KÜNYE
- Toplantı No: 2021/047
- Gündem No: 35
- Karar Tarihi: 24.11.2021
- Karar No: 2021/UY.II-2142
- Başvuru Sahibi: Yafa Müh. Müş. İnş. San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/408998
- İhale Adı: Hisarcık - Gediz İl Yolu Km:0+000-35+906 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri ve Üstyapı (Bsk) İnşaatı Yapım İşi
Özet
Yaklaşık maliyetteki hata nedeniyle fiyat dışı unsur puanlamasının değişmesi ihalenin iptalini gerektirmiştir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetteki sehven yapılan hata nedeniyle ihalenin iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdari şartname ve ilgili mevzuat uyarınca yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanması durumunda bunun ihalenin sağlıklı sonuçlanmasını engelleyecek nitelikte olup olmadığı önemlidir. Yaklaşık maliyetteki hata sonucu sınır değerde küçük bir değişiklik olmuş ancak bu değişiklik sınır değerin üzerindeki ve altındaki isteklileri değiştirmemiştir. Ancak yaklaşık maliyetteki değişiklik fiyat dışı unsur puanlamasında etkili olmuş, 52 iş kaleminden 47’sinin asgari ve azami oranlarında değişiklik meydana gelmiş, bu da ihale üzerinde bırakılan istekli dahil 5 isteklinin fiyat dışı unsur puanlamasını ve toplam puanlarını değiştirmiştir. Bu değişiklikler teklif sıralamasını değiştirmiştir. Dolayısıyla yaklaşık maliyetteki hata ihale sonucunu etkilemiştir ve ihalenin sağlıklı şekilde tamamlanmasını engellemiştir.
İdare Görüşü
İdare, yaklaşık maliyetteki değişiklik sonrası fiyat dışı unsur puanlamasında değişiklik olmadığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale işleminde yaklaşık maliyetteki sehven yapılan hata fiyat dışı unsur puanlamasının değişmesine neden olursa hangi sonuçlar doğabilir?
Cevap: Yaklaşık maliyetteki hatanın fiyat dışı unsur puanlamasında değişiklik yaratması durumunda, bu değişiklik puanlamayı ve dolayısıyla tekliflerin sıralamasını etkileyebilir. Eğer bu değişiklik ihale sonucunu doğrudan etkiliyorsa, ihale sürecinin sağlıklı yürütülemediği kabul edilir ve ihalenin iptali gündeme gelebilir.
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplamasındaki küçük bir hata ihalenin sonucunu etkiler mi?
Cevap: Yaklaşık maliyetteki küçük bir hata, sınır değerlerde değişiklik yaratsa da, eğer bu değişiklik fiyat dışı unsur puanlamasında ve teklif sıralamasında belirgin farklılıklar oluşturuyorsa ihale sonucunu etkileyebilir. Bu durumda, ihale sonucu güvenilirliğini kaybedebileceği için iptal edilmesi söz konusu olabilir.
Soru: Yaklaşık maliyetteki hata sonrası fiyat dışı unsur puanlamasında değişiklik olup olmadığının tespiti nasıl yapılmalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyette hata tespit edildiğinde, bu hatanın iş kalemlerindeki azami ve asgari oranlara etkisi detaylı olarak incelenmeli, fiyat dışı unsur puanlama kriterlerine yansıyıp yansımadığı objektif şekilde değerlendirilmelidir. Puanlama değişiyorsa ihale sonucu üzerindeki etkisi göz önünde bulundurulmalıdır.
Soru: Yaklaşık maliyetteki hata ihale sonucunu etkilemesine rağmen düzeltici işlemle giderilebilir mi?
Cevap: Yaklaşık maliyetteki hatanın fiyat dışı unsur puanlamasını ve teklif sıralamasını değiştirme boyutu önemli ise, bu tür hatalar düzeltici işlemlerle giderilmesi güç olduğundan ihalenin iptali söz konusu olabilir. Hatanın ihale sonucunu anlamlı şekilde değiştirmediği durumlarda ise idare uygun düzeltici işlemler yapabilir.
Soru: İhale sürecinde fiyat dışı unsur puanlamasına etkisi olan yaklaşık maliyet hataları idari şartnameye uygun olarak nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdari şartname ve ilgili mevzuat çerçevesinde, yaklaşık maliyetteki hatalar fiyat dışı unsur puanlamasını etkiliyorsa, bu durumun ihale sonucuna yansıyıp yansımadığı analiz edilir. Eğer ihale sonucunu etkiliyor ve güvenilirliği azaltıyorsa, bu gibi hatalar ihalenin iptal gerekçesi sayılabilir. Ancak belirsizlik halinde, mevzuat ve şartname hükümleri dikkatle incelenmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetteki sehven yapılan hata fiyat dışı unsur puanlamasını nasıl etkiledi?
Cevap: Yaklaşık maliyetteki hata sonucu fiyat dışı unsur puanlamasında etki görülmüştür; 52 iş kaleminden 47’sinin asgari ve azami oranlarında değişiklik olmuş ve bu değişiklik ihale üzerinde bırakılan istekli dahil 5 isteklinin fiyat dışı unsur puanlamasını değiştirmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyetteki hata ihale teklif sıralamasına ne şekilde yansımıştır?
Cevap: Yaklaşık maliyetteki hata nedeniyle gerçekleşen fiyat dışı unsur puanlamasındaki değişiklik, toplam puanlar ve dolayısıyla teklif sıralamasında değişiklik meydana getirmiştir.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyetteki hata nedeniyle yaptığı değişikliğin ihale sonucuna etkisi nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyetteki hata, fiyat dışı unsur puanlamasında ve teklif sıralamasında değişikliğe yol açtığından ihale sonucunu etkilemiştir ve bu nedenle ihalenin sağlıklı şekilde tamamlanmasını engellemiştir.
Soru: Yaklaşık maliyetteki hatanın düzeltilmesi için alınacak önlemler neden yeterli görülmemiştir?
Cevap: Fiyat dışı unsur puanlamasında ve teklif sıralamasında önemli değişikliklere yol açan hata, düzeltici işlemlerle giderilemeyecek nitelikte olduğu için ihalenin iptali gerekmiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen vakada, şikâyet konusu, idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında yaptığı sehven hatanın, ihale sürecinde ortaya çıkardığı sonuçlara dayanmaktadır. Başvuru sahibinin temel iddiası, yanlış hesaplanan yaklaşık maliyetin, ihale sürecinin temel unsurlarından olan fiyat dışı unsurları etkilediği ve dolayısıyla teklif sıralamasını değiştirdiği yönündedir. Bu bağlamda, ihalenin artık sağlıklı şekilde sonuçlandırılamayacağı, süreçteki dengenin bozulduğu ileri sürülerek ihalenin iptali talep edilmiştir. İdarenin bu iddiaya karşı cevabı ise, yaklaşık maliyette yapılan düzeltmenin ihale sonucu üzerinde etkili olmadığı, fiyat dışı unsurlarda değişiklik meydana getirmediği şeklindedir.
Uyuşmazlık, ağırlıklı olarak yaklaşık maliyet verileri kullanılarak hesaplanan fiyat dışı unsur puanlamasının bu verilerdeki bozulma nedeniyle ne ölçüde etkilendiği noktasında düğümlenmektedir. Kurul değerlendirmelerinde, 52 iş kaleminden 47’sinde asgari ve azami oranlarda değişiklik meydana geldiği tespit edilmiştir. Bu durum, sadece ihale sonucuna etki eden sınır değerde değil, aynı zamanda teklif puanlarının belirlenmesinde temel rol oynayan kriterlerde de farklılaşmaya sebep olmuştur. Etki alanı genişleyen bu değişiklik, yalnızca bazı teklifler üzerinde sınırlı bir etki oluşturmakla kalmamış, beş farklı isteklinin fiyat dışı unsur puanını ve toplam puanlarını değiştirmiştir. Böylelikle ihale kararı açısından belirleyici olan toplam puan sıralaması da yeniden şekillenmiştir.
Bu vakada dikkat çeken unsurlardan biri, yaklaşık maliyetteki hatanın teknik düzeyde bir hesaplama yanlışlığı olmasına rağmen, sonuçlara yansıyan etkisinin “esaslı unsur” niteliğinde değerlendirilmesidir. Genellikle esaslı unsur, ihale sonucuna etkisi olan veya rekabeti etkileyen nitelikteki unsurlar için kullanılır. Kurul burada, iş kalemleri bazında yapılan hesaplamaların toplam teklifle ilişkilendirilme şekline dikkat çekerek, ortaya çıkan değişikliğin yalnızca teknik bir hata değil, doğrudan ihale sonucuna tesir eden esaslı bir etki yarattığını değerlendirmiştir. Bu yaklaşım, hesaplamadaki değişikliğin teknik olmaktan çıkıp sürecin meşruiyetini etkileyen bir bozulmaya dönüştüğü bir tabloyu işaret etmektedir.
Pilot ortağa ilişkin iş deneyimi ya da benzeri yeterlik konusu bu vakada gündeme gelmemiştir. Değerlendirme yalnızca yaklaşık maliyetin puanlama sistematiği üzerindeki etkisine odaklanmış, isteklilerin yeterlik veya belge uygunlukları değil, verilen tekliflerin sistem tarafından nasıl değerlendirildiği esas alınarak sonuca ulaşılmıştır. Dolayısıyla iş deneyimi ya da ortaklık yapısı tartışması bu vakada çözümün merkezinde yer almamaktadır.
Son incelemede, Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı, yalnızca yaklaşık maliyetteki sınır değişikliğini değil, bu değişikliğin sistem üzerindeki tüm etkilerini dikkate alan bütüncül bir değerlendirmeyi içermektedir. Puanlamaya etki eden 47 iş kalemi üzerinden oluşan değişikliğin beş istekliyi doğrudan etkilemesi, toplam puan sıralamasını ve ihale sonucunu bozan hesapsal hata ile karşı karşıya olunduğunu ortaya koymuştur. Bu etki, sehven yapılan hatanın sonradan düzeltilmesiyle giderilemeyecek bir yapıya bürünmüş, sürecin güvenilirliğini ortadan kaldırmıştır. Sonuç olarak Kurul, bu koşullar altında ihalenin iptaline karar vererek, kamu ihale sisteminin şeffaflık ve eşit muamele ilkelerine uygun bir tutum benimsemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.