KÜNYE
- Toplantı No: 2018/070
- Gündem No: 49
- Karar Tarihi: 27.12.2018
- Karar No: 2018/UY.I-2113
- Başvuru Sahibi: Az-Gün İnş. Nak. Gıda Tekstil Yaş Sebze Meyve San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Mersin Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü
- İKN: 2018/501730
- İhale Adı: 3213 Sayılı Maden Kanunun ve 6360 Sayılı Kanunun 39’uncu Maddesi Kapsamında Yapılan Kilitli Parke Yapım İşi
Özet
İhale üzerinde bırakılan isteklinin taahhütname sunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapı araçları taahhütnamesini sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde teklif kapsamında sunulması yeterlik kriteri olarak belirlenen taahhütnamenin içeriği herhangi bir şarta bağlanmamış olsa da, bu belgenin teklif dosyasında sunulması zorunludur. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri taahhütname istenemeyeceğini belirtse de, ihale dokümanında bu taahhütnamenin yeterlik kriteri olarak kesinleşmiş olması nedeniyle isteklilerin sunması gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu taahhütname sunulmamıştır. Ayrıca, diğer isteklilerden de aynı taahhütnamenin sunulmaması eşit muamele ilkesine aykırıdır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdari şartnamede yeterlik kriteri olarak kesin şekilde belirtilen belgelerin teklif dosyasında sunulmaması halinde, teklif değerlendirme dışı bırakılır mı?
Cevap: Evet, idari şartnamede yeterlik kriteri olarak kesin şekilde belirlenen belgelerin teklif dosyasında sunulmaması durumunda, teklif değerlendirme dışı bırakılır. Çünkü yeterlik kriterleri ihale dokümanlarıyla bağlayıcı olarak belirlenmiştir ve teklifin bu kriterlere uygunluğu aranır. Eksik belge sunulması, teklifin şartları sağlamaması anlamına gelir ve bu durum teklifin şekli uygunsuzluğu olarak değerlendirilir.
Soru: İhale dokümanlarında belirlenen yeterlik kriterleri ile Kamu İhale Genel Tebliği veya ilgili yönetmeliklerin birbirinden farklı düzenleme getirmesi halinde hangisi esas alınır?
Cevap: Somut ihale sürecinde öncelikle ihale dokümanlarında yer alan ve kesinleşmiş yeterlik kriterleri esas alınır. Genel Tebliğ ve yönetmeliklerdeki düzenlemeler, ihale dokümanlarında uyuşmazlık olması halinde ihale dokümanlarının önüne geçmez. Dolayısıyla, ihale dokümanlarında açıkça talep edilen belge ve taahhütnameler teklifin değerlendirilmesinde zorunlu kabul edilir.
Soru: Bazı isteklilerin taahhütnameleri sunmaması halinde, ihale makamı nasıl bir yaklaşım sergilemelidir?
Cevap: Eğer yeterlik kriteri olarak belirlenen taahhütnameler ihale dokümanında zorunlu kılınmışsa ve birden fazla istekli bu belgeyi sunmamışsa, eşitlik ve rekabet esaslarına uygun hareket edilmesi gerekir. Bu durumda, değerlendirme dışı bırakma yapılmayan isteklilerle aynı muamele yapılmayanlara yönelik tereddütler doğacağından, ihale sürecinin ilgili mevzuata uygun şekilde yeniden yürütülmesi uygun olur.
Soru: Yeterlik kriteri kapsamında sunulması gereken belgelerin şekli veya içeriği tamamen idari şartnamede serbest bırakılmışsa, eksik sunum durumunda ne yapılmalıdır?
Cevap: Eğer idari şartnamede sunulacak belgenin içeriğine veya şeklinde herhangi bir koşul veya standart getirilmiyorsa, belgenin teklif dosyasında bulunması esas alınır. Sunulmaması halinde teklif, yeterlik kriterini sağlamadığı için değerlendirme dışı kalır. Ancak içeriğe ilişkin tereddütler mevzuata veya dokümana bağlıdır, idari şartnamede açıklık yoksa yorum yapılması sınırlıdır.
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik kriteri olan zorunlu bir belge sunulmamışsa, bu durum ihale sonucunun iptal edilmesini gerektirir mi?
Cevap: Bu durumda, teklif değerlendirme dışı bırakılır ve ihale süreci, eksiklik giderildikten sonra mevzuata uygun şekilde yeniden yürütülür. İhale sonucunun iptali ve sürecin baştan alınması, yeterlik kriterine uyulmaması ve eşit işlem ilkesi çerçevesinde gereklidir; doğrudan iptal yerine ihale makamınca sürecin yeniden yürütülmesi önceliklidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli, idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenen yapı araçları taahhütnamesini teklif dosyasında sunmadığında ihale makamının nasıl hareket etmesi gerekir?
Cevap: İhale üzerinde bırakılan istekli yapı araçları taahhütnamesini teklif dosyasına sunmadığı için teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekir. Bu, idari şartnamede kesin yeterlik kriteri olarak yer aldığı için zorunludur.
Soru: İhale üzerinde bırakılan istekli yapı araçları taahhütnamesini sunmadığında, diğer isteklilerin de aynı taahhütnameleri sunmaması ihale süreci açısından ne anlama gelir?
Cevap: Diğer isteklilerin de taahhütnameyi sunmaması, eşit muamele ilkesine aykırıdır. Dolayısıyla, ihale sürecinde bu durum değerlendirilerek mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmelidir.
Soru: İhale dokümanında yeterlik kriteri olarak yapı araçları taahhütnamesinin sunulması zorunlu tutulmasına rağmen Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili yönetmelikte taahhütname istenemeyeceği belirtilmişse, ihale makamı hangi düzenlemeyi esas almalıdır?
Cevap: İhale makamı, idari şartnamede kesinleşmiş olarak belirtilen yeterlik kriterine öncelik verir. Bu durumda, taahhütnamenin sunulmaması ihale dışı kalma gerekçesi olur; genel tebliğ veya yönetmelikteki farklı düzenleme, somut ihale dokümanındaki hükme üstün gelemez.
Soru: İhale sürecinin mevcut aşamasında yeterlik kriterini yerine getirmeyen istekliye ilişkin karar ne tür bir süreci gerektirir?
Cevap: Bu durumda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır ve ihale süreci, mevzuata uygunluk sağlanana kadar yeniden yürütülür.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu ihale sürecinde temel uyuşmazlık, idari şartnamede açıkça yeterlik kriteri olarak belirtilen yapı araçları taahhütnamesinin, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında sunulup sunulmadığı noktasında toplanmaktadır. Başvuru sahibi, bu belgenin sunulmadığını ileri sürerek, teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini savunmuştur. İlgili taahhütnamenin, yapılan düzenlemeye göre yalnızca bilgi amaçlı bir nitelik taşımadığı ve doğrudan yeterlilikle ilişkilendirildiği dikkate alındığında, uyuşmazlığın çözümünde bu belgenin varlığı belirleyici hale gelmiştir.
İhale süreci açısından bakıldığında, taahhütnamenin içeriği özel bir koşula bağlanmasa dahi, idari şartnamede yeterlik kriteri olarak açıkça istenmiş olması, bu belgenin teklif dosyasına eklenmesini zorunlu hale getirmiştir. Bu zorunluluk, sadece belgenin biçimsel olarak sunulmasıyla ilgili olup, içeriğine ilişkin bir denetim ihtiyacını ortadan kaldırmamaktadır. Bu çerçevede değerlendirme yapıldığında, söz konusu taahhütnamenin eksikliği teklifin şekli ve esas yönüyle yeterli olmadığı sonucunu doğurmuştur.
Vaka bağlamında esaslı unsur değerlendirmesi, doğrudan yapı araçları taahhütnamesinin sunulup sunulmadığıyla ilgilidir. İdari şartnamedeki açık hüküm, bu belgenin yokluğunu ihalenin esaslı bir eksiklikle malul olması sonucuna bağlamaktadır. Bu nedenle söz konusu belgenin eksikliği, teklifin geçersizliğine yol açacak nitelikte değerlendirilmiş ve bu yönüyle şekli bir belge eksikliği olmanın ötesinde, yeterlik şartının yerine getirilmemesi sonucunu doğurmuştur.
Kurul değerlendirmesinde ağırlıklı olarak ihale dokümanının bağlayıcılığı ön plana çıkarılmış; Tebliğ ve Yönetmelik hükümlerinin dokümanın hükmünü ortadan kaldırmayacağı vurgulanmıştır. Bu yaklaşım doğrultusunda, teklif dosyasında söz konusu taahhütnamenin eksikliği nedeni ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiş; ayrıca, aynı belgenin diğer istekliler tarafından da sunulmamış olması eşit muamele ilkesine aykırı bulunduğundan, ihale sürecinin bu aşamadan itibaren yeniden yürütülmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç itibarıyla, idari şartnamede yeterlik kriteri olarak öngörülen bir belgenin teklif dosyasında yer almaması, yalnızca o isteklinin değil, sürece katılan tüm isteklilere ilişkin değerlendirmede etkili olmuş; eşitlik ilkesinin sağlanamaması Kurul kararını bütüncül bir yeniden değerlendirme yönüne sevk etmiştir. Bu çerçevede, ihale süreci mevcut belge eksiklikleri gözetilerek en baştan gözden geçirilecektir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.