KÜNYE
- Toplantı No: 2017/021
- Gündem No: 61
- Karar Tarihi: 26.04.2017
- Karar No: 2017/UY.II-1198
- Başvuru Sahibi: FY FER Yapı Mim. Müh. Müş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. - Ecay İnş. San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Tekirdağ Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü
- İKN: 2016/509228
- İhale Adı: Tekirdağ İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşi
Özet
İş deneyim belgesinde Yap-İşlet-Devret modeli işin yapım bedelinin esas alınması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması usulsüzdür
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunu, sunulan iş deneyim belgesine ilişkin işlemin yerinde olmadığını ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İş deneyim belgesi Yap-İşlet-Devret modeli ile ihale edilen bir işe ilişkin olup, sözleşmede yapım bedeli açıkça yer almaktadır (84.500.000 Euro + 4.143.000 Euro iş artışı). Belgeyi düzenleyen idarenin yazısına göre yapım işi tutarları ayrıştırılmış ve yapım bedeli 78.062.718,60 Euro olarak belirlenmiştir. İdari Şartname ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, iş deneyim tutarının tespitinde benzer iş olarak havaalanı terminal binası yapım maliyeti esas alınmalıdır. Bu tutar Türk Lirasına çevrilip güncellenmiş ve pilot ortağın asgari iş deneyim tutarının tamamını sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca, iş yönetme belgesinde belirtilen gerçekleşme oranı %104,90 olup, yönetme görevinde bulunma şartı da sağlanmıştır. İş ortaklığının diğer ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesi de asgari iş deneyim tutarını karşılamaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yap-İşlet-Devret modeli kapsamında düzenlenen iş deneyim belgelerinde, iş tutarının tespitinde sözleşmeye konulan yapım bedelinin ayrı ayrı dikkate alınması gerekir mi, yoksa toplam sözleşme tutarı mı esas alınmalıdır?
Cevap: Yap-İşlet-Devret modelinde düzenlenen iş deneyim belgelerinde, iş deneyim tutarının belirlenmesinde sözleşmede açıkça yer alan yapım bedeli ayrıştırılarak esas alınması yaygın uygulamadır. Toplam sözleşme tutarı yerine yapım işi için öngörülen bedel dikkate alınmalı; çünkü benzer işin kapsamı ve büyüklüğünün ölçülmesi bu kalem aracılığıyla daha doğru yapılır. Ancak, yapım bedelinin açıkça sözleşmede belirtilmiş olması önemlidir; aksi durumda değerlendirme farklılık gösterebilir.
Soru: İş deneyim belgesinde, iş ortaklıklarında işin yönetme görevi nasıl ve hangi ölçütle belgelenip değerlendirilir?
Cevap: İş deneyim belgesinde iş ortaklıklarının iş yönetme belgesi sunması durumunda, bu belgede yer alan gerçekleşme oranı (örneğin %100 üzeri veya altı) önemlidir. Gerçekleşme oranının yeterli olduğu ve fiilen iş yönetme görevini yerine getirdiği iddiası, iş yönetme belgesi ile anlaşılır. Bu oran, iş ortaklarının iş deneyimindeki katkısını gösterdiğinden, oran ve içerik idari şartname ile mevzuata uygun olduğu sürece kabul edilir. Yetersiz veya belirsiz gerçekleşme oranı tartışmaya yol açabilir.
Soru: İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde yabancı para biriminde belirtilen iş tutarlarının Türk Lirasına çevrilip güncellenmesi zorunlu mudur ve bu işlem nasıl yapılır?
Cevap: İş deneyim belgelerinde yabancı para birimi ile belirtilen tutarlar, ihalenin yapıldığı tarihe ve mevzuata uygun güncelleme yöntemiyle Türk Lirasına çevrilerek değerlendirilmelidir. Bu dönüşüm, iş deneyim tutarının güncel ve karşılaştırılabilir hâle gelmesini sağlar. Güncellemenin ve kur dönüşümünün hangi tarihe göre yapılacağı idari şartnamede veya ilgili mevzuatta belirtilmelidir; aksi takdirde tereddüt ve itirazlar ortaya çıkabilir.
Soru: İş deneyim belgelerinin usulüne uygun olmaması halinde ihalede teklif değerlendirmeye alınır mı?
Cevap: İş deneyim belgeleri, idari şartname ve mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş, içerik ve tutar açısından eksiksiz ve doğrulanabilir olması halinde teklif değerlendirmeye alınır. Ancak, iş deneyim belgesinde yaklaşık maliyet, iş kapsamı, işin tamamlanma oranı ve benzer hususlarda açık ve uygun bilgi yoksa veya belge mevzuata aykırı hazırlanmışsa, teklif elenebilir. Yine de bu tür değerlendirmeler somut belge durumuna göre yapılmalı, usul hatalarının orantılılığı gözetilmelidir.
Soru: Benzer iş tanımının belirlenmesinde Yap-İşlet-Devret modeli işleri nasıl değerlendirilir?
Cevap: Benzer iş tanımı yapılırken Yap-İşlet-Devret modeliyle yürütülen işlerde, yapım kısmı esas alınarak benzer iş olarak kabul edilebilir. İşin işletme kısmı, iş deneyim belgesi açısından çoğunlukla değerlendirme dışı bırakılır; çünkü iş deneyimini ölçmek için yapım süreçleri ve bedeli somut kıstas teşkil eder. İdari şartname ve uygulama kararlarında bu ayrım açıkça yapılmalıdır; aksi halde iş deneyim değerlendirmeleri tutarsız olabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yap-İşlet-Devret modeli ile gerçekleştirilen iş deneyim belgesinde işin yapım bedelinin esas alınması iş deneyim tutarının tespitinde nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Söz konusu iş deneyim belgesinde yer alan yapım bedeli, sözleşmede açıkça belirtilmiş ve iş deneyim tutarının tespitinde esas alınmıştır. İdare tarafından yapım işi tutarları ayrıştırılarak yapım bedeli belirlenmiş, bu tutar ilgili mevzuat ve idari şartname hükümlerine uygun şekilde benzer iş olarak kabul edilen havaalanı terminal binası yapım maliyeti üzerinden hesaplanmıştır. Bu nedenle yapım bedelinin esas alınması doğru bulunmuştur.
Soru: İş deneyim belgesine ilişkin iş yönetme belgesinde belirtilen gerçekleşme oranının değerlendirmesi nasıldır?
Cevap: İş yönetme belgesinde gerçekleşme oranı %104,90 olarak belirtilmiş olup, bu oran başvuru sahibinin yapım işinde yönetme görevini fiilen yerine getirdiğini göstermektedir. Bu durum, yönetme görevi şartının eksiksiz sağlandığını ortaya koymuş ve iş deneyim belgesinin kabulüne olumlu katkı sağlamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin hukuki durumu nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesine esas işin sözleşmesinde yapım bedelinin açıkça bulunması, bedelin mevzuata uygun şekilde tespit edilmesi ve iş yönetme şartlarının sağlanması nedeniyle, teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemi hukuka aykırıdır. Bu nedenle başvuru sahibinin teklifi yeniden değerlendirmeye alınmalı ve ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde yapılmalıdır.
Soru: Yap-İşlet-Devret modeli iş deneyim belgesinde iş deneyim tutarının Türk Lirasına çevrilip güncellenmesi nasıl etkili olmuştur?
Cevap: İş deneyim tutarının Türk Lirasına çevrilip güncellenmesi sonucu, pilot ortağın asgari iş deneyim tutarının tamamını karşılaması mümkün olmuş; bu durum başvuru sahibinin iş deneyim şartını yerine getirdiğinin tespiti için yeterli ve uygun bulunmuştur. Dolayısıyla, bu hesaplama yöntemi iş deneyim belgesinin uygunluğunu desteklemiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, Yap-İşlet-Devret modeli çerçevesinde tamamlanan bir işe ilişkin alınan iş deneyim belgesinin geçerli kabul edilip edilmeyeceğine yöneliktir. Özellikle, söz konusu modelle yapılmış iş sözleşmesinde yer alan yapım bedelinin iş deneyim tutarının tespitinde esas alınıp alınmayacağı ve bu tutarın teklifin uygunluğu bakımından yeterli sayılıp sayılmayacağı ihalenin değerlendirme sürecinde temel tartışma noktası olmuştur. Başvuru sahibi, ihale makamınca bu belgenin uygun görülmeyip teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına itiraz etmiş ve bu işlemin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
İhaleye sunulan iş deneyim belgesinde yer alan bedel, sözleşmede açıkça tanımlanmış ve işin hangi kısımlarına ait olduğu ayrıştırılmıştır. Bu doğrultuda, belge düzenleyen idare tarafından yapılan değerlendirme ile toplam yapım işinin tutarı belirlenmiştir. Bu bedel üzerinden, havaalanı terminal binası yapım işi benzer iş olarak esas alınmak suretiyle hesaplama yapılmış; iş deneyim tutarı Türk Lirasına çevrilerek ihale günü itibariyle güncellenmiştir. Bu yöntemle ulaşılan tutar, iş deneyim şartlarının karşılanıp karşılanmadığını belirlemede temel alınmıştır.
Sözleşmede yapım bedelinin açıkça ortaya konulmuş olması, özellikle işin benzerliği açısından belirleyici bir unsur olarak kabul edilmiştir. Yap-İşlet-Devret modeli kapsamında hem yapım hem de işletme bileşeni barındıran projelerde, iş deneyimi değerlendirmesinde yalnız yapım kısmının dikkate alınması yönündeki uygulamanın gerekliliği bu kararda da açıkça yansımıştır. Dolayısıyla, sözleşmeden ayrıştırılarak belirlenen yapım bedelinin dikkate alınması ihaleye katılım açısından önemli ve yeterli görülmüştür.
Başvuruya konu teklifin ortaklık yapısı içinde değerlendirilmesinde, sunulan iş deneyim belgesine ek olarak işin yönetim görevine ilişkin ayrı bir belgelendirme de dikkate alınmıştır. Burada yer alan gerçekleşme oranı %104,90 olarak kaydedilmiş ve bu oran, teklif sahibi ortağın işin yönetimi açısından aktif rol üstlendiğini göstermektedir. Bu oran, yönetme görevini üstlenme koşulunun karşılandığını ortaya koymuş; ayrıca iş ortaklığının diğer ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesinin de gereklilikleri karşıladığı belirtilmiştir.
Tüm bu unsurlar çerçevesinde Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirmede, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Yapım bedelinin sözleşmede açıkça yer alması, ilgili tutarın mevzuata uygun yöntemlerle belirlenmesi ve yönetim görevine ilişkin şartların tamamının sağlanmış olması, iş deneyim belgesinin kabulünü destekleyen temel unsurlar olmuştur. Nihai olarak, başvuru sahibinin teklifinin yeniden değerlendirmeye alınmasına ve ihalenin buna göre sürdürülmesine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.