KÜNYE
- Toplantı No: 2020/049
- Gündem No: 9
- Karar Tarihi: 28.10.2020
- Karar No: 2020/UY.IV-1743
- Başvuru Sahibi: İsmail ALADAŞ
- İhaleyi Yapan İdare: Afyonkarahisar Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü
- İKN: 2020/333839
- İhale Adı: Afyonkarahisar İl Müdürlüğü Kocatepe Spor Kompleksi İçine Doğal Çim Sahası, Soyunma Odası ve Su Deposu Yapım
Özet
İhale süreci dışındaki sözleşme uygulamasına ilişkin başvurunun görev yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yer tesliminin yapılmaması ve zemin etüdü yapılmadan onaysız tip projeyle ihalenin mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek sözleşmenin feshini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurum, ihale sürecinin ihale onayından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan kısmı kapsadığını, başvurunun ise bu sürecin dışındaki sözleşmenin uygulanması aşamasına yönelik olduğunu tespit etmiştir. Bu tespit, Kurumun görev ve yetkisinin 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi kapsamında ihale sürecine ilişkin işlemlerle sınırlı olması ve başvurunun bu kapsamda olmaması esasına dayanmaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale süreci ile sözleşme uygulaması aşaması arasındaki ayrım neden önemlidir ve bu ayrım hangi durumlarda tereddüte yol açar?
Cevap: İhale süreci, ihale onayından sözleşmenin imzalanmasına kadar geçen aşamaları kapsar ve Kamu İhale Kurulu’nun görev alanındadır. Sözleşme uygulaması ise imzalanan sözleşmenin yürütülmesi safhasıdır ve bu aşamadaki işlemler Kurumun görev alanı dışında kalabilir. Tereddüt genellikle, şikayetin ihale aşaması mı yoksa sözleşme uygulanmasıyla ilgili mi olduğunun net olmaması durumunda ortaya çıkar; örneğin yer teslimi yapılmaması veya işin kısmi ifası gibi uygulamaya ilişkin konuların idari sürece mi yoksa sözleşme yönetimine mi dair olduğunun doğru tespiti önemlidir.
Soru: İhale dışındaki sözleşme uygulamasıyla ilgili şikayetlerin Kamu İhale Kurulu’nda değerlendirilmemesinin uygulamada yol açabileceği sorunlar nelerdir?
Cevap: Bu tür şikayetlerin Kurulca değerlendirilmemesi, ilgililerin sözleşme sürecindeki hak arama imkânlarını sınırlandırabilir ve uyuşmazlıkların farklı mercilere yönelmesine yol açabilir. Ancak Kamu İhale Kurulu’nun yetki sınırı, ihale sürecine ilişkin işlemlerle sınırlı olduğundan sözleşme uygulamasına ilişkin iddialar başka hukuki yollarla (örneğin mahkeme veya tahkim) takip edilmelidir. Bu nedenle başvurunun uygun merciye yönlendirilmesi önemlidir.
Soru: Yer teslimi yapılmaması iddiası hangi aşamada değerlendirilir ve bu durum ihale süreci kapsamında sayılabilir mi?
Cevap: Yer teslimi yapılmaması, genellikle sözleşmenin uygulanması aşamasına ilişkindir ve ihale süreci tarafından kapsanmaz. İhale süreci, sözleşmenin imzalanmasıyla tamamlanır; yer teslimi gibi uygulamaya yönelik icra faaliyetleri sözleşme yönetiminin parçasıdır. Dolayısıyla, yer tesliminin yapılmaması sebebiyle yapılan başvuruların ihale süreci kapsamında değerlendirilmesi beklenmez.
Soru: Onaysız tip proje kullanımı iddiası ihale süreci kapsamında hangi şartlarda incelenir?
Cevap: Tip projenin onaylı olup olmaması, ihale dokümanlarında somut şekilde belirtilmiş ve teklif değerlendirmesinde etkili olmuşsa ihale süreci kapsamında değerlendirilebilir. Ancak proje onayı, sözleşmenin uygulanmasına ilişkin bir durum olarak ortaya çıkıyorsa ve ihale süreci tamamlanmışsa bu iddia Kurumun görevi dışındadır. Bu nedenle, ihale aşamasında dokümanlara uygunluk ve onay durumu önemlidir; uygulamada ise başvurunun kapsamı kritiktir.
Soru: Sözleşmenin feshi gibi nihai işlemlerle ilgili olarak Kamu İhale Kurulu’nun görevi nasıldır?
Cevap: Sözleşmenin feshi kararı, sözleşmenin uygulanması aşamasındaki işlemdir ve Kamu İhale Kurulu’nun ihale süreciyle ilgili görev alanı dışında kalır. Bu nedenle feshin hukuka uygunluğu veya dayanakları Kurul tarafından genel olarak incelenmez. İlgililer bu tür işlemlerle ilgili uyuşmazlıkları yetkili mahkemeler veya sözleşmede öngörülen uyuşmazlık çözüm yollarıyla takip etmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibi tarafından iddia edilen yer teslimi yapılmaması ve onaysız tip projeyle sözleşmenin mevzuata aykırılığı hususunda Kamu İhale Kurulu’nun görevi nedir?
Cevap: Kurumun görevi, sadece ihale süreciyle sınırlıdır; ihale süreci ihale onayından sözleşmenin imzalanmasına kadar devam eder. Yer teslimi yapılması veya tip projenin onay durumu gibi sözleşmenin uygulanmasına ilişkin hususlar, ihale sürecinin dışındadır ve bu nedenle Kurumun görev alanına girmez.
Soru: Başvurunun ihale süreci dışında yapılması halinde ne tür bir karar verilir?
Cevap: Başvurunun ihale süreci dışındaki sözleşmenin uygulanmasını konu alması halinde, Kurum 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddesi uyarınca görev yönünden başvuruyu reddeder. Bu durumda sözleşmenin uygulanmasına ilişkin uyuşmazlıklara ilişkin inceleme yapılmaz.
Soru: İhale sürecinin hangi aşamaları Kamu İhale Kurulu’nun görev alanına dahildir ve bu vakada başvuru hangi aşamada yapılmıştır?
Cevap: İhale süreci ihale onayından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan aşamaları kapsar. Bu vakada ise başvuru, sözleşmenin uygulanması aşamasına ilişkin olduğu için, ihale sürecinin tamamlanmasından sonra yapılmıştır; dolayısıyla süreç dışı ve görev dışındadır.
Soru: Başvuru sahibinin sözleşmenin feshi talebi hangi nedenle değerlendirilememiştir?
Cevap: Sözleşmenin feshi talebi ihale sonrası sözleşmenin uygulanması aşamasına ilişkin olup, bu aşamadaki uyuşmazlıklar Kurumun görev alanına girmediğinden, başvuru görev yönünden reddedilmiş ve bu talep Kurumca incelenmemiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru, yer tesliminin yapılmaması ve onaysız bir tip projeyle zemin etüdü gerçekleştirilmeden ihalenin yürütüldüğü iddiasına dayanılarak, sözleşmenin feshine yönelik bir talep içermektedir. Bu çerçevede, başvuru sahibinin asıl itirazı, sözleşmenin uygulanması aşamasındaki bazı eksikliklerin, ihalenin bütünlüğünü ve hukuka uygunluğunu zedelediği yönündedir. Uyuşmazlığın niteliği, ihalenin şekilsel ve içeriksel unsurlarına mı yoksa sözleşmenin ifasına mı dayandığı noktasında toplanmaktadır.
İddia konusu işlemlerin ihale süreci boyunca mı yoksa sonrasındaki sözleşme safhasında mı meydana geldiği belirleyici bir unsurdur. Yer teslimi yapılmaması ve zemin etüdünün, onaysız bir proje üzerinden gerçekleştirilmesi gibi hususlar teknik olarak sözleşmenin yürütülmesi sırasında ortaya çıkan uygulama işlemleridir. Dolayısıyla bu şikâyetlerin, ihalenin ön hazırlık, ilan, teklif alma ve değerlendirme gibi klasik ihale süreci aşamalarıyla değil, doğrudan işin yürütüm süreciyle ilgili olduğu anlaşılmaktadır.
Başvuruda öne sürülen iddialarda, ihale dokümanlarının içeriği ya da tekliflerin değerlendirilme biçimine ilişkin bir esaslı unsur farklılığı söz konusu değildir. Kurul’un da değerlendirmesi bu çatıda oluyor; işlem ya da belgede ihale sürecine dair esaslı bir hata bulunmadıkça, uygulama aşamasındaki ihtilaflar Kurul’un görev alanına girmiyor. Bu vakada da esaslı unsur çerçevesinde herhangi bir ihale kusuru iddiası teknik olarak ileri sürülmemiştir.
Başvuruda pilot ortağın iş deneyimi veya yeterliliğine yönelik doğrudan bir tartışma yoktur. İtirazın merkezinde, işi üstlenen yüklenicinin ihale sonrası safhadaki sorumluluklarını yerine getirmediği iddiası yer almaktadır. Bu durum yüklenicinin başlangıçta yeterli olup olmadığından çok, sözleşmenin icrasında çıkan ihtilaflara işaret ettiği için, pilot ortak değerlendirmesi anlamını yitirmektedir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, şikâyetin ihale süreci dışındaki bir nitelik taşıdığına kanaat getirerek görev yönünden inceleme yapmamayı tercih etmiştir. Kurul’un bu tutumu, ihale süreci ile sözleşme uygulama aşaması arasındaki sınır ayrımını gözeten yerleşik yaklaşımının bir yansımasıdır. Bu nedenle başvuru, sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olduğu gerekçesiyle görev yönünden reddedilmiş ve esasa girilmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.