KÜNYE
- Toplantı No: 2019/024
- Gündem No: 33
- Karar Tarihi: 08.05.2019
- Karar No: 2019/UY.I-578
- Başvuru Sahibi: Abdullah TURHAN
- İhaleyi Yapan İdare: Alpu Belediye Başkanlığı
- İKN: 2018/425224
- İhale Adı: 60000 m² Kilitparke Taş ve 20000 mt 502010 cm’lik Bordür Döşenmesi
Özet
Yaklaşık maliyet hesaplamasında farklı ihalelere kıyasla düşük birim fiyat belirlenmesi iddiası yerinde görülmemiştir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyette yer alan bazı iş kalemlerinin önceki ihaleye göre düşük hesaplandığını, bunun da ihaleyi kazanan istekliye avantaj sağladığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında, 2018 yılı birim fiyatları ve taşıma katsayısı gibi piyasa araştırmasına dayalı fiyatlar esas alınmıştır. Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında idareye takdir hakkı tanınmış olup, her ihalenin kendine özgü fen ve sanat kuralları ile nakliye koşulları nedeniyle farklılık gösterebileceği, dolayısıyla önceki ihalelerdeki fiyatların doğrudan kıyaslanmasının uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında önceki ihalelere ait birim fiyatların doğrudan karşılaştırılması neden sorun teşkil edebilir?
Cevap: İhalelerin her biri farklı zamanlarda, farklı fen ve sanat koşulları ile nakliye şartları altında gerçekleştiğinden, önceki ihalelerde kullanılan birim fiyatlar yeni ihaledeki koşullarla çeşitlilik gösterebilir. Bu nedenle, önceki fiyatların aynen esas alınması yanıltıcı olabilir ve yaklaşık maliyeti yanlış gösterebilir.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında piyasa araştırmasına dayanması hangi hususlarda önemlidir?
Cevap: Piyasa araştırması, güncel fiyatların, taşıma katsayılarının ve benzeri ekonomik koşulların dikkate alındığını gösterir. Bu durum, yaklaşık maliyetin gerçekçi ve geçerli olmasını sağlar, dolayısıyla idarece yapılan hesaplamaların mevzuata uygunluğunu destekler.
Soru: Yaklaşık maliyetin düşük hesaplanması iddiasıyla ilgili olarak avantaj sağlandığının kabulü hangi koşullarda mümkün olur?
Cevap: Yaklaşık maliyetin piyasa araştırması, güncel veri ve objektif kriterler esas alınarak hesaplanmadığı, bu hesaplama sürecinde mevzuata aykırılık bulunduğu veya somut delillerle avantajın haksız şekilde oluşturulduğu tespit edilirse bu iddia kabul edilebilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde idarenin takdir hakkı nasıl sınırlandırılır?
Cevap: İdarenin takdir hakkı, somut piyasa bilgilerine ve objektif kriterlere dayandığı, keyfi veya mevzuata aykırı hesaplamalar yapılmadığı sürece geçerlidir. Ancak bu hesaplama adil rekabeti ve şeffaflığı zedeleyecek şekilde kullanılamaz.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet hesabında önceki ihalelerle kıyaslama yapması gerektiğine dair bir zorunluluk var mıdır?
Cevap: Mevzuat ve uygulama kararları doğrultusunda, yaklaşık maliyetin her ihale için özgün piyasa koşulları, fen ve sanat kuralları dikkate alınarak ayrı ayrı hesaplanması beklenir; dolayısıyla önceki ihalelerle doğrudan kıyaslama yapmak zorunlu veya doğru kabul edilmez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, yaklaşık maliyet kalemlerinin önceki ihaleye göre düşük hesaplandığı iddiası hangi nedenle reddedilmiştir?
Cevap: Bu iddia, idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında piyasa araştırmasına dayalı ve güncel birim fiyatlar kullandığı, ayrıca her ihalenin farklı fen, sanat ve nakliye koşullarına sahip olması nedeniyle önceki ihalelerin fiyatları ile doğrudan kıyaslamanın uygun olmadığının tespiti sonucu reddedilmiştir.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında önceki ihalelerdeki birim fiyatların kullanılamaması neden önemli görülmüştür?
Cevap: Çünkü her ihale farklı koşullara, fen ve sanat uygulamalarına ve taşımacılık durumlarına sahip olup, bu farklılıklar birim fiyatların değişmesine yol açar; dolayısıyla önceki ihalelere ait fiyatlar yeni ihalede doğrudan esas alınamaz.
Soru: Yaklaşık maliyetin düşük hesaplanması suretiyle kazanan istekliye avantaj sağlandığı iddiası hangi esaslara göre değerlendirilmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin, idarenin piyasa araştırması ve güncel taşıma katsayıları gibi unsurlar esas alınarak mevzuata uygun şekilde hesaplanması durumunda ve farklı ihale koşulları dikkate alındığında, bu iddianın geçerliliği olmadığına karar verilmiştir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi Kurul tarafından nasıl gerekçelendirilmiştir?
Cevap: Kurul, idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında mevzuata uygun yöntemler uyguladığını, önceden belirlenmiş fiyatlara bağlı kalınmaksızın somut piyasa koşullarını dikkate aldığını ve bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı kanaatine varmıştır.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin bazı iş kalemlerinde önceki ihalelere göre daha düşük birim fiyatlar kullanıldığını ileri sürerek bu durumun kazanan istekliye haksız bir avantaj sağladığını iddia etmiştir. Şikâyetin çerçevesi, idarenin yaklaşık maliyeti oluştururken hangi fiyat verilerini ve yöntemleri esas aldığı; söz konusu hesaplamaların ihaleye katılım ve rekabet dengesi üzerindeki etkisine odaklanmaktadır. Talebin özünde yer alan iddia, ihaleye katılan diğer firmaların teklif stratejilerini olumsuz etkileyebilecek şekilde yaklaşık maliyetin düşük tutulduğu ve bunun ihale sonucunu etkileyebilecek bir unsur olduğudur.
Bu bağlamda tartışılan temel husus, idarenin yaklaşık maliyeti oluştururken hangi iş kalemlerine ne tür birim fiyatlar uyguladığı ve bu fiyatların önceki ihalelerle arasındaki farkın meşru ve teknik olarak gerekçelendirilebilir olup olmadığıdır. Başvuran taraf, geçmiş ihalelerde uygulanan fiyatlarla kıyaslandığında bazı kalemlerde düşük hesaplamalar yapıldığını, bunun sonucunda tekliflerin değerlendirilme zemininde adaletsizlik doğduğunu ileri sürmüştür. Ancak değerlendirmede, yaklaşık maliyetin oluşturulmasının her ihale özelinde gerçekleştiği, bu kapsamda taşımacılıkla ilgili değişken katsayılar ve güncel piyasa araştırmalarına bağlı olarak farklılık olabileceği görülmüştür. Dolayısıyla önceki ihalelerdeki fiyatlara doğrudan bağlı kalınmasının gereksiz ve teknik açıdan sakıncalı olduğu vurgulanmıştır.
Esaslı unsur değerlendirmesi açısından önemli bir nokta, başvuru sahibinin iddiasının doğrudan teklif değerlendirme ya da yeterlik şartlarının ihlaliyle ilgili olmaktan çok, dolaylı bir şekilde rekabet koşullarına etki iddiası taşımasıdır. Kurul, bu tür iddiaların geçerli olabilmesi için söz konusu farklılıkların somut etkiler yaratması gerektiğine dikkat çekmiş ve teknik hesaplama sürecinin esasa ilişkin bir unsurla doğrudan bağlantılı olup olmadığını analiz etmiştir. Yaklaşık maliyetin düşük hesaplanmasına rağmen, bu durumun ihalesel sonuçlar üzerinde haksız bir yönlendirme oluşturmadığı ve usule aykırı bir avantajı doğurmadığı kanaati baskın çıkmıştır.
Pilot ortağın iş deneyimi bu vakada tartışmaya konu olmamış, şikâyet esas olarak yaklaşık maliyet yöntemiyle ilgilidir. Bu nedenle pilot ortak ya da ortaklık yapısındaki iş deneyiminin yeterliği ve değerlendirme biçimi gibi konular bu uyuşmazlığın kapsamında yer almamaktadır.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, idarenin yaklaşık maliyet hesabını mevzuata uygun yöntemlerle, güncel piyasa araştırmalarına ve teknik hesap unsurlarına dayanarak gerçekleştirdiğini tespit etmiş; bu bağlamda somut bir usulsüzlük ya da kayırma emaresi bulunmadığını değerlendirerek başvuruyu reddetmiştir. Kurul’un yaklaşımı, idarelerin kendi ihale koşullarına uygun maliyet tahmini yapma hakkına ve her ihalenin kendi piyasa ve teknik özellikleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğine dayanmaktadır. Bu karar, önceden yapılmış ihalelerle fiyat karşılaştırması yapılmasını, yeni ihalenin özgün koşulları göz ardı edilerek yorum yapılmasını yerinde bulmamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.