KÜNYE
- Toplantı No: 2018/009
- Gündem No: 65
- Karar Tarihi: 14.02.2018
- Karar No: 2018/UY.I-427
- Başvuru Sahibi: Eray İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: Tokat İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü
- İKN: 2017/576034
- İhale Adı: Tokat Çamlıbel 12 Derslikli Okul Yapım İşi
Özet
İhale yasaklı isteklinin teklifinin sınır değer hesabına dahil edilmesi mevzuata uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yasaklı olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan isteklinin teklifinin sınır değer hesabında dikkate alınmasının kendi teklifinin sınır değerin altında kalmasına ve değerlendirme dışı bırakılmasına neden olduğunu, bu isteklinin ihaleye katılamayacağını ve teklifinin sınır değer hesabına dahil edilmemesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanını indiren ve teklif mektubu ile geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca geçerli teklif olarak sınır değer hesabında dikkate alınır. Kanun’un 11’inci maddesi kapsamında yasaklı olanların ihaleye katılamayacağı belirtilmişse de, bu durumun tespiti ve tekliflerin değerlendirilmesi 37’nci madde kapsamında ikinci oturumda yapılır. İdarenin yasaklılığı ihale öncesinde bilmesi, teklifin alınmaması için yetki vermez. Bu nedenle yasaklı isteklinin teklifinin sınır değer hesabına dahil edilmesi mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale sürecinde tekliflerin sınır değer hesabına dahil edilmesinde, yasaklılık durumu ne zaman dikkate alınır?
Cevap: Yasaklılık durumu, tekliflerin alınması ve sınır değer hesabının yapılması aşamasında değil, ihale sürecinin ikinci oturumunda, yani tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tespit edilip uygulanır. Bu nedenle, yasaklı olduğu bilinen isteklinin teklifi sınır değer hesabına dahil edilir.
Soru: İdarenin, yasaklı olduğu bilinen bir isteklinin teklifini teklif alma aşamasında reddetme yetkisi var mıdır?
Cevap: İdare, yasaklı olduğu tespit edilen bir isteklinin teklifini teklif alma aşamasında reddetme yetkisine sahip değildir. Teklifler, usulüne uygun olarak alınıp sınır değere dâhil edilir; yasaklılık değerlendirmesi ise ihale komisyonu tarafından ikinci oturumda yapılır.
Soru: Yasaklı isteklinin teklifinin sınır değer hesabına dâhil edilmesi diğer isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesine nasıl etki eder?
Cevap: Yasaklı isteklinin teklifi sınır değer hesabına dâhil edildiğinde, diğer isteklilerin teklifleri bu sınır değerle kıyaslanır. Ancak, yasaklılık tespiti yapıldıktan sonra ilgili isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır ve bu süreç isteklilerin değerlendirilmesine engel teşkil etmez.
Soru: İhale dokümanını indiren ve geçici teminatı uygun şekilde sunan isteklinin yasaklı olması, teklifinin sınır değer hesabına dahil edilmesini engeller mi?
Cevap: Hayır, ihale dokümanını indiren ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklinin yasaklı olması, teklifinin sınır değer hesabına dâhil edilmesini engellemez. Yasaklılık durumu, sınır değer tespitinden sonra ikinci aşamada değerlendirilir.
Soru: Bir isteklinin yasaklı olması hâlinde, bu durumun ihale sürecindeki etkisi ne zamana kadar kesinleşir?
Cevap: Yasaklılık durumu, ihalenin teklif alma aşamasında değil, tekliflerin değerlendirilip sonucun belirlenmesi aşamasında kesinleşir ve uygulanır. Bu nedenle yasaklı isteklinin teklifinin sınır değer hesabına dahil edilmesi geçici bir durum olup, son karar aşamasında teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yasaklı olduğu iddia edilen isteklinin teklifi sınır değer hesabına dahil edilebilir mi?
Cevap: Evet, yasaklılığı idarece önceden bilinse bile, ihale dokümanını indiren ve teklif mektubu ile geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklinin teklifi, 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca sınır değer hesabına dahil edilir.
Soru: Yasaklıların ihaleye katılamayacağı hükmü, tekliflerin değerlendirilmesinde ne şekilde uygulanır?
Cevap: Yasaklılık durumu, tekliflerin alınma aşamasında değil, ikinci oturumda yani değerlendirme aşamasında tespit edilip sonuca bağlanır.
Soru: İdare, yasaklı olduğunu bildiği bir isteklinin teklifini ön oturumda değerlendirme dışı bırakabilir mi?
Cevap: Hayır, idarenin yasaklılığı önceden bilmesi, teklifin ön oturumda alınmaması veya değerlendirme dışı bırakılması için yetki vermez.
Soru: Başvuru sahibinin sınır değer hesabındaki sona etki eden yasaklı isteklinin teklifinin dahil edilmesine ilişkin itirazen şikâyet başvurusu nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir, çünkü yasaklı isteklinin teklifinin sınır değer hesabına dahil edilmesi mevzuata uygundur ve idare bu konuda hata yapmamıştır.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu olayda, davacı taraf, yasaklı durumda olduğunu ileri sürdüğü bir isteklinin teklifinin sınır değer hesaplamasında dikkate alınmasının, kendi teklifinin bu değer altında kalmasına ve bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmasına neden olduğunu ileri sürmüştür. Şikâyetçi, yasaklı olduğu bilinen bir isteklinin teklifinin ihale sürecinde dikkate alınmasının hukuken uygun olmadığını savunarak, bu teklifin hiç alınmaması gerektiğini ve sınır değerin yeniden bu kapsamda hesaplanması gerektiğini talep etmiştir.
Uyuşmazlığın merkezinde, ilgili isteklinin yasaklı olduğu bilgisine rağmen teklifinin sınır değer hesaplamasında kullanılması bulunmaktadır. Buradaki temel tartışma, idarenin önceden yasaklılığı bildiği bir durumda bu isteklinin teklifini nasıl değerlendirmesi gerektiğidir. Somut olayda, söz konusu isteklinin ihale dokümanını indirdiği, teklif mektubunu sunduğu ve geçici teminatını usule uygun olarak verdiği anlaşıldığından, teklifi usulen geçerli kabul edilmiş ve bu gerekçeyle sınır değer hesabında dikkate alınmıştır.
Kararın dayandığı hukuki değerlendirme, ihaleye katılım ve teklif değerlendirme aşamalarının birbirinden ayrıldığına işaret etmektedir. Yasaklıların ihaleye katılamayacağı kuralı ihale sürecinde esasen tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin ikinci oturumda uygulanmakta, teklif alma anında ise bu durum dikkate alınmamaktadır. Bu sebeple, idarenin yasaklılığı tekliflerin alınmasından önce bilmesi, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için başlı başına yeterli görülmemiştir. Dolayısıyla, şikâyet edilen isteklinin teklifi usulüne uygun verildiği sürece geçerli teklif sayılmış ve sınır değer hesabına dahil edilmiştir.
Değerlendirme kapsamında, yasaklı olduğu sonradan tespit edilen isteklinin teklifinin sınır değer hesabındaki rolü geçici nitelikte bir etki yaratmakta; bu etki, tekliflerin karşılaştırılması aşamasında ortadan kalkmaktadır. Başvuru sahibinin teklifinin sınır değer altında kalarak değerlendirme dışı bırakılması sınır değerin belirlenme yöntemine bağlı bir sonuç olarak görülmüş, yasaklı isteklinin teklifi bu aşamada geçerliliğini koruduğu için sınır değer hesabının parçası sayılmıştır. Bu yaklaşım, tekliflerin alınması ile değerlendirilmesi süreçleri arasındaki zaman farkının kamu ihale sistemindeki rolünü de ortaya koymaktadır.
Kamu İhale Kurulu, yasaklı olduğu iddia edilen isteklinin teklifinin hukuken geçerli olduğu sürece sınır değer hesabına dahil edilmesinde herhangi bir mevzuat ihlali bulunmadığını değerlendirerek, itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar vermiştir. Bu kararla Kurul, sınır değer belirlemede dikkate alınacak tekliflerin şekli yeterlik taşımasına odaklanılması gerektiğini, yasaklılık gibi içeriksel niteliklerin ise değerlendirme aşamasında sonuç doğuracağını açık biçimde ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.