KÜNYE
- Toplantı No: 2021/039
- Gündem No: 21
- Karar Tarihi: 22.09.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1753
- Başvuru Sahibi: Mck Endüstriyel Yapı ve Otomotiv Anonim Şirketi-Ays Yıldız Yapı İnşaat Madencilik Otomotiv Harita Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Adalet Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2021/372799
- İhale Adı: Akçaabat Adalet Binası Yapım İşi
Özet
Teklifin değerlendirme dışı bırakılması, yeterlik bilgileri tablosundaki ortaklara ait bilgilerin boş bırakılması nedeniyle mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ortaklara ait bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda boş bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu, sunulan belgelerde şirketin tek ortaklı olduğunun açıkça görüldüğünü ve eksik bilgi tamamlatılması gerekirken teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanı ve mevzuat hükümlerine göre, tüzel kişilerin ortaklarına ait bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda eksiksiz ve açık şekilde beyan edilmesi zorunludur. Başvuru sahibinin pilot ortağı tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda ‘Ortaklara Ait Bilgiler’ kısmı boş bırakılmıştır. Ticaret sicili gazeteleri ve pay defteri bilgileri sorgulanmış ve şirketin tek ortaklı olduğu teyit edilmiştir. Ancak, yeterlik bilgileri tablosunda bu bilginin beyan edilmemesi, idarece teklifin değerlendirme dışı bırakılması için mevzuata uygun gerekçe oluşturmuştur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Tüzel kişilerin ortaklarına ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda eksik veya boş bırakılması halinde, idarenin bu durumu teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak kabul etmesi hukuken ne şekilde değerlendirilir?
Cevap: İhale dokümanı ve ilgili mevzuata göre, tüzel kişiliklerin ortaklarına dair bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda tam ve açık şekilde beyan edilmesi gerekir. Bu bilgiler boş bırakıldığında, idarenin durumu eksik beyan olarak değerlendirip teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını karara bağlaması yaygın ve mevzuata uygun bir uygulama olarak kabul edilir. Eksik beyan, ihalenin şeffaflık ve doğruluk ilkeleriyle uyumsuzluk teşkil ettiğinden, idarelerin bu tür durumlarda değerlendirme dışı bırakma yoluna başvurması sıklıkla onaylanmaktadır.
Soru: Elektronik ihale süreçlerinde, yeterlik değerlendirmesinde sunulan belgelerle EKAP ve diğer resmi sistemlerden yapılan sorgulamalar arasında çelişki veya eksik bilgi tespit edildiğinde idarenin izleyebileceği yöntemler nelerdir?
Cevap: Elektronik ortamda yeterlik değerlendirmesi, başvuru sahibinin beyanı esas alınarak EKAP ve ilgili kamu kurumlarının sistemlerinden yapılan sorgulamalarla desteklenir. Eğer sorgulamalarda eksik veya tutarsız bilgi varsa, idare istekliden belge talep edebilir veya durumun teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektirdiğine karar verebilir. Ancak, yeterlik bilgileri tablosundaki zorunlu alanların boş bırakılması halinde, idare sıklıkla doğrudan değerlendirme dışı bırakma yoluna gider; belge talebi yapma zorunluluğu olmadığından bu tercih mevzuata uygundur.
Soru: Teklifin yeterlik bilgileri tablosundaki ortak bilgilerinin, şirketin tek ortaklı olduğunun resmi belgelerle ispatlanmasına rağmen boş bırakılması halinde, bu durumun idari işlemlerdeki etkisi nedir?
Cevap: Resmi belgelerle şirketin tek ortaklı olduğunun tespiti, bu bilginin yeterlik tablosunda açıkça beyan edilmesini ortadan kaldırmaz. Ortak bilgilerinin boş bırakılması, başvuru sahibinin bilgi vermeme veya eksik bilgi verme durumu olarak değerlendirilir. Bu nedenle, idarece teklifi doğrudan değerlendirme dışı bırakmak genel uygulamaya uygundur; eksik beyan idari işlemde hukuka uygunluk açısından sorun yaratmayabilir.
Soru: Yeterlik bilgi tablolarının sınırları içinde eksik veya boş bırakılan ortak bilgileri için, idarenin eksik tamamlatma yoluna gitmemesi itiraz konusu olduğunda nasıl bir yaklaşım benimsenmektedir?
Cevap: Mevzuat kapsamında zorunlu bilgilerin eksik verilmesinde, özellikle elektronik ihalelerde idarenin eksik tamamlatma yapmak zorunda olmadığı kabul edilmektedir. Bu nedenle, ortak bilgileri gibi önemli alanların boş bırakılması halinde idarenin teklifi doğrudan değerlendirme dışı bırakması uygulamada yaygın ve hukuken desteklenen bir tutumdur. İtirazlarda, eksik tamamlatma yapılmamasının hukuka aykırılık oluşturmadığı gerekçesiyle idarenin işlemi genellikle onaylanmaktadır.
Soru: İdari itiraz sürecinde, yeterlik formunda ortak bilgileri eksik beyan eden isteklinin itirazı üzerine karar verirken hangi temel kıstaslar dikkate alınır?
Cevap: İtiraz incelemesinde, öncelikle ihale dokümanı hükümleri ve ilgili mevzuatın ortak bilgileri beyan zorunluluğunu içerip içermediği araştırılır. Tüzel kişilerin ortaklarının eksiksiz bildirilmesi zorunluluğu varsa, bu şartın yerine getirilmemesi teklifin değerlendirme dışı bırakılma sebebi olarak kabul edilir. İdarece iddialar desteklenerek işlemin mevzuata uygun olduğu ve eksik beyanın teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli sebep olduğu karara bağlanır. Eksik beyanın giderilmesine yönelik zorunluluk yerine getirilmemişse, itiraz genellikle reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Ortaklara ait bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda boş bırakılması, ticaret sicili gazeteleri ve diğer resmi belgelerde şirketin tek ortaklı olduğunun tespit edilmesi durumunda da teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli midir?
Cevap: Evet, ticaret sicili gazeteleri ve pay defteri sorgulaması ile şirketin tek ortaklı olduğunun teyit edilmesi, yeterlik bilgileri tablosunda bu bilginin açıkça beyan edilmesini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ortaklara ait bilgilerin boş bırakılması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için mevzuata uygun gerekçe oluşturur.
Soru: İdare, yeterlik bilgileri tablosunda boş bırakılan ortak bilgileri için başvuru sahibinden belge istemek veya eksik bilgiyi tamamlattırmak zorunda mıdır?
Cevap: Bu vakada idarenin, yeterlik bilgileri tablosunda ortak bilgileri boş bırakan istekliden eksik belgeyi talep etme zorunluluğu bulunmamıştır. Elektronik ihale sisteminde beyan edilen bilgiler üzerinden yeterlik değerlendirmesi yapılır ve eksiklikler varsa teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılır.
Soru: Elektronik ihale usulünde yeterlik değerlendirmesi hangi kaynaklara dayanarak yapılmıştır ve bu durum ortak bilgileri beyan edilmemesine ilişkin sonucu nasıl etkilemiştir?
Cevap: Elektronik ihale usulünde yeterlik değerlendirmesi başvuru sahibinin beyanı ile EKAP ve ilgili kamu kurumlarının sistemlerinden yapılan sorgulamalara dayanmıştır. Bu usul, beyan edilmemiş bilgilerin idarece sorgulanmasını ya da istekli tarafından sunulmasını gerektirdiğinden, ortak bilgileri tablosunun boş bırakılması yeterli bilgi verilmediği anlamına gelmiş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda, ortak bilgilerini boş bırakmasının haksız değerlendirme olduğunu iddia etmesi üzerine Kurul nasıl bir karar vermiştir?
Cevap: Kurul, ihale dokümanı ve mevzuata uygun olarak, ortaklara ait bilgilerin açık ve eksiksiz beyan edilmesinin zorunlu olduğunu, eksik bilgi beyanının teklifin değerlendirme dışı bırakılması için meşru sebep olduğunu tespit etmiş ve itirazen şikayeti reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecinde gündeme gelen uyuşmazlık, bir isteklinin sunduğu yeterlik bilgileri tablosunda tüzel kişiliğe ait ortak bilgilerini eksik bırakması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkindir. Başvuru sahibi, söz konusu eksikliğin dikkate alınmaması gerektiğini, çünkü şirketin tek ortaklı olduğunu gösteren belgelerin idarenin erişebileceği resmi kaynaklarda mevcut bulunduğunu ileri sürerek, teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğini savunmuştur. Ancak, ihale makamı tarafından bu eksiklik değerlendirme dışı bırakma sebebi olarak kabul edilmiştir.
İnceleme konusu ihalede, yeterlik bilgileri tablosunda tüzel kişilerin ortaklarına ilişkin bilgilerin eksiksiz olarak beyan edilmesi beklenmektedir. Somut olayda, sunulan tabloda bu bilgiler boş bırakılmıştır. İdare, bu eksikliğin tamamlatılmasını talep etmeden doğrudan değerlendirme dışı bırakma yoluna gitmiştir. Başvuru sahibi ise şirketin tek ortaklı olduğunun ticaret sicili gazeteleri gibi kaynaklarla sabit olduğu gerekçesiyle, bu eksikliğin tamamlatılabilir olduğunu ileri sürmüştür. Ne var ki, elektronik ihale usulü çerçevesinde yeterlik değerlendirmesi doğrudan beyan edilen bilgiler ve sistem üzerinden yapılan sorgulamalarla sınırlı tutulmakta, eksik beyanın tamamlattırılması gerekli görülmemektedir.
Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, yeterlik bilgileri tablosunda yer alan ortak bilgileri alanının beyan edilmesinin esaslı bir husus olduğu sonucu benimsenmiştir. Şirketin tek ortaklı olduğunun tespiti, bu bilginin tabloya işlenmesini gereksiz kılmaz. Belirtilen bilgi, tabloda açıkça yer almadığı sürece beyan eksikliği kabul edilmekte ve bu eksiklik esaslı nitelikte değerlendirilmektedir. Elektronik ihale sisteminin yapılandırması gereği, tablo üzerinden yapılmayan beyanlar sistemsel sorgulama kapsamında değerlendirilememekte ve bu da eksikliğin telafi edilmesine imkân tanımamaktadır.
Bu kapsamda, teklifi sunan işletmenin tablodaki bilgi eksikliği, özellikle ortaklık bilgilerine dair kısmın tamamen boş bırakılmış olması, teklifin değerlendirme dışı kalması sonucunu doğurmuştur. Pilot ortak tarafından sunulan bu bilgilere dayanılarak yapılan yeterlik değerlendirmesinde, eksikliğin tamamlatılması yoluna gidilmesine gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, söz konusu tablo bir bütün olarak yeterli kabul edilmediğinden teklif geçerli sayılmamıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde, ihale dokümanı ve ilgili düzenlemelerle uyumlu olarak, ortaklara ilişkin bilgilerin eksik bırakılmasının değerlendirme dışı bırakma için yeterli olduğu kabul edilmiştir. Şirketin tek ortaklı olduğu yönündeki dış kaynaklardan elde edilebilecek veriler, beyan yükümlülüğünün yerine getirilmesi açısından yeterli görülmemiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiaları yerinde bulunmamış ve itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.