KÜNYE
- Toplantı No: 2018/012
- Gündem No: 32
- Karar Tarihi: 27.02.2018
- Karar No: 2018/UY.I-498
- Başvuru Sahibi: Veysel Kaya - Fırat Can Beyazit - Liner Teknik Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Sinop Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı
- İKN: 2017/677858
- İhale Adı: Sinop Üniversitesiöğrenci Yaşam Merkezi İkmal İnşaatı Yapımı İşi
Özet
Yaklaşık maliyetin piyasa rayiç fiyatlarına uygun hesaplandığı tespit edilerek tekliflerin üzerindeki fiyatlar nedeniyle ihalenin iptali yerinde bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin usulüne uygun hazırlanmadığını, tekliflerin üzerinde iptal kararının takdir yetkisi hatası olduğunu ve iptal nedeniyle kamu zararının oluşabileceğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdare tarafından yaklaşık maliyetin 2017 yılı birim fiyatları ve piyasa araştırmasına dayalı olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde hazırlandığı, yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar güncelliğini koruduğu, özel poz fiyatlarının güncelleme çarpanı ile güncellendiği ve piyasa rayiç fiyatlarına uygun olduğu, buna rağmen verilen tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin piyasa rayiç fiyatlarının altında kalması halinde, tekliflerin üzerindeki fiyatlara rağmen ihalenin iptal edilmesi mümkün müdür?
Cevap: Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun şekilde hesaplanıp güncellenmiş olması durumunda, tekliflerin tamamının bu yaklaşık maliyetin üzerinde kalması ihalenin iptalinde haklı gerekçe sayılabilir. Ancak yaklaşık maliyet piyasa rayiçlerinin altında kalmışsa, tekliflerin üzerindeki fiyatlar idarenin hatalı yaklaşık maliyetiyle açıklanabilir ve iptal kararı tereddüte yol açar. Bu durumda idarenin yaklaşık maliyeti güncelleyip piyasa koşullarına uygun hale getirmesi beklenir.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyeti güncellediği ve piyasa araştırmasına dayandırdığı halde, sadece tüm tekliflerin üzerinde kaldığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesinde takdir yetkisi kapsamında ne gibi sınırlar vardır?
Cevap: İdare, yaklaşık maliyeti mevzuata uygun ve güncel şekilde hazırlayıp teklifleri karşılaştırdıktan sonra, tüm teklifler üzerinde kalıyorsa ihaleyi iptal edebilir. Ancak iptal kararı, objektif ve somut piyasa verilerine dayanmalı, keyfi olmamalıdır. İptal gerekçeleri yeterli ve açıklanabilir olmalı, takdir yetkisinin kötüye kullanımı veya kanunsuzluğu söz konusu olmamalıdır.
Soru: Yaklaşık maliyetin özel poz fiyatlarının güncelleme çarpanıyla hesaplanması nasıl denetlenir, bu işlem ihalenin iptalinde nasıl rol oynar?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanılan özel poz fiyatlarının yönetmeliğe uygun belirlenip güncelleme çarpanıyla doğru oranda güncellenmesi gereklidir. Doğru güncelleme yapıldığının tespiti, yaklaşık maliyetin piyasa şartlarını yansıttığını gösterir. Bu durumda tekliflerin üzerinde kalması halinde idarenin iptal yetkisi daha da güçlenir, aksi takdirde hesaplamada hata varsa iptal kararı hatalı kabul edilir.
Soru: İhalenin iptal edilmesi sonucunda ortaya çıkan kamu zararı iddiaları, yaklaşık maliyet ve iptal kararının mevzuata uygun olması halinde nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhalenin iptal gerekçeleri mevzuata uygun ve geçerli piyasa verilerine dayalı ise kamu zararının oluştuğu iddiası genellikle reddedilir. Çünkü mevzuata uygunluk, idarenin zararı önlemek için gereken tedbiri aldığı anlamına gelir. Kamu zararının ispatı için iptalin kanunsuz veya dayanaksız olduğunun gösterilmesi gerekir.
Soru: Yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar güncel tutulması uygulamada hangi yöntemlerle sağlanmalı, güncellenmemesi ihalenin iptaline nasıl etki eder?
Cevap: Yaklaşık maliyetin güncel tutulması; piyasa şartlarının izlenmesi, güncel fiyat listeleri ve enflasyon/çarpan uygulamaları yoluyla yapılabilir. Yaklaşık maliyet ihale tarihine kadar güncel değilse, tekliflerin üzerindeki fiyatların gerçek piyasa koşullarını yansıtıp yansıtmadığı tartışmalı olur. Bu durumda, idarenin iptal kararı hatalı veya dayanağı güç olur; güncel olmayan yaklaşık maliyet iptal gerekçesi olarak kabul edilmeyebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin yaklaşık maliyeti 2017 yılı birim fiyatları ile piyasa araştırmasına dayanarak hazırlaması, tekliflerin üzerinde oluşan fiyatlar karşısında ihalenin iptalini hukuken ne şekilde etkiler?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyeti 2017 yılı birim fiyatları ve piyasa araştırmasına uygun şekilde mevzuata uygun olarak hazırlaması ve güncel tutması, tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasını gerekçelendirmiştir. Bu durumda, yaklaşık maliyetin usulsüz hazırlanmadığı, tekliflerin piyasa rayiçlerinin üstünde olduğu tespit edildiği için ihalenin iptali mevzuata uygundur.
Soru: Başvuru sahibinin, yaklaşık maliyetin usulüne uygun hazırlanmadığına dair iddiası ile ihalenin iptal edilmesinin takdir yetkisi hatası olduğu iddialarına ilişkin karar nasıl olmuştur?
Cevap: Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun ve güncel olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, yaklaşık maliyetin usulüne uygun hazırlanmaması yönündeki iddialar ve iptal kararının takdir yetkisi hatası olduğu iddiası reddedilmiştir. İhalenin iptal edilmesi hukuken yerindedir.
Soru: Tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması durumunda, ihalenin iptal edilmesi mevzuata uygun mudur?
Cevap: Evet, tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin üstünde kalması halinde, mevzuat ve Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca ihalenin iptali mümkündür ve bu iptal işlemi hukuka uygun bulunmuştur.
Soru: İhalenin iptali nedeniyle kamu zararı oluşabileceği iddiası, bu vakada dikkate alınmış mıdır?
Cevap: İptalin mevzuata uygunluğu tespit edildiği için, kamu zararına ilişkin iddia değerlendirilmemiş ve itiraz reddedilmiştir. Kamu zararına yol açtığının tespitine yer verilmemiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu ihalede yaşanan uyuşmazlık, tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin üzerinde kalması nedeniyle ihalenin iptal edilmesinin mevzuata uygun olup olmadığı noktasında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin usulüne uygun hesaplanmadığını, bu nedenle tekliflerin yüksek görünmesine yol açıldığını ve iptal kararının idarenin takdir yetkisinin hatalı kullanımı anlamına geldiğini öne sürmüş; ayrıca ihalenin iptali sebebiyle kamu zararının oluşabileceğini iddia etmiştir.
Uyuşmazlığın temelinde yer alan tartışmalı husus, yaklaşık maliyetin hangi esaslara dayalı olarak hesaplandığı ve bu hesaplamanın ihale tarihine kadar güncel tutulup tutulmadığıdır. Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, yaklaşık maliyetin 2017 yılı birim fiyatları ile piyasa araştırmaları esas alınarak belirlendiği ve özel poz fiyatlarının güncelleme çarpanlarıyla revize edildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, bu hesaplamaların Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun şekilde yapıldığı ve ihale tarihine kadar geçerliliğini koruduğu sonucuna varılmıştır. Bu tespitler ışığında, yaklaşık maliyetin hatalı belirlendiği yönündeki iddialar yerinde görülmemiştir.
Uyuşmazlıkta dikkate alınan bir diğer unsur da, tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde oluşmasının ihalenin iptali için yeterli bir gerekçe oluşturup oluşturmadığıdır. Kurul, yaklaşık maliyetin piyasa rayiçlerine uygun olarak güncellenmiş ve mevzuata uygun hesaplandığı; buna karşın verilen tekliflerin tamamının bu maliyetin üzerinde olduğu durumlarda, idarenin ihaleyi iptal etme yönündeki kararının hukuki dayanağa sahip olduğunu değerlendirmiştir. Bu bağlamda, idarenin iptal kararında keyfi ya da subjektif bir yaklaşım sergilemediği, aksine nesnel piyasa verileri ve mevzuat doğrultusunda hareket ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
İhalenin iptali nedeniyle kamu zararının oluşabileceği yönündeki iddia ise, Kurul’un değerlendirmesinde esas alınmamıştır. Çünkü yaklaşık maliyetin hazırlanmasına ilişkin süreç ve hesaplama yöntemleri mevzuata uygun bulunmuş ve bu doğrultuda alınan iptal kararının da hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda kamu zararı iddiası itiraz açısından belirleyici görülmemiştir.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, yaklaşık maliyetin mevzuata uygun şekilde ve güncel verilerle hesaplandığını; bu bağlamda, tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde oluşmasının ihalenin iptali için yeterli ve hukuken geçerli bir gerekçe olduğunu değerlendirmiştir. Bu nedenle, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yerindeliğine ve iptal kararının takdir yetkisi hatası içerdiğine ilişkin iddiaları reddedilmiş ve itirazen şikâyet başvurusu uygun bulunmamıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.