KÜNYE
- Toplantı No: 2020/049
- Gündem No: 9
- Karar Tarihi: 28.10.2020
- Karar No: 2020/UY.IV-1743
- Başvuru Sahibi: İsmail ALADAŞ
- İhaleyi Yapan İdare: Afyonkarahisar Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü
- İKN: 2020/333839
- İhale Adı: Afyonkarahisar İl Müdürlüğü Kocatepe Spor Kompleksi İçine Doğal Çim Sahası, Soyunma Odası ve Su Deposu Yapım
Özet
İhale süreci dışındaki sözleşme uygulaması başvurusu görev yönünden reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yer tesliminin yapılmaması ve zemin etüdü yapılmadan onaysız tip projeyle ihalenin mevzuata aykırı olduğunu iddia ederek sözleşmenin feshini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kamu İhale Kurumu, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ihalelerin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süreçte yetkili olup, sözleşmenin uygulanması aşamasının bu kapsamda olmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kamu İhale Kurumu’nun görev ve yetki alanı ihale sürecinin hangi aşamalarını kapsar, hangi aşamalar hariç tutulur?
Cevap: Kurumun yetkisi genellikle ihale sürecinin hazırlık aşamasından başlayarak tekliflerin değerlendirilmesi, karara bağlanması ve sözleşmenin imzalanmasına kadar olan aşamaları içerir. Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin sorunlar, sözleşmenin ifası, teslim ve kabul gibi aşamalar genellikle Kurumun görev alanı dışında kalır ve farklı hukuk yollarıyla çözülür.
Soru: Sözleşmenin uygulanması aşamasında yer teslimi yapılmaması gibi iddialar Kamu İhale Kurumu tarafından neden değerlendirilmeyebilir?
Cevap: Yer tesliminin yapılmaması sözleşme kapsamında ifa sorunlarına ilişkindir ve ihale sürecinin tamamlanmasından sonra gerçekleştiği için Kurumun yetkili olduğu ihale işlemleri kapsamına girmez. Bu nedenle, bu tür iddialar Kamu İhale Kurumu’nun değerlendirme ve denetim sahası dışında kalır.
Soru: İhale süreci dışındaki sözleşme uygulamasıyle ilgili şikâyetler için başvuru yolları nelerdir?
Cevap: Sözleşme uygulanması aşamasında yaşanan sorunlar için İdare Mahkemeleri nezdinde idari dava açmak ya da sözleşmenin uygulanmasıyla ilgili diğer ilgili idari veya adli mercilere başvurmak gerekir. Kamu İhale Kurumu, sadece ihale süreciyle sınırlı inceleme yetkisine sahip olduğundan bu aşamada yapılan başvuruları görev bakımından reddedebilir.
Soru: İhale süreci ile sözleşme uygulaması arasındaki sınır uygulamada neden önemlidir?
Cevap: Bu sınır uygulamadaki yetki ve görev karmaşalarını önlemek; ihalenin kanuna uygunluğunun denetlenmesi ile sözleşme ifasına ilişkin sorunların ayrımını sağlamak açısından kritik kabul edilir. Böylece, ilgili sorunların uygun mercilerde ve doğru prosedürle çözümlenmesini temin eder.
Soru: İdarece onaysız tip projeyle yapılan ihalenin mevzuata aykırılığı iddiası ihale süreci sonrasında nasıl ele alınabilir?
Cevap: İhale sürecinde onaysız projeyle teklif alma işlemi varsa, Kamu İhale Kurumu bu aşamada inceleme yapabilir. Ancak uygulama aşamasında bu iddiaların gündeme gelmesi halinde, söz konusu ihlal iddiaları doğrudan Kurumun yetki alanı dışına çıkarak idari dava veya diğer hukuki yollarla çözülmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin yer teslimi yapılmaması ve zemin etüdü yapılmaması nedeniyle sözleşmenin feshi talebi, Kamu İhale Kurumu tarafından neden incelenmemiştir?
Cevap: Başvuru sahibi sözleşmenin uygulanmasına ilişkin şikâyetlerde bulunmuş, ancak Kamu İhale Kurumu, yetki alanının ihale sürecinin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan aşama ile sınırlı olduğunu belirlemiş; uygulama aşamasında ortaya çıkan iddiaların Kurumun görev alanı dışında olduğu gerekçesiyle başvuruyu incelememiştir.
Soru: Kamu İhale Kurulu, başvuruyu hangi yasal temel gerekçeyle görev yönünden reddetmiştir?
Cevap: Kurul, başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin on birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca, ihale süreci dışındaki sözleşme uygulaması aşamasına ilişkin olması nedeniyle Kurumun görev ve yetki alanı dışında kaldığını tespit ederek başvuruyu görev yönünden reddetmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iddiası ihalenin mevzuata aykırı yapıldığına yönelik olsa da bu durumda Kurumun görev alanı neden sınırlı kalmıştır?
Cevap: İhale mevzuatına aykırılık konusu Kurumca yalnızca ihale işlemleri ve sözleşmenin imzalanması aşamasında incelenmekte, uygulama aşamasındaki eksiklikler ve usulsüzlük iddiaları Kurumun görev yetkisinin dışında kaldığından, başvuru sahibinin iddiası incelenmemiştir.
Soru: Bu vakada sözleşmenin uygulanması aşamasındaki şikâyetler için başvuru sahibinin hangi yolları kullanması gerekirdi?
Cevap: İhale süreci dışında kalan sözleşme uygulamasına ilişkin sorunlar için başvuru sahibi, idari dava ya da sözleşmenin uygulanmasına ilişkin yetkili diğer kurum ve mercilere başvurarak hak aramalı; Kamu İhale Kurumu’na bu aşamada başvuru yapması mümkün bulunmamaktadır.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi tarafından yapılan şikâyette, ihaleye konu işte yer tesliminin gerçekleştirilmemesi ve zemin etüdü yapılmadan onaysız tip projeye dayanılarak işlemlere devam edilmesinin mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmüş, bu nedenlerle sözleşmenin feshine karar verilmesi talep edilmiştir. Bu başvuru, esasında ihale şartlarının eksik ya da usule aykırı şekilde yerine getirildiği savıyla, ihale işlemlerinin geçerliliğine yönelik bir sorgulamayı içeriyor gibi görünmekle birlikte, dile getirilen iddialar sözleşmenin uygulanmasına ilişkin niteliktedir. Bu nedenle uyuşmazlık, ihale süreciyle sözleşme uygulaması arasındaki sınırın belirlenmesini gerektiren bir çerçevede ele alınmıştır.
İhale sürecine ilişkin işlem ve belgeler, Kamu İhale Kurumu tarafından yapılan denetimlerin temelini oluşturmaktadır. Ancak incelemeye konu olayda, onaysız tip projeye ilişkin şikâyet, ihalenin teklif aşamasında değil, işin uygulanması sırasında ortaya çıkan bir husus olarak değerlendirilmiştir. Aynı şekilde, zemin etüdüne ilişkin eksikliklerin de ihaleden sonra anlaşılmış olması, bu iddiaların ihale süreci içinde değil, sonrasında meydana geldiğini göstermektedir. Dolayısıyla, başvuru sahibinin sözleşme şartlarının uygulanmasındaki usulsüzlüklere dayanarak yaptığı bu başvuru, Kurumun denetim kapsamı dışında kalmıştır.
Bu bağlamda, başvuruda ileri sürülen hususlar teknik ve hukuki anlamda “esasa etkili ihale işlemi” kapsamında değerlendirilmemiştir. Kaldı ki, “esasa etkili” olarak kabul edilebilecek ihale hatalarının, teklif alınmadan ya da sözleşme imzalanmadan önce gerçekleşmesi ve Kurum incelemesine elverişli olması gerekir. Oysa bu olayda, başvuru sahibinin dile getirdiği eksiklikler, ihale sonucu imzalanan sözleşmenin ifası aşamasında yaşanmıştır ve bu haliyle Kurumun esasına girmesi mümkün olmayan bir zeminde şekillenmiştir.
Öte yandan, başvuruda iş deneyim belgeleri, özellikle pilot ortağa ilişkin yeterlik unsurları yönünden bir itiraz ileri sürülmemiştir. Dolayısıyla, konsorsiyum veya ortak girişimlerde sıklıkla gündeme gelen pilot ortağın deneyimi ve buna dair belgelemeye ilişkin herhangi bir uyuşmazlık bu olayın kapsamında değildir. Başvurunun odak noktası, teknik anlamda iş deneyiminin yeterliliği değil, ihale sonrası uygulamaya dönük sözleşme şartlarının yerine getirilip getirilmediğidir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirme neticesinde, başvuruda yer alan iddiaların sözleşme imzalanmasından sonraki uygulamaya ilişkin olması sebebiyle kendisinin görev ve yetki alanına girmediğine kanaat getirmiştir. Kurul, yetki sınırlarını mevzuatla çizilen çerçevede yorumlamış ve başvurunun görev yönünden reddine karar vermiştir. Böylece, ihale süreci ve sözleşme uygulaması arasındaki ayırımın, başvuru yollarının belirlenmesi bakımından kritik bir işlev gördüğü bu kararda açık biçimde ortaya konulmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.