Yasaklı vekilin teklif mektubunu imzalamasının teklifin değerlendirme dışı kalması üzerindeki etkisi - 2019/UY.I-1406

KÜNYE

  • Toplantı No: 2019/048
  • Gündem No: 57
  • Karar Tarihi: 24.10.2019
  • Karar No: 2019/UY.I-1406
  • Başvuru Sahibi: Sa-Fa Restorasyon San. İnş. Tic. Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
  • İKN: 2019/245199
  • İhale Adı: Kırka İşçi Yatakhanesi Binası ve Giyinme - Soyunma Binası Yapım İşi

Özet

Yasaklı vekilin imzası nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygundur

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, teklif mektubundaki imzanın yasaklı olmayan firma çalışanlarından biri tarafından atıldığını, vekilin yasaklı olmasının şirkete etkisi olmaması gerektiğini iddia etmiştir.

Kurul Değerlendirmesi

İhale konusu işin yapım işi olduğu, teklif mektubunun vekil tarafından imzalandığı ve vekilin yasaklılık sorgulaması sonucu ihale tarihi itibariyle yasaklı olduğu tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un 11, 17, 40 ve 58 inci maddeleri ile Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri uyarınca, yasaklı kişilerin kendileri veya başkaları adına ihalelere katılamayacağı, vekilin yasaklı olması halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği belirtilmiştir.

Genel Soru–Cevap

Soru: Yasaklı kişi sıfatındaki vekilin imza yetkisi olup olmaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması bakımından nasıl ele alınır?
Cevap: Teklif mektubunu imzalayanın ihale tarihi itibariyle yasaklı kişi olması, o vekilin imza yetkisi bulunup bulunmamasından bağımsız olarak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirir. Bu nedenle, yasaklı kişi imzalamışsa, imza yetkisinin somut şekilde ispatlanması ya da şirketteki yetkisinin açıklanması esastan sonuç değiştirmez.

Soru: İhaleye katılımda yasaklılık durumu tespit edilirken, teklifin yetkili temsilcisi dışındaki diğer kişilerin yasaklı olup olmaması ne kadar önemlidir?
Cevap: İhale işlemlerinde esas itibariyle teklif mektubunu imzalayan kişi veya vekilinin yasaklılık durumu dikkate alınır. Vekilin yasaklı olması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açarken, diğer firma çalışanlarının yasaklı olması genellikle doğrudan teklifin elenmesine sebep olmaz.

Soru: Teklif mektubunu imzalayan kişinin yasaklılığı, sadece ihale tarihindeki durumla mı sınırlıdır, yoksa geçmişteki yasaklılık durumu da teklifin değerlendirilmesini etkiler mi?
Cevap: Değerlendirmede esas alınan tarih ihale tarihi veya ihale üzerinde kalan firma açısından teklif verme tarihi olarak belirlenen sondur. Yasaklılık durumu bu tarihler itibariyle tespit edilir; geçmişte yasaklı olunması ama ihale tarihinde yasak durumunun sona ermiş olması teklifin değerlendirilmesini engellemez.

Soru: Yasaklılık nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında hangi kıstaslar temel alınır?
Cevap: İtirazen şikayetlerde yasaklılık durumunun ihale tarihi itibariyle resmi kayıtlar ve mevzuat hükümleri açısından açıkça tespit edilmiş olması temel kıstastır. Yasaklılık var ise, bu durumun teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli olduğu değerlendirilir ve itirazen şikayet başvurusu genellikle reddedilir.

Soru: Vekilin yasaklı olduğu durumlarda, teklif verme işlemini yapan şirketin yasaklılıkla ilişkisi nasıl yorumlanmalıdır?
Cevap: Yasaklılık, sadece yasaklı kişinin bizzat ihale ve teklif süreçlerine katılmasını engeller. Ancak vekilin yasaklı olması halinde, onun vasıtasıyla verilen teklifler de yasaklılık kapsamına girer. Bu durumda, şirketin yasaklılığı olmasa dahi, yasaklı temsilci veya vekil tarafından imzalanan teklifler değerlendirme dışında bırakılır.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İhale tarihi itibariyle yasaklı olan bir vekilin teklif mektubunu imzalaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli midir?
Cevap: Evet, ihale tarihi itibariyle yasaklı olan vekilin teklif mektubunu imzalaması teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterlidir. Bu vakada vekilin yasaklı olduğu tespit edilmiş ve mevzuata uygun olarak teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı verilmiştir.

Soru: Başvuru sahibinin, teklif mektubunun yasaklı olmayan bir firma çalışanı tarafından imzalandığını ileri sürmesi değerlendirmede dikkate alınmış mıdır?
Cevap: Hayır, teklif mektubunu imzalayanın yasağa tabi vekil olduğu tespit edildiği için başvuru sahibinin bu itirazı sonucu değiştirmemiştir. Yalnızca vekilin imzası esas alınmıştır.

Soru: İhale konusu iş yapım işi olduğunda, yasaklı vekilin imzasının etkisi nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Yapım işine ilişkin ihale olduğu için yasaklı kişilerin ihalelere katılamaması hükmü sıkı olarak uygulanmış, vekilin yasaklı olması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmuştur.

Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusu bu vakada nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Vekilin yasaklı olduğunun tespiti nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata uygun bulunmuş ve başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.

Detaylı Analiz

İhale sürecinde ortaya çıkan uyuşmazlık, teklif mektubunu imzalayan kişinin ihale tarihi itibariyle ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teklifin geçerliliğini etkileyip etkilemediği noktasında toplanmaktadır. Başvuru sahibi, teklifi imzalayan kişinin yasaklı olmadığı yönünde bir iddia ileri sürmüş; yasaklı olan kişinin bu işlemde sorumluluğunun bulunmadığını savunmuştur. Ancak yapılan incelemede, teklif mektubunun bizzat yasaklı bir kişi tarafından imzalandığı net şekilde ortaya konmuştur.

Bu uyuşmazlık kapsamında, teklif mektubunu imzalama yetkisinin kimde olduğu ve fiilen kimin imza attığı belirleyici noktaya dönüşmüştür. Yapılan tespitte, imzanın, ihale tarihinde yasaklı olduğu resmi kayıtlardan anlaşılan bir vekile ait olduğu anlaşılmıştır. Başvuru sahibi, imzanın firmanın başka bir çalışanına ait olduğunu ileri sürse de, bu beyan somut durum karşısında dikkate alınmamıştır. Değerlendirme, fiilen imzayı atan kişinin kimliği üzerinden yapılmış ve teklifin geçerliliğinin bu kişinin durumuna bağlı olduğu sonucuna varılmıştır.

Uyuşmazlıkta tartışılan hususun, ihale işlemleri açısından belirleyici önemde bir unsur olup olmadığı, yani esaslı unsur teşkil edip etmediği de değerlendirilmiştir. İmza, teklifin şekli geçerliliği açısından zorunlu unsur olduğundan, bu imzanın yasaklı kişi tarafından atılmış olması doğrudan teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına neden olmuştur. Bu bağlamda, ilgili kişinin yasaklılığı, teklifin ihale mevzuatı bakımından karşılaması gereken temel koşulları ihlâl ettiği için değerlendirme dışı bırakma sonucunu doğurmuştur.

Somut olayda teklif veren tüzel kişinin organizasyon yapısı ya da farklı kişilerin şirketteki statüleri üzerinden bir yeterlik değerlendirmesi yapılmadan, yalnızca teklif mektubunu imzalayan kişinin statüsü çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır. Bu doğrultuda, imzayı atan kişinin şirket içindeki rolü ya da şirket adına hareket etme yetkisi bulunup bulunmadığı değil, o kişi hakkında ihale tarihi itibariyle devam eden bir yasaklama kararı bulunup bulunmadığı dikkate alınmıştır. Yetki belgesi veya imza sirkülerinde yer alması, bu durumu değiştirmemiştir.

Sonuç olarak, ihale makamı tarafından yapılan inceleme ve Kamu İhale Kurulu’nun değerlendirmesi sonucunda, teklif mektubunu imzalayan kişinin ihale tarihi itibariyle yasaklı olması nedeniyle, teklifin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, başvuru sahibinin iddiaları dikkate alınmamış ve itirazen şikayet başvurusu Kurul tarafından reddedilmiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.