KÜNYE
- Toplantı No: 2019/006
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 30.01.2019
- Karar No: 2019/UY.I-143
- Başvuru Sahibi: Kıraç Otomasyon Elektrik Elektronik Sistemleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü(ASAT)
- İKN: 2018/588811
- İhale Adı: Duraliler-2 İçmesuyu Tesisi Trafo, Motor ve Elektrik Tesisatı Yenileme Yapım İşi
Özet
İhaleye katılmaktan yasaklı ortağa sahip isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatının gelir kaydedilmesi hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, vekile ait noter tasdikli imza beyannamesinin sunulmaması ve iş bitirme belgesinin geçersiz olması nedeniyle teklifinin eksik belge kapsamında değerlendirilmesi ve yalnızca ihale dışı bırakılması gerektiğini, yasaklama işleminin usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu tarafından yapılan incelemede, vekile ait noter tasdikli imza beyannamesinin sunulmadığı, iş durum belgesinin geçerlilik süresinin dolduğu ve başvuru sahibinin yarıdan fazla hisseye sahip ortağının 07.12.2018-07.06.2019 tarihleri arasında tüm ihalelerden yasaklı olduğu tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un 11. maddesi ve 58. maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri uyarınca, yasaklı ortağa sahip isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Yasaklama kararı Resmi Gazete’de yayımlandığı anda yürürlüğe girmekte olup, isteklilerin bu durumu takip etme sorumluluğu bulunmaktadır. İhale tarihinde yasaklama kararı yayımlanmış olduğundan, başvuru sahibinin teklifi mevzuata uygun olarak değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Ortaklık yapısında yarıdan fazla paya sahip olan kişinin yasaklı olması halinde, isteklinin teklifinin değerlendirme sürecinde nasıl bir yol izlenir ve bu durumun dayanağı nedir?
Cevap: Yarıdan fazla paya sahip ortağın yasaklı bulunması durumunda, isteklinin teklifi doğrudan değerlendirme dışı bırakılır ve varsa geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu uygulama, yasaklama kararlarının Resmi Gazete’de yayımlanır yayımlanmaz yürürlüğe girmesi ilkesi doğrultusunda gerçekleşir. İsteklinin ortaklarıyla ilgili yasaklamaları takip etme sorumluluğu doğrudur ve ihale komisyonları bu durumu dikkate alarak işlem tesis eder.
Soru: İhalede teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında, vekilin sunması gereken noter tasdikli imza beyannamesinin eksik veya geçersiz olması teklifin durumunu nasıl etkiler?
Cevap: Noter tasdikli imza beyannamesi, teklifin hukuki geçerliliği için zorunlu belgelerden biridir. Bu belgenin sunulmaması veya geçersiz olması teklifin eksik belge nedeniyle doğrudan ihale dışı bırakılması sonucunu doğurabilir. Ancak bu eksiklikler, isteklinin ortaklarındaki yasaklama hali gibi mali ve hukuki engellerle birlikte değerlendirildiğinde, yasaklılık sebebiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması öncelikli ve bağlayıcı olur.
Soru: Yasaklama kararının Resmi Gazete’de yayımlanması ihaleye katılım açısından ne tür sonuçlar doğurur?
Cevap: Yasaklama kararı Resmi Gazete’de yayımlandığı andan itibaren yürürlüğe girer ve yasaklı kişinin veya dolayısıyla yasaklı ortağa sahip firmanın, yayımlanma tarihinden itibaren gerçekleştirilen tüm ihalelere katılması yasaktır. İhale makamları, yayımlanma tarihinden sonraki ihalelerde bu yasaklamayı dikkate alarak teklifleri re’sen değerlendirme dışı bırakır. İsteklilerin bu resmi yayınları düzenli takip etme yükümlülüğü vardır.
Soru: İsteklinin iş bitirme belgesinin geçerlilik süresinin dolması ihale sürecinde nasıl sonuçlar doğurabilir?
Cevap: İş bitirme belgesinin geçerlilik süresinin dolması, ihale kapsamında istenilen belgelerin tam ve geçerli olmaması anlamına gelir. Bu durumda, teklif eksik belge nedeniyle ihale dışı bırakılabilir. Ancak bu durum, yasaklı ortağa sahip olma gibi daha ağır bir engelle birlikte bulunuyorsa, yasaklılık durumu esas itibarıyla teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olur.
Soru: İhaleye katılan isteklinin ortaklarındaki yasaklama nedeniyle teklifinin reddedilmesi halinde, geçici teminatı ne olur?
Cevap: Yarıdan fazla hissesine sahip ortağın yasaklı olması nedeniyle teklif değerlendirme dışı bırakıldığında, isteklinin sunduğu geçici teminat gelir kaydedilir. Bu uygulama, isteklinin yasaklılık nedeniyle ihaleye katılamayacağı gerçeğinden kaynaklanır ve mevzuata uygun olarak uygulanır. Geçici teminatın gelir kaydedilmesi, ihale makamlarının bu konudaki takdir yetkisini engellemez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yarıdan fazla hissesine sahip ortağın yasaklı olması durumunda, başvuru sahibinin teklifine nasıl bir işlem uygulanmıştır ve bu işlem hukuka uygun mudur?
Cevap: Yarıdan fazla hissesine sahip ortağın yasaklı olması nedeniyle başvuru sahibinin teklifi ihale komisyonunca değerlendirme dışı bırakılmış ve geçici teminatı gelir kaydedilmiştir. Bu işlem, yasaklama kararı Resmi Gazete’de yayımlandığı anda yürürlüğe girdiği ve başvuru sahibinin bu durumu takip etme sorumluluğu bulunduğu için hukuka uygundur.
Soru: Başvuru sahibi, vekile ait noter tasdikli imza beyannamesinin sunulmaması ve iş bitirme belgesinin geçersizliği nedeniyle teklifin sadece eksik belge kapsamında değerlendirilip ihale dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir. İhale komisyonu bu iddiayı nasıl değerlendirmiştir?
Cevap: İhale komisyonu, söz konusu belgelerdeki eksikliklerin yanı sıra yarıdan fazla hissesine sahip ortağın yasaklı olduğunu tespit etmiş ve bu yasaklılık nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Bu durumda eksik belge nedeniyle ihale dışı bırakma yeterli görülmemiştir.
Soru: Yasaklama kararının yayımlanma tarihi ve başvuru sahibinin durumu takip yükümlülüğü ihale sürecine nasıl etki etmiştir?
Cevap: Yasaklama kararı Resmi Gazete’de 07.12.2018 tarihinde yayımlanmıştır ve yayımlandığı anda yürürlüğe girmiştir. İhale tarihinde yürürlükte olması nedeniyle başvuru sahibinin teklifi mevzuata uygun olarak değerlendirme dışı bırakılmıştır. Başvuru sahibinin, yasaklama kararlarını takip etme yükümlülüğü bulunmakta ve bu yükümlülüğü yerine getirmemesi durumu kendi aleyhine sonuçlanmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin yarıdan fazla hissesine sahip ortağının yasa gereği yasaklı olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi işlemi mevzuata tam uygun bulunmuştur. Bu nedenle başvurunun dayanağı olan itirazlar yerinde görülmemiş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye katılan bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve geçici teminatının gelir kaydedilmesine ilişkin bu uyuşmazlık, ortaklık yapısında yer alan bir ortağın ihale tarihinde yürürlükte olan bir yasaklama kararı ile ilişkilidir. İsteklinin yarıdan fazla hissesine sahip ortağının, ihale tarihi itibarıyla tüm ihalelere katılmaktan yasaklı olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibi ise teklifin yalnızca belge eksiklikleri sebebiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini öne sürerek, yasaklama yaptırımının uygulanmasının mevzuata aykırı olduğunu savunmuştur.
Uyuşmazlık kapsamında ihale komisyonu, başvuru sahibinin teklifinde vekile ait noter tasdikli imza beyannamesinin sunulmadığını ve iş deneyimine ilişkin belgenin geçerliliğini yitirdiğini belirlemiştir. Ancak bununla birlikte daha ağır bir durum olarak, isteklinin ortaklık yapısında yer alan kişiye ilişkin yasaklılık tespit edilmiştir. Komisyon değerlendirmesini yalnızca belge eksikliği üzerinden değil; isteklinin ihaleye katılma yeterliliğini doğrudan etkileyen yasaklılık hali üzerinden yapmış ve belge eksikliklerini bu çerçevede tali görmüştür.
Değerlendirmede “esaslı unsur” nitelendirmesi, özellikle yasaklılık hali üzerinden kurulmuştur. Vekile ait imza beyannamesinin eksikliği veya iş bitirme belgesinin süresinin dolmuş olması ihale değerlendirmelerinde teknik eksiklik olarak kabul edilse de, bu durumlar ihaleye katılım yeterliliğinin temelini oluşturan yasaklılık hali ile kıyaslandığında ikincil niteliktedir. Yasaklılık, doğrudan teklifi geçersiz kılan ve ihale dışı bırakma ile birlikte teminatın gelir kaydını gerektiren esaslı bir durum olarak öne çıkmıştır.
Her ne kadar kararda ortaklık yapısının niteliğine dair özel bir yapılandırmadan (örneğin pilot ortak) bahsedilmemiş olsa da, yarıdan fazla hisse sahibi olan ortağın durumunun belirleyici olduğu anlaşılmaktadır. Bu tür ortaklar şirketin iradesini yönlendirme gücüne sahip olduklarından, yasa kapsamında doğrudan isteklinin kendisi gibi değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, yasaklılığı yalnızca bir ortakla sınırlı tutmak mümkün olmayıp, teklif sahibinin tamamı bu yasaklılık durumundan etkilenmiştir.
Sonuçta Kamu İhale Kurulu, ihale komisyonunun tespitleri doğrultusunda hareket ederek, yasaklılık halinin mevcut olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını ve geçici teminatın gelir kaydedilmesini hukuka uygun bulmuştur. Kurul, Resmi Gazete’de yayımlanan yasaklama kararlarının yürürlüğe girdiği andan itibaren hüküm doğurduğu ve isteklilerin bu durumu takip yükümlülüğünün bulunduğu gerekçesine dayalı olarak başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.