KÜNYE
- Toplantı No: 2018/004
- Gündem No: 29
- Karar Tarihi: 24.01.2018
- Karar No: 2018/UY.I-260
- Başvuru Sahibi: Balaban Hafriyat İnş. Taah. Nakliye Tic. ve San. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2017/530449
- İhale Adı: Selendi İlçesi Kemal Davulcu, M.A. Ersoy Prestij Caddeleri Yapılması ve Selendi İlçesi ve Köylerinde Parke, Bordür vb. Yapım İşi
Özet
Yaklaşık maliyetin piyasa araştırmasına uygun hesaplanması nedeniyle itirazen şikayetin reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin kamu yararı ve somut verilere uygun olarak tespit edilmediğini, aynı idare tarafından yapılan benzer işlerde birim fiyat farklılıklarının bulunduğunu, analiz formatlarının isteklilere verilmediğini ve yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığını iddia ederek ihalenin iptalini veya düzeltici işlem yapılmasını talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde idarenin piyasa araştırması yaparak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, TEDAŞ ve Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kamu kurumlarının 2017 yılı birim fiyatlarını kullandığını, ayrıca iş kalemleri için üç farklı firmadan fiyat teklifi alındığını tespit etmiştir. Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı, birim fiyat farklılıklarının ise işin yapım amacı ve nakliye mesafeleri gibi teknik ve lojistik unsurlardan kaynaklandığı değerlendirilmiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin analiz formatlarının verilmediği iddiasının ise süre ve şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
İdare Görüşü
İdare, yaklaşık maliyetin piyasa araştırmasına dayalı olarak mevzuata uygun şekilde oluşturulduğunu, birim fiyat farklılıklarının nakliye mesafeleri ve işin yapılacağı yerlerin farklı olmasından kaynaklandığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin hazırlanmasında piyasa araştırması yapmak zorunlu mudur ve bu piyasa araştırmasında hangi unsurlar dikkate alınmalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin belirlenmesi sürecinde idarenin piyasa koşullarını yansıtacak şekilde piyasa araştırması yapması gereklidir. Bu araştırmada, benzer işlerde uygulanan güncel birim fiyatlar, ilgili kamu kurumları tarafından yayımlanan resmi fiyatlar ve piyasa aktörlerinden alınan teklif fiyatları dikkate alınmalıdır. Piyasa araştırmasının, yaklaşık maliyetin gerçekçi ve kamu yararına uygun olmasını sağlaması beklenir. Ancak, hangi kamu kurumlarından fiyat alınacağı ve piyasa tekliflerinin sayısı gibi ayrıntılar farklı ihalelerde değişkenlik gösterebilir ve mevzuatta kesin sınırlandırmalar olmayabilir.
Soru: Yaklaşık maliyet ile ilgili birim fiyat farklılıkları olduğunda, bu farklılıklar hangi tür gerekçelerle meşru sayılabilir?
Cevap: Birim fiyat farklılıkları, işin yapılacağı yerin coğrafi konumu, nakliye mesafesi ve işin teknik özellikleri gibi somut nedenlerle açıklanabiliyorsa, bu farklılıklar meşru kabul edilir. Fiyatların sadece idare tarafından tesadüfi veya keyfi belirlendiğinin ileri sürülmesi yeterli olmaz. Yaklaşık maliyet belirlenirken, teknik ve lojistik unsurların fiyat farklılıklarına etkisi dikkate alınmalıdır. Bu unsurun belgelendirilmesi, yeniden değerlendirme veya iptal taleplerinin reddi açısından önem taşır.
Soru: İhale dokümanında analiz formatları veya benzeri ek belgelerin verilmemesi itirazen şikayet konusu yapılabilir mi?
Cevap: İhale dokümanına ilişkin belge eksikliği iddiaları, bu eksikliğin süre ve şekil şartlarına uygun olarak başvuruya zamanında ve doğru kanaldan bildirilmiş olması halinde değerlendirmeye alınır. Sürelere uyulmadığında ya da idari itiraza uygun olmayan biçimde yapıldığında, bu tür şikayetler genellikle reddedilir. Ayrıca analiz formatlarının verilmemesi, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanıp hesaplanmadığına dair doğrudan bir hata teşkil etmeyebilir; bu yüzden idarenin yeterli bilgi sağladığı hususu da değerlendirme kapsamında olabilir.
Soru: İhale sürecinde benzer işlerin birim fiyatlarının birbirinden farklı olması nedeniyle teklifin veya işlemin iptali talebi yerinde sayılır mı?
Cevap: Birim fiyatların farklı olması tek başına iptal gerekçesi sayılmaz; önemli olan bu farklılıkların mantıklı, ölçülebilir sebeplerle açıklanabilmesidir. İşin niteliği, iş kalemlerinin kapsamı, nakliye koşulları ve bölgesel fiyat farklılıkları gibi hususlar dikkate alınarak fiyat farklılıkları değerlendirilir. İdarenin makul gerekçeler sunduğu durumlarda, birim fiyat farklılıklarına dayalı iptal veya itiraz talepleri kabul görmeyebilir.
Soru: İdareler yaklaşık maliyeti belirlerken kaç farklı kaynaktan fiyat araştırması yapmalıdır?
Cevap: Genel uygulamada, yaklaşık maliyetin gerçekçi hesaplanabilmesi için piyasa araştırması kapsamında genellikle birden fazla kaynaktan (örneğin en az üç firma teklifinden) alım fiyatlarının araştırılması önerilir. Ancak mevzuatta kesin sayı sınırlaması olmayabilir; önemli olan idarenin piyasa koşullarını temsil eden yeterli ve güvenilir bilgi edinmesi, somut verilerle tutarlı hesaplama yapmasıdır. Yeterli sayıda kaynaktan fiyat alınmadığına dair somut delil bulunmadıkça, idarenin hesaplama yöntemi geçerli kabul edilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin, yaklaşık maliyetin usulüne uygun hesaplanmadığına dair iddiası nasıl değerlendirildi?
Cevap: Kurul, idarenin yaklaşık maliyeti piyasa araştırmasına dayalı olarak, ilgili kamu kurumlarının birim fiyatlarını ve üç farklı firmadan alınan teklifler doğrultusunda hesapladığını tespit etti. Bu nedenle, yaklaşık maliyetin usulüne uygun hesaplandığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşıldı.
Soru: Birim fiyat farklılıklarının nakliye mesafeleri ile açıklanamayacağı iddiası hakkında Kurul nasıl bir değerlendirme yaptı?
Cevap: Kurul, birim fiyat farklılıklarının işin yapım amacı ve nakliye mesafeleri gibi teknik ve lojistik nedenlerden kaynaklandığını belirtti. Dolayısıyla, bu farklılıkların usulsüzlük oluşturmadığı kanaatine varıldı.
Soru: Başvuru sahibinin ihale dokümanıyla birlikte analiz formatlarının verilmediği yönündeki şikayeti nasıl sonuçlandı?
Cevap: Kurul, bu şikayetin süresinde yapılmadığını ve itirazen şikayet kapsamına girmediğini belirterek başvuru sahibinin bu iddiasını reddetti.
Soru: Kararda yaklaşık maliyetin mevzuata uygunluğuna ilişkin hangi somut hususlar vurgulandı?
Cevap: İdarenin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, TEDAŞ ve Karayolları Genel Müdürlüğü gibi resmi kurumların birim fiyatlarını kullanması ve ayrıca iş kalemlerine yönelik en az üç piyasa teklifini alarak hesaplama yapması mevzuata uygunluk açısından temel somut gerekçe olarak gösterildi.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazda, ihaleye esas alınan yaklaşık maliyetin kamu yararı ve somut verilere uygun şekilde belirlenmediği belirtilmiş, önceden aynı idare tarafından benzer iş kalemleriyle yapılan işlerde ortaya çıkan birim fiyat farklılıklarının tutarsız olduğu ileri sürülmüştür. Ayrıca yaklaşık maliyet hesaplamasına ilişkin analiz formatlarının isteklilere sunulmadığı iddiasıyla tekliflerin hazırlığını doğrudan etkileyen bir eksiklik olduğu savunulmuştur. Bu çerçevede ihalenin iptali veya düzeltici işlem uygulanması talep edilmiştir.
Uyuşmazlığın temelinde, yaklaşık maliyetin nasıl oluşturulduğu ve bu hesaplama sürecinde piyasa verilerinin sağlıklı şekilde yansıtılıp yansıtılmadığı yer almaktadır. Başvuru sahibi, yaklaşık maliyet hesabının hatalı olduğunu ileri sürerken, özellikle aynı idarenin geçmiş işlerindeki birim fiyat farklılıklarının açıklanamaz nitelikte olduğunu ifade etmiştir. Bu kapsamda, nakliye mesafesi gibi gerekçelerin farklı fiyatları meşrulaştıramayacağı savunulmuştur. İdare ise söz konusu farklılıkların işin yapılacağı yerin özellikleri ve bu noktalara erişimle ilgili teknik koşullar gibi somut etkenlerden kaynaklandığını dile getirmiştir.
Birim fiyatlarda ortaya çıkan farklılıkların teknik gerekçelerle açıklanması konusu Kurul tarafından da değerlendirilmiştir. Kurul, işin yapım amacı ve nakliye mesafelerinin zorunlu olarak fiyatlara yansıyan teknik ve lojistik unsurlar olduğunu, bu nedenle söz konusu farklılıkların yaklaşık maliyet belirleme sürecinde usulsüzlük oluşturmadığını tespit etmiştir. Bu yaklaşım, fiyat oluşumlarının coğrafi ve operasyonel koşullara bağlı değişkenliğini dikkate alan bir değerlendirme olarak yansımıştır.
Başvuru sahibinin analiz formatlarının sağlanmadığına ilişkin iddiası ise süre yönünden değerlendirilmiş ve bu başvurunun itirazen şikayet kapsamında ele alınamayacağı sonucuna varılmıştır. Kurul, bu tür iddiaların ihale dokümanının ilan veya doküman temin tarihinden itibaren belirli süre içinde yapılması gerektiğini dikkate alarak, bu gerekçeyle başvurunun reddi yönünde kanaat oluşturmuştur.
Sonuç olarak Kurul, yaklaşık maliyetin belirlenme sürecinde idarenin resmi kurumların 2017 yılına ait birim fiyatlarını ve piyasadan temin edilen en az üç ayrı teklif verisini kullandığını tespit etmiş, bu yöntemle oluşturulan hesaplamanın mevzuata uygun olduğunu değerlendirmiştir. İddia konusu fiyat farklılıklarının ise teknik ve lojistik temele dayandığını belirterek, başvurunun ret ile sonuçlandırılmasına karar vermiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.