KÜNYE
- Toplantı No: 2019/015
- Gündem No: 26
- Karar Tarihi: 20.03.2019
- Karar No: 2019/UY.I-403
- Başvuru Sahibi: Msm Altyapı İnş. Enj. Pet. Mad. Nak. Gıd. San. Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 18. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2018/672195
- İhale Adı: Afyonkarahisar Şuhut Başören Tekke Kavaklı Göleti İkmali
Özet
Yaklaşık maliyetin TÜİK endeksiyle güncellenmemesi mevzuata aykırı değildir; Yüksek Fen Kurulu kararı bağlayıcı değildir.
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybetmesi nedeniyle TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi ve Değişim Oranına göre güncellenmesi gerektiğini, aksi halde tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olacağını iddia ederek yaklaşık maliyetin düzeltilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların ve benzer işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatların kullanılabileceğini, güncelliğini kaybetmesi halinde ise ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelleme yapılabileceğini tespit etmiştir. İncelenen ihalede 2018 yılına ait kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının kullanıldığı, Yüksek Fen Kurulu kararının ise yalnızca tavsiye niteliğinde olduğu ve idare açısından bağlayıcı olmadığı belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplanırken yalnızca TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi dikkate alınmak zorunda mıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde TÜİK endeksi, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan güncel birim fiyatlar ve benzer işlerin sözleşme fiyatları gibi kaynaklar da kullanılabilir. Bu nedenle, yaklaşık maliyetin tespitinde sadece TÜİK İnşaat Maliyet Endeksinin esas alınması zorunlu sayılmamaktadır; idare koşullara göre farklı fiyatlama kaynaklarını tercih edebilir.
Soru: İdare tarafından yaklaşık maliyet güncellemesi yapılırken uygulamada hangi tarih esas alınmalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerekiyorsa, bu güncellemenin ihalenin ilk ilan tarihine veya davet tarihine kadar tamamlanması uygun görülmektedir. Bu tarih sonrasında yapılan güncellemeler hukuken itirazlara ve işlem iptaline yol açabilir.
Soru: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu kararları kamu ihalelerinde idareleri bağlar mı?
Cevap: Yüksek Fen Kurulu kararları genellikle tavsiye niteliğinde olup, kamu ihalelerinde idarelerin bu kararlara kesinlikle uyması zorunlu değildir. İdarelerin kendi takdiri çerçevesinde Yüksek Fen Kurulu önerilerini dikkate alma veya kendi fiyatlandırma yöntemini kullanma hakkı bulunur.
Soru: Yaklaşık maliyetin güncellenmemesi durumunda bu husus idari işlem açısından hukuki sorun oluşturur mu?
Cevap: Eğer yaklaşık maliyet, güncel ve objektif fiyat verileri kullanılarak sorunsuz belirlendiyse ve özellikle kamu kurumlarındaki güncel birim fiyatlar esas alındıysa, TÜİK endeksi kullanımı zorunlu olmadığından güncellenmemesi tek başına mevzuata aykırılık doğurmayabilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin tespiti sırasında kullanılan fiyat referansları arasında öncelik sıralaması var mıdır?
Cevap: Mevzuatta kesin bir öncelik sıralaması bulunmamakla birlikte, iptal ve itirazlara konu olmaması için idareler, güncelliği ve somutluğu gözeterek; önce son kamu kurumlarına ait birim fiyatları, ondan sonra benzer işlerin sözleşme verilerini, gerekirse TÜİK endeksini kullanabilir. Bu yaklaşım, yaklaşık maliyetin gerçekçi ve piyasa koşullarına uygun olmasına katkı sağlar.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi ve Değişim Oranına göre güncelleme zorunlu mudur?
Cevap: İncelenen vakada Kurul, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kamu kurum ve kuruluşlarının yayımladığı birim fiyatların ve benzer işlerin sözleşmelerindeki fiyatların kullanılabileceğini, dolayısıyla TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi ve Değişim Oranına göre güncellemenin zorunlu olmadığını tespit etmiştir.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyeti güncellerken hangi tarihe kadar güncelleme yapma imkânı bulunmaktadır?
Cevap: Kurul kararı doğrultusunda, yaklaşık maliyet güncellenecekse bunun ilk ilan veya davet tarihine kadar yapılması mümkündür.
Soru: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu kararının ihalelerde bağlayıcılığı var mıdır?
Cevap: Bu vakada Yüksek Fen Kurulu kararının yalnızca tavsiye niteliğinde olduğu ve idare açısından bağlayıcı olmadığını Kurul belirtmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi ile güncellenmediği yönündeki iddiası nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyetin 2018 yılına ait kamu birim fiyatları kullanılarak belirlendiğini ve TÜİK endeksine göre güncellenmemesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediğini tespit ederek başvuru sahibinin iddiasını reddetmiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlık, bir yapım işi ihalesinde yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan fiyat verilerinin güncelliği üzerinden şekillenmiştir. Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin eski verilere dayandığını, bu nedenle güncel fiyat düzeyini yansıtmadığını ileri sürmüş ve özellikle TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi ile Değişim Oranlarının esas alınarak fiyatların yeniden hesaplanması gerektiğini savunmuştur. Bu çerçevede, güncellenmemiş yaklaşık maliyetin teklif sıralamasını etkilediği, aksi takdirde kendi tekliflerinin en avantajlı konuma geleceği öne sürülmüştür.
Yaklaşık maliyetin hesabında hangi tarihli ve hangi kaynaktan alınan fiyatların esas alındığı, değerlendirmede önemli bir nokta olmuştur. Kurul, somut olayda kamunun ilgili kurumlarınca yayımlanan 2018 yılına ait birim fiyatların kullanıldığını tespit etmiştir. Burada tartışmaya açık hale gelen nokta, bu fiyatların ilan tarihine kadar güncellenip güncellenmediği ile bu güncellemenin hangi kaynaklara dayanarak yapılması gerektiğidir. Başvuru sahibi her ne kadar TÜİK endekslerinin kullanılmasını şart görse de, Kurul bu yaklaşımı benimsememiştir.
Uyuşmazlıkta temel alınan “esaslı unsur” yaklaşımı, yaklaşık maliyetin belirleniş yönteminde idarenin hangi ölçütleri dikkate alabileceğiyle ilgilidir. Kurul değerlendirmesinde, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde tek bir yöntem ya da kaynak zorunluluğu olmadığını, yani TÜİK endekslerine dayanma mecburiyeti bulunmadığını ifade etmiştir. Dolayısıyla, yalnızca TÜİK verilerine dayalı güncellemenin yapılmamış olması, tek başına esaslı bir eksiklik ya da mevzuata aykırılık olarak görülmemiştir. Aksine, idarenin kullandığı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış fiyatların geçerliliği kabul edilmiştir.
İnceleme konusu vakada pilot ortağa ya da iş deneyim belgesine ilişkin herhangi bir değerlendirme bulunmamaktadır. Dolayısıyla uyuşmazlık, sadece yaklaşık maliyetin güncellenmesi ve burada kullanılacak yöntemler üzerindeki tartışmalarla sınırlı kalmıştır. Başvuru sahibinin teklifinin avantajlı hale gelebileceği yönündeki iddiası da iş deneyimi koşulları ya da değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleriyle değil, yalnızca fiyat sıralamasına ilişkin bir varsayıma dayanmaktadır.
Sonuç olarak Kurul, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan yöntem ve kaynakların hukuki çerçevede yer aldığını değerlendirmiştir. Yüksek Fen Kurulu kararlarının idareler açısından sadece tavsiye niteliği taşıdığı, bağlayıcı olmadığı vurgulanmış; bu kararlarda yer alan endekslere uyulmamasının tek başına işlem hatasına neden olmayacağı tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin iddiası bu kapsamda yerinde bulunmamış ve reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.