KÜNYE
- Toplantı No: 2022/040
- Gündem No: 11
- Karar Tarihi: 24.08.2022
- Karar No: 2022/UY.II-999
- Başvuru Sahibi: Balaban Hafriyat İnş. Taah. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2016/313744
- İhale Adı: 2016 Yılı Manisa İli Dahilinde Turgutlu, Ahmetli, Salihli, Alaşehir, Sarıgöl, Köprübaşı, Kula, Selendi, Demirci, Şehzadeler, Yunusemre, Saruhanlı, Akhisar, Gördes, Gölmarmara, Kırkağaç ve Soma İlçelerinde Parke Taşı Döşenmesi Yapım İşi
Özet
Yaklaşık maliyet hesaplamasının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin sübjektif kriterlere dayandığını, özellikle kazı, tuvenan ve bordür taşıma kalemlerinde belirgin fiyat değişiklikleri olduğunu ve idari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirtilen hususların fiyata dayalı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İnceleme sonucunda yaklaşık maliyetin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve İller Bankası tarafından yayımlanan birim fiyat ve rayiçler ile ilgili kamu kurumu tarafından ilan edilen nakliye formülleri esas alınarak belirlendiği; ayrıca başvuruya konu ihale ile karşılaştırılan önceki ihalenin farklı nitelikte iş kalemlerinden oluştuğu ve bu nedenle yaklaşık maliyet hesaplamalarında farklılıkların doğal olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin hazırlanmasında kullanılan birim fiyat ve rayiçler hangi nitelikte olmalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin hazırlanmasında, ilgili kamu kurumları veya resmi kuruluşlar tarafından yayımlanan güncel ve objektif birim fiyatlar ile rayiçlerin esas alınması beklenir. Bunlar şeffaf, genel kabul görmüş ve işin mahiyetine uygun olmalıdır. Ancak, hangi birim fiyatların kullanılacağı meselesinde tamamen bağlayıcı tek bir kaynak bulunmayabilir, bu nedenle idarenin gerekçeli ve dayanaklı bir seçim yapması önem taşır.
Soru: Yaklaşık maliyet ile önceki benzer işlere ait fiyatların karşılaştırılması nedeniyle fiyat farklılıkları iddiası dikkate alınmalı mı?
Cevap: Sadece önceki ihaledeki fiyatlarla kıyaslama yapılarak yaklaşık maliyetin yanlış olduğu sonucuna varılması yeterli görülmez. Önceki işlerin kapsam ve iş kalemleri birbirinden farklıysa fiyatlar doğal olarak değişebilir. Fiyat farklılıklarının mevzuata uygun gerekçelere dayanıp dayanmadığı ve kullanılan birim fiyatların geçerliliği incelenmeli, doğrudan karşılaştırmadan doğan farklar itirazi şikayetin kabulü için tek başına yeterli olmayabilir.
Soru: İdari şartnamede belirtilen fiyat dışı unsurların, fiyat hesaplamaları üzerinde etkisi olduğunda nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak tanımlanan hususların dolaylı veya dolaysız şekilde fiyatı etkilediği iddiası tartışmalı olabilir. Bu tür iddialarda, idari şartnamenin ilgili maddelerinin yorumlanması ve yaklaşık maliyetin objektif esaslara uygunluğu birlikte değerlendirilmelidir. Fiyat dışı unsurun, maliyet hesabına etki ettiği yönünde açık belge veya dayanak yoksa, iddialar itirazen şikayet sonucunu değiştirmeyebilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin objektif kriterlere uygun olup olmadığı nasıl tespit edilir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin objektif kriterlere uygunluğunun tespiti için idare tarafından kullanılan birim fiyatların, kamu kaynaklarından yayımlanan güncel rayiçlerden seçilip seçilmediği, uygulanabilir nakliye formülleri ve standartların kullanılıp kullanılmadığı incelenir. Ayrıca karşılaştırılan veriler benzer nitelikte olmalıdır. Bu kriterlere uygunluk varsa, yaklaşık maliyetin objektif ölçütlere dayandığı kabul edilir.
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplamalarında fiyatlardaki doğal değişiklikler hangi durumlarda kabul edilebilir?
Cevap: Fiyat farklılıkları iş kapsamındaki değişiklikler, piyasa koşullarındaki ekonomik dalgalanmalar veya iş kalemlerinin değişmesi durumunda ortaya çıkabilir. Bu tür durumlarda fiyatların önceki ihalelerle tamamen örtüşmemesi doğal sayılır. Bu tür farklılıkların kabulü için idarenin bu unsurları açıkça değerlendirmesi ve gerekçelendirmesi beklenir; aksi halde farklılıklar itiraz konusu yapılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin objektif kriterlere uygun hazırlanmadığı iddiası neden kabul edilmedi?
Cevap: İncelemede yaklaşık maliyetin, ilgili kamu kurumlarının yayımladığı birim fiyatlar ve nakliye formülleri esas alınarak hazırlandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle yaklaşık maliyetin objektif ölçütlere uygun olarak belirlendiği kabul edilmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyetle karşılaştırılan önceki ihaledeki fiyat farklılıkları itirazen şikayeti haklı kılar mı?
Cevap: Hayır, önceki ihale farklı nitelikte iş kalemlerinden oluştuğu ve iş kapsamları değiştirdiği için fiyatlarda farklılıklar doğal görülmüştür. Bu nedenle fiyat değişiklikleri itirazen şikayetin kabulü için yeterli neden oluşturamamıştır.
Soru: İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirtilen hususların fiyata dayalı olması başvuru sahibinin iddiasını destekler mi?
Cevap: Başvuru sahibinin bu iddiasına ilişkin dosyada herhangi bir olumsuz tespit yapılmamıştır. Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun hazırlandığı dikkate alındığında, bu iddia itirazen şikayet sonucunu değiştirmemiştir.
Soru: İtirazen şikayetin reddedilmesinde hangi temel kriterler belirleyici olmuştur?
Cevap: Yaklaşık maliyetin, mevzuata uygun yayımlanmış birim fiyat ve nakliye formüllerine dayanması, ayrıca önceki ihalenin farklı iş kapsamına sahip olması nedeniyle fiyat farklılıklarının haklı bulunması reddedilme kararının temel dayanakları olmuştur.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olayda, ihalenin yaklaşık maliyetinin belirlenme yöntemi gündeme getirilmiş ve bu maliyetin sübjektif unsurlara dayandığı iddia edilmiştir. Başvuru sahibi, bazı iş kalemlerinde –özellikle kazı, tuvenan ve bordür taşıma işlerinde– belirgin fiyat farkları olduğunu ileri sürerek yaklaşık maliyet hesaplamasının objektiflikten uzaklaştığını öne sürmüştür. Ayrıca, fiyat dışı unsur olarak belirtilen bazı kriterlerin de dolaylı biçimde fiyat hesaplamasına etki ettiği belirtilmiştir. Uyuşmazlık bu çerçevede, yaklaşık maliyetin hangi esaslara göre belirlendiği ve bu belirlemenin ihale sürecindeki dengeye nasıl etki ettiği noktasında toplanmaktadır.
İhale sürecinde yaklaşık maliyetin belirlenmesine ilişkin olarak esas alınan kriterler önem taşımaktadır. İnceleme konusu ihalede, idarenin yaklaşık maliyeti belirlerken kamu kurumlarınca yayımlanan birim fiyatlar ile nakliye formüllerini esas aldığı anlaşılmaktadır. Bu belgelerin güncel ve sektörel geçerliliğe sahip olması, hesaplamaların objektif ölçütlere dayanıp dayanmadığını belirlemede temel ölçüt olarak kabul edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından yapılan önceki ihaleyle kıyaslamalarda ise iş kalemleri ve kapsam açısından farklılıklar bulunduğu görülmüş; bu nedenle fiyat değişikliklerinin tek başına mevzuata aykırılık iddiasını desteklemediği değerlendirilmiştir.
Bu bağlamda “esasa etkili unsur” kavramı çerçevesinde değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddialarının ihale sürecinin bütünlüğünü ve taraflar arasındaki dengeyi bozacak nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Fiyat dışı unsurların, yaklaşık maliyet hesabını yönlendirecek nitelikte kullanıldığına dair somut bir bulguya ulaşılamamıştır. Bu durumda iddiaların, ihalenin esasına ilişkin belirleyici bir ihlal niteliği taşımadığı değerlendirilmiş ve bunların tek başına şikayetin kabulü için yeterli görülmediği anlaşılmıştır.
İş deneyimi gibi ihale yeterlik unsurlarına ilişkin bir tartışma bu vakada söz konusu olmamış, şikayetin odağı yalnızca maliyet belirleme yöntemine yönelmiştir. Dolayısıyla, pilot ortak ya da diğer adayların yeterlik belgeleri özelinde bir değerlendirme yapılmamış; uyuşmazlık, tamamen idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasına ilişkin işlemine odaklanmıştır. Bu da, başvurunun teknik veya yeterlik koşullarından ziyade idari hesaplama süreçlerinin şeffaflığı ve mevzuata uygunluğu yönünden yürütüldüğünü göstermektedir.
Kamu İhale Kurulu’nun yaklaşımı, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan veri kaynaklarının dayanaklı ve kamuya açık olması gerektiği yönünde şekillenmiş; seçilen birim fiyatların kamu kurumlarınca yayımlanmış olması ve kullanılan nakliye formüllerinin genel uygulamalara uygunluk taşıması dikkate alınarak, iddia edilen sübjektiflik değerlendirme dışında tutulmuştur. Önceki ihaleyle yapılan kıyaslamada iş kalemlerinin farklı yapıda olması, bu tür karşılaştırmalardan çıkarılan fiyat farkı iddialarının geçersizliğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, başvurunun dayandığı gerekçelerin objektif kriterlerle desteklenmediği tespit edilmiş ve şikayet oybirliğiyle reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.