KÜNYE
- Toplantı No: 2018/031
- Gündem No: 63
- Karar Tarihi: 31.05.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1094
- Başvuru Sahibi: Ankara Grup Taş. Tem. Gıda İnş. Mim. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Spor Genel Müdürlüğü Gençlik Tesisler Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2018/83602
- İhale Adı: Kars Merkez Buz Pateni Spor Salonu İkmal İnşaatı
Özet
Sermaye şirketinde %50 ortak yasaklı ise şirketin ihalelere katılım yasağı bulunmaz
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, %50 ortağı hakkında yasaklama kararı bulunmasına rağmen şirketin ihalelere katılamayacağı ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesinin mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dosyası ve Ticaret Sicil Gazetesi incelemesiyle, şirketin sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortak bulunmadığı, yasaklı ortağın %50 ortak olduğu, teklifin yasaklı olmayan diğer ortak tarafından imzalandığı tespit edilmiştir. Mevzuata göre sermaye şirketlerinde yasaklama kararı ancak sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklar için geçerli olup, %50 ortaklık yasaklama kapsamına girmez.
Genel Soru–Cevap
Soru: Sermaye şirketinde ortakların sahip olduğu pay oranları, ihalelere katılım yasağı açısından nasıl değerlendirilir?
Cevap: Yasaklama hükümleri, genellikle sermayenin yarısından fazlasına sahip olan ortaklar bakımından uygulanır. Yani bir ortak şirket sermayesinin %50’sine sahip olsa dahi, bu durum otomatik olarak şirketin ihalelere katılımını yasaklamaz. Bu nedenle, ortakların pay oranları dikkatle incelenmeli ve sadece çoğunluk payına sahip olanların yasak durumu şirket adına sonuç doğurabilir.
Soru: Bir sermaye şirketine ait teklifin imzalanan kişi bakımından yasaklılığı nasıl değerlendirilir?
Cevap: Teklifin, yasaklı olmayan bir ortak veya yetkili kişi tarafından imzalanması halinde, teklif yasaklılık gerekçesiyle reddedilemeyebilir. İhale komisyonları bu incelemeyi yaparken, teklifin imzalanan kişi ve şirket ortaklık yapısını birlikte değerlendirmeli, sadece yasaklı olan ortağın bulunması şirketin tamamının yasaklı kabul edilmesine neden olmamalıdır.
Soru: İdarenin, yasaklı ortak payı %50 olan şirkete ait teklifi geçici teminat gerekçesiyle gelir kaydetmesi doğru mudur?
Cevap: Eğer yasaklama ilgili ortağın sermaye payının yarısından fazlasına sahip olması koşuluna dayanıyorsa, %50 paya sahip ortak yüzünden teklif geçici teminat nedeniyle gelir kaydedilmemelidir. Aksi halde, bu işlem mevzuata aykırı kabul edilir ve itiraza konu olabilir.
Soru: Ortaklardan birinin yasaklı olması, şirketin tüzel kişiliğine otomatik olarak yasaklama getirir mi?
Cevap: Ortakların tamamı değil, sermayenin yarısından fazlasına sahip olan ortakların yasak durumu şirket tüzel kişiliğine sirayet eder. Bu nedenle, yasaklı olan ortağın payı %50 veya altında ise, şirketin ihalelere katılım yasağı doğmayabilir.
Soru: İhale komisyonları, sermaye ortaklarının yasak durumu konusunda hangi belgeleri esas almalıdır?
Cevap: Ortaklık yapısı ve pay oranlarının tespiti için Ticaret Sicil Gazetesi gibi resmi belgeler temel alınmalıdır. Yasaklılık kararı sadece ilgili ortağa ait olup, bu belgelere dayanılarak şirketin yasak durumu hakkaniyetle değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yasaklı ortağın sermaye şirketindeki %50 ortaklık oranı şirketin ihalelere katılma yasağını doğurur mu?
Cevap: Hayır, yasaklama hükmü sadece sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklara uygulanır. %50 ortaklık oranı bu kapsama girmediğinden şirketin ihalelere katılma yasağı doğmaz.
Soru: Teklifin yasaklı olmayan ortak tarafından imzalanmasının şirkete etkisi nedir?
Cevap: Teklifin yasaklı olmayan diğer ortak tarafından imzalanması, şirketin ihaleye katılımını engelleyen bir durum yaratmaz ve teklif, yasaklılık gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılamaz.
Soru: Yasaklı ortak yüzünden idarece yapılan teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi işleminin hukuki sonucu nedir?
Cevap: Bu işlemler mevzuata aykırıdır ve iptal edilmesi gerekir; ihalenin, şirketin yasaklı olmayan ortağı kapsamında mevzuata uygun şekilde devam ettirilmesi gerekir.
Soru: Sermaye şirketinde kimlerin ortaklık paylarına bakılmadan yasaklama uygulanır?
Cevap: İhalenin yasaklanması, sadece sermayenin yarısından fazlasını elinde bulunduran ortaklar için geçerlidir; dolayısıyla %50 ortaklık oranı böyle bir yasaklamaya neden olmaz.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada, bir sermaye şirketine ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatının gelir kaydedilmesi işlemlerinin hukuka uygunluğu tartışılmıştır. Uyuşmazlık, şirketin %50 oranında ortağı olan kişi hakkında daha önce verilen yasaklama kararının, şirketin ihaleye katılmasını engelleyip engellemediği noktasında yoğunlaşmaktadır. Başvuru sahibi, yasaklı ortağın payı %50 olmasına rağmen şirketin teklifinin geçersiz sayılmasının ve geçici teminatının irat kaydedilmesinin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Süreç içerisinde değerlendirmeye esas alınan belgeler doğrultusunda, yasaklı olan kişinin şirket sermayesindeki ortaklık oranının %50 olduğu ve şirketin herhangi bir ortağının sermayenin yarısından fazlasına sahip olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, ihaleye sunulan teklifin yasaklı olmayan diğer ortak tarafından imzalandığı belirlenmiştir. Dolayısıyla, bu durumun, şirketin ihaleye katılmasına engel oluşturup oluşturmadığı hususu ihale hukukunun temel ilkeleri çerçevesinde ele alınmıştır.
Vaka kapsamında esas alınan yorum, yasaklılık kararının sermaye şirketlerine etkisinin yalnızca sermayenin yarısından fazlasına sahip olan ortaklar bakımından sonuç doğurabileceği yönündedir. Bu bağlamda, %50 ortaklık oranı, kontrol gücü bakımından çoğunluk sağlamadığı için, şirket tüzel kişiliğine doğrudan bir yasaklama sonucu doğurmamaktadır. Bu değerlendirme, şirketin teklifinin salt ortaklık yapısı üzerinden değerlendirme dışı bırakılmasının dayanağını ortadan kaldırmakta, işlemde esaslı bir hukuka aykırılık olduğunu ortaya koymaktadır.
Ayrıca teklifin, yasaklı olmayan diğer ortak tarafından imzalanmış olması, şirketin ihale sürecine iştirakinde ayrıca bir engel oluşturmamaktadır. Teklifi imzalayan kişinin yasaklı olmaması durumu, bu belgeye yüklenen irade açıklamasının geçerliliğini sağlamaktadır. Böylece, hem şirkete atfedilen teklif iradesi geçerli olmuş hem de yasaklı kişi üzerinden doğrudan bir bağlantı kurulmamıştır.
Kamu İhale Kurulu, tüm bu değerlendirmelerin sonunda, idare tarafından yapılan işlemlerin mevzuata aykırı olduğuna karar vermiştir. Şirketin %50 paya sahip ortağı yasaklı olsa da bu durum şirketin ihaleye katılımına engel teşkil etmediğinden, teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve teminatın gelir kaydedilmesi işlemleri iptal edilmiştir. Kurul, teklifin ihale sürecine dahil edilerek işlemlerin mevzuata uygun şekilde sürdürülmesine hükmetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.