelikte görülmemiştir.
Pilot ortak açısından yapılan değerlendirmede, sunulan bilanço ve kurumlar vergisi beyannamesinin ilgili yıllık muhasebe tekniğine uygun olduğu, belgelerin kanuni ve mali açıdan geçerliliğini koruduğu anlaşılmıştır. Bu belgelerin hazırlanmasında takip edilen muhasebe işlemleri, geçici kabul tarihi itibarıyla söz konusu hesapların bilanço üzerinde görünmemesini gerekçelendirmektedir. Bununla birlikte, belgelerin sunuluş şekli ve içerikleri yönünden yeterlik şartlarını karşıladığına dair bir eksiklik tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin pilot ortağı tarafından sunulan mali belgelerin mevzuata uygun şekilde düzenlendiğini, yıllara yaygın inşaat hesaplarında bakiye görünmemesinin muhasebe uygulaması açısından hukuki kabul edilebilirliğini sağlamasını dikkate alarak, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını hukuka aykırı bulmuştur. Ayrıca, ihalenin üzerinde bırakıldığı isteklinin teklif mektubunda yer alan imzanın sunulan noter onaylı ıslak imza sirküleriyle uyuşmaması ve bu belgenin hiç sunulmamış olması şartların ihlali olarak değerlendirilmiş ve bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.