KÜNYE
- Toplantı No: 2023/036
- Gündem No: 29
- Karar Tarihi: 10.07.2023
- Karar No: 2023/UY.II-973
- Başvuru Sahibi: Şimşek Grup Müşavirlik İnşaat Petrol ve Mad. San. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2023/299856
- İhale Adı: Eskişehir-Seyitgazi-3. Bl. Hd. (Kırka Geçişi Dahil) Yolunun Km:39+000-60+255(G)/59+800(İ)-67+000 Arasındaki Yapım
Özet
İdarenin belirlediği nakliye mesafeleri ve şantiye yerinin ekonomik ve uygun olduğu gerekçesiyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yarma kazısı ve plent-miks temel iş kalemlerinde kullanılan nakliye mesafelerinin ve şantiye yerinin ihale dokümanına ve proje şartlarına uygun olmadığını, ekonomik olmayan ve kamu zararına yol açan hatalı seçimler yapıldığını iddia ederek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İdarenin yaklaşık maliyet hesabında kullanılan nakliye mesafeleri, ihale dokümanı ekindeki proje ve itinerelerle uyumlu olup, ariyet ocağı, depo ve taş ocaklarının yerleri idarece temin edilmiştir. İdare, şantiye ve plent yerini proje başında belirlemiş ve işin diğer imalatları dikkate alınarak ekonomik ve uygun bir kurgu yapmıştır. Analizlerde kullanılan mesafeler ve iş kalemi tarifleri ile uyumludur. Ayrıca, idarece nakliye mesafelerinin kendine özgü şartlar dikkate alınarak oluşturulması mümkün bulunmuştur. Bu değerlendirmeler ışığında, başvuru sahibinin nakliye mesafeleri ve şantiye yeri seçimlerine ilişkin iddiaları yerinde görülmemiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale yaklaşık maliyetinin hazırlanmasında idarece kullanılan nakliye mesafelerinin doğruluğu hangi ölçütlere göre değerlendirilir?
Cevap: Nakliye mesafelerinin doğruluğu, ihale dokümanı ekinde yer alan proje itinereleri ve teknik şartnamelerle uyumu bakımından değerlendirilir. Ayrıca, mesafelerin hesaplanmasında seçim yapılan ariyet ocakları, depolar ve taş ocaklarının ihale konusu iş için idarece uygun ve somut şekilde temin edilmiş olması gerekir. Bu kıstaslara uygunluk bulunması halinde, mesafeler genel olarak doğru kabul edilir.
Soru: Şantiye ve malzeme plent yerlerinin ekonomik ve uygun olarak belirlenmesi yönündeki tereddütler hangi kriterlerle giderilir?
Cevap: Şantiye ve malzeme plent yerlerinin ekonomikliği, işin tüm imalat kalemleri göz önünde bulundurularak, işin başlamasından önce, proje kapsamında ve yerinde yapılan analizlerle sağlanır. İdarenin bu alanları iş programı ve lojistik ihtiyaçlara uygun olarak önceden tespit etmesi ve savunulabilir gerekçelerle gerekçelendirmesi halinde, söz konusu seçimler geçerli kabul edilir.
Soru: İdarenin nakliye mesafeleri ve şantiye yeri seçimi nedeniyle yapılan itirazen şikâyet başvurularında hangi hususlarda değerlendirme hataları sıkça görülür?
Cevap: Genellikle şikâyetlerde, ihale dokümanı ve projede açıkça belirtilmiş mesafeler yerine taleplerin öznel ekonomik değerlendirmeleri ön plana çıkarılır. Bu durum, mevzuat ve proje hükümleri ile tutarlı spesifik verilerin göz ardı edilmesine yol açar. Değerlendirme yapılırken resmi proje verileri ve idarenin belirlediği yerlerin işin bütününe etkisi dikkate alınmalı, şartnameler dışı talepler orantısız şekilde önemsenmemelidir.
Soru: İhale yaklaşık maliyetinde nakliye mesafelerinin farklı kaynaklardan temin edilebileceği ve bu kaynakların seçiminde idarenin takdir yetkisinin sınırları nelerdir?
Cevap: İdare, uygun ve ekonomik ariyet ocakları, taş ocakları ve depo yerlerini belirlemede takdir yetkisine sahiptir; ancak bu yetki keyfi şekilde kullanılmamalı ve alternatif kaynaklar arasında makul karşılaştırmalar yapılmalıdır. Seçilen kaynaklar, ihale dokümanı ve projede uyumlu gösterilmeli; ekonomik ve teknik açıdan anlamlı gerekçelerle desteklenmelidir. Aksi halde, geçersiz takdir kullanımı itiraz sebebi olabilir.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet hesabında yer alan nakliye mesafelerinin kendine özgü şartlar dikkate alınarak farklılaştırılması mümkün müdür?
Cevap: Evet, idare nakliye mesafelerini işin özel koşullarına göre, yani coğrafi, teknik ve lojistik kısıtlamalar dikkate alarak farklılaştırabilir. Ancak bu farklılaştırmanın proje ile ve ihale dokümanıyla uyumlu olması, uygulama standartlarına ve gerekçelendirmeye uygun şekilde yapılması gerekir. Bu şartlar sağlandığında, mesafelerde yapılan farklı uygulamalar geçerli kabul edilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet hesabında kullanılan nakliye mesafelerinin ihale dokümanı ve proje şartlarına uygunluğu nasıl değerlendirildi?
Cevap: İdarenin belirlediği nakliye mesafeleri, ihale dokümanı ekindeki proje ve itinerelerle uyumlu olduğu ve ariyet ocağı, depo ile taş ocaklarının yerlerinin idarece temin edilmiş olması nedeniyle uygun kabul edildi.
Soru: Başvuru sahibinin şantiye yeri seçimindeki ekonomik olmayan yaklaşımı idarece nasıl karşılandı?
Cevap: İdare, şantiye ve plent yerini proje sürecinin başlangıcında belirlemiş, işin diğer imalat kalemlerini dikkate alarak ekonomik ve işlevsel bir yerleşim düzeni kurmuş olup, bu nedenle şantiye yeri seçiminin ekonomik olmadığı iddiası yerinde görülmedi.
Soru: İdarenin nakliye mesafelerini oluştururken dikkate aldığı faktörler nelerdir?
Cevap: İdare, nakliye mesafelerini belirlerken işin kendine özgü şartlarını, proje itinerelerini ve kullanılan iş kalemlerinin tariflerini dikkate alarak mesafeleri oluşturmuştur; bu kriterler doğrultusunda mesafelerin uygunluğu kabul edilmiştir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunun reddedilme gerekçesi nedir?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyet hesabında kullanılan nakliye mesafelerinin ve şantiye yerinin ihale dokümanı, proje ve ekonomik uygunluk kriterlerine uyduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin bu hususlardaki iddiaları reddedilmiş ve itirazen şikâyet başvurusu uygun gerekçeyle sonuçlandırılmıştır.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu olayda, başvuru sahibi tarafından idarenin ihale kapsamında gerçekleştirdiği yaklaşık maliyet hesabında kullanılan nakliye mesafeleri ile şantiye yerinin ekonomik olmadığı, dokümana ve projeye aykırı şekilde belirlendiği iddia edilmiştir. Bu kapsamda, özellikle yarma kazısı ve plent-miks temel işlerindeki mesafelerin yanlış veya kamu kaynaklarını etkin olmayan yönde kurgulanarak seçildiği ileri sürülmüş, bunun kamu zararına yol açtığı belirtilmiştir. Şikâyet esas olarak, söz konusu seçimlerin projeye bütüncül bakış açısından uzak olduğu ve ekonomiklik ilkesine uygunluk göstermediği savıyla gündeme getirilmiştir.
Uyuşmazlıkta tartışılan temel husus, idarenin yaklaşık maliyet hesabında dayanak olarak kullandığı nakliye mesafelerinin teknik ve hukuki geçerliliğidir. Yapılan incelemede, söz konusu mesafelerin ihale dokümanı ekindeki proje yüklemeleri ve güzergâh planlarıyla uyumlu olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, idare tarafından ariyet ocağı, taş ocağı ve depo gibi noktalara ilişkin konumların önceden tespit edildiği ve bu yerlere bağlı olarak analizlerin oluşturulduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda, idarenin iş sahasına özgü teknik gereklilikleri dikkate alarak ölçümleri ve yer seçimlerini gerçekleştirdiği görülmektedir; bu da teknik hesaplamaların keyfî değil proje odaklı yapıldığına işaret etmektedir.
Vakanın esaslı unsurlarından biri, yaklaşık maliyeti belirleyen parametrelerin proje dokümanıyla ne ölçüde örtüştüğüdür. Bu değerlendirmede, “esasa etkili” sayılabilecek bir hata veya ihlal olup olmadığına odaklanılmıştır. Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan tespitte, analizlerde kullanılan verilerin projeyle ve yüklenici sorumluluklarıyla doğrudan ilişkili olduğu, bu nedenle yapılan hesaplamaların ekonomiklik yönünden temelsiz görülmediği belirtilmiştir. Başvuru sahibinin şikâyeti, öznel çıkarımlar ve alternatif senaryo önerileri üzerine kurulmuş olup, sözleşme düzeni içinde belirlenmiş teknik ve idari çerçeveyi aşan nitelikte olmayınca, esasa etkili bir yön taşımadığı sonucuna varılmıştır.
Şikâyetin dayandığı noktalardan biri de şantiye ve plent yerinin seçimi konusu olmuştur. Başvuru sahibi, bu yerlerin ekonomik ve lojistik olarak işlevsiz olduğunu ileri sürmüşse de, idarece bu noktaların proje başında, işin geneli ve diğer imalat kalemleri göz önüne alınarak belirlendiği, kırsal alanda yürütülmesi öngörülen işin yapısına uygun şekilde konumlandırıldığı görülmüştür. İdarenin, yapım sahasının coğrafi ve teknik gerekliliklerini dikkate alarak plana sadık kalarak bu seçimi gerçekleştirdiği; ayrıca plent ve şantiye tesisinin iş programına olumlu katkı sağlayacak biçimde kurgulandığı değerlendirilmiştir. Bu nedenle, ekonomik olmadığı yönündeki değerlendirme, objektif teknik gerekçelerle desteklenmediği için kabul görmemiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirmede, idarenin yaklaşık maliyeti belirlerken kullandığı verilerin teknik düzenlemeler ve ihale dokümanı içeriğiyle tutarlı olduğu, şantiye ve nakliye alanı seçiminin de işin tüm bileşenleri gözetilerek yapıldığı yönünde kanaate varılmıştır. Başvuru sahibinin iddiaları, değerlendirme kriterleri açısından projeye bütünlükle yaklaşılmadığı ve öznel ekonomik kıyaslamalar içerdiği gerekçesiyle yerinde görülmemiştir. Bu çerçevede, itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiş ve idarenin işleminde mevzuata aykırılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.