KÜNYE
- Toplantı No: 2017/006
- Gündem No: 33
- Karar Tarihi: 26.01.2017
- Karar No: 2017/UY.IV-320
- Başvuru Sahibi: Pemsantaş Palandöken Elektro Mekanik İnşaat Taahhüt Gıda Araştırma Geliştirme Sanayi Ticaret Pazarlama A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü DSİ 13. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2016/504477
- İhale Adı: 13. Bölge Sulama Tesisleri Ölçüm Cihazları Alımı
Özet
Başvurunun yaklaşık maliyet itirazının süresinde yapılmaması nedeniyle reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin rekabet ve eşitlik ilkelerine aykırı olarak çok yüksek tespit edildiğini, bunun AR-GE’ye dayalı yerli üretim yapan firmaları cezalandıracağını ve ihale kalemlerinin mal alımı olarak değerlendirilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yaklaşık maliyet ihale günü olan 21.12.2016 tarihinde tüm isteklilerle birlikte başvuru sahibine de açıklanmıştır; dolayısıyla başvuru sahibinin bu durumun farkına varması gereken tarih 21.12.2016 olarak kabul edilmiştir. Kanun gereği, bu tarihten itibaren 10 gün içinde şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken, başvuru 05.01.2017 tarihinde yapılmıştır; bu nedenle başvurunun süresinde olmadığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet itirazlarında yasal başvuru süresi hangi tarih esas alınarak başlatılır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin ilgili isteklilere resmi olarak açıklandığı tarih, itiraz süresinin başlangıcıdır. Bu tarih genellikle ihale günü veya yaklaşık maliyetin ilan edildiği tarih olarak kabul edilir. İlgili mevzuat ve uygulama kararları doğrultusunda başvuru sahiplerinin, bu tarihten itibaren öngörülen sürede itirazlarını yapmaları gerekir.
Soru: Yaklaşık maliyetin yüksek olduğu iddiasıyla yapılan başvuruların süresinde olup olmadığı nasıl tespit edilir ve sürenin geçirilmesi halinde ne olur?
Cevap: Başvurunun süresinde olup olmadığı, yaklaşık maliyetin resmi açıklama tarihi esas alınarak hesaplanan yasal süre içinde yapılıp yapılmadığına göre tespit edilir. Süre geçilmişse, başvuru alınıp incelenmez ve reddedilir. Bu uygulama, başvuru sahiplerine eşit işlem yapılmasını sağlamak ve süreci hızlandırmak amacıyla sıkı şekilde uygulanmaktadır.
Soru: İtiraz süresi geçmeden önce yaklaşık maliyetle ilgili eleştiriler dile getirilmezse veya itiraz yapılmazsa sonraki itirazlarda bu iddiaların değerlendirilme şansı nedir?
Cevap: İtiraz süresi içinde yapılmayan yaklaşık maliyetle ilgili iddialar, genellikle usul yönünden reddedildiğinden, bu hususlar esasen incelenmez. Süre geçtikten sonra ortaya konan gerekçeler ihale sürecinde dikkate alınmayabilir. Bu nedenle, yaklaşık maliyetle ilgili tereddütler varsa, mümkün olan en kısa sürede resmi olarak itiraz edilmesi önem taşır.
Soru: Yaklaşık maliyetin yanlış yüksek olması iddiası, başvuru zamanında yapılmışsa hangi unsurlar dikkate alınarak değerlendirilir?
Cevap: İtiraz süresi içinde yapılmış iddialarda; yaklaşık maliyetin piyasa koşullarına uygunluğu, rekabeti olumsuz etkileyip etkilemediği, özellikle yerli üretici veya AR-GE esaslı firmaların durumunun ihlal edilip edilmediği incelenir. Ancak her somut olayda yapılan teknik ve ekonomik analizlere göre karar verilir.
Soru: İdarece yaklaşık maliyetin mal alımı olarak değerlendirilmesi gerektiğine dair itirazlara ne zaman ve nasıl yanıt verilmelidir?
Cevap: Yaklaşık maliyete yönelik iddiaların tamamı, itiraz süresi içinde yapılırsa Kurul tarafından veya ilgili mercilerce değerlendirmeye alınır. Süre dışında yapılan bu tür talepler genellikle işleme alınmaz. Ayrıca idarenin söz konusu değerlendirme esaslarına itiraz süresinde itiraz edilmesi ve tartışılması gerekir; aksi halde sonraki aşamalarda bu hususlar geçerli inceleme konusu olmayabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin yüksek olduğu iddiasıyla yapılan itiraz hangi tarihten itibaren değerlendirilmelidir?
Cevap: Yaklaşık maliyet ihale gününde, yani 21.12.2016 tarihinde tüm isteklilere açıklandığı için itiraz başvurusunun dayandırılabileceği başlangıç tarihi de 21.12.2016 olarak kabul edilmelidir.
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yüksek olduğu iddiasıyla yaptığı itiraz neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibi itirazını, yaklaşık maliyetin açıklanma tarihinden itibaren 10 günlük kanuni sürenin bitiminden sonra, 05.01.2017 tarihinde yapmıştır. Bu nedenle itiraz süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyetin yüksek olduğu iddiası süresinde yapılmış olsaydı, başvuru hakkında ne tür bir değerlendirme yapılabilirdi?
Cevap: Başvuru süresinde yapılmış olsaydı, yaklaşık maliyetin yüksek olduğuna ilişkin iddia ve bunun yarattığı rekabet ve eşitlik ihlallerinin değerlendirilmesi yapılabilirdi. Ancak bu karar bağlamında böyle bir değerlendirme yapılmamıştır.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyetin mal alımı olarak değerlendirilmesi gerektiğine dair başvuru sahibinin iddiasına Kurul nasıl yaklaşmıştır?
Cevap: Bu iddia Kurul değerlendirmesinde yer almamış, başvuru süresinde yapılmadığı gerekçesiyle esastan inceleme yapılmaksızın reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, ihale kapsamında belirlenen yaklaşık maliyetin çok yüksek olduğu ve bu durumun rekabeti zedeleyerek belirli nitelikteki firmaların aleyhine sonuç doğurduğu yönündeki iddianın, ilgili yasal süre içerisinde ileri sürülüp sürülmediği üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin gerekçesiz bir biçimde piyasadan kopuk şekilde yüksek belirlendiğini ve bu belirleme tarzının yerli üretim yapan ya da AR-GE faaliyetleri yürüten firmaları dezavantajlı konuma ittiğini dile getirmiştir. Aynı zamanda, ihale konusu kalemlerin niteliğinin mal alımı şeklinde değerlendirilmesi gerektiğini öne sürerek yaklaşık maliyet hesabına dair yönteme de itiraz etmiştir.
Bu çerçevede yürütülen değerlendirmede, başvuru sahibinin esas olarak yaklaşık maliyetin ne zaman öğrenilmiş sayılması gerektiği konusu belirleyici olmuştur. Kurul, yaklaşık maliyetin tüm isteklilere ihale tarihinde, yani 21.12.2016 tarihinde açıklandığını tespit etmiştir. Bu açıklamadan itibaren 10 günlük bir başvuru süresinin işlemeye başladığı kabul edilmiştir. Ancak başvuru sahibi bu süreyi geçirmiş ve başvurusunu 05.01.2017 tarihinde yapmıştır. Bu durumda başvurunun esas yönlerine geçilmeden, yalnızca süresinde yapılmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olmuştur.
Yaklaşık maliyetin tespitine dair yapılan eleştirilerde, ihalenin konusu olan ürünlerin mal alımı olarak sınıflandırılması gerektiği hususu da ileri sürülmüşse de, bu iddia Kurul kararında yer almamış; başvurunun esasına geçilmediği için bu yönde ayrı bir değerlendirme yapılmamıştır. Dolayısıyla, ihale konusu işin niteliğine göre yaklaşık maliyetin belirlenmesine dair ileri sürülen görüşler, süresinde başvuru yapılmadığı gerekçesiyle kararda karşılık bulmamıştır.
Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, başvuruda yer alan gerekçelerin esasına girilmeksizin, yalnızca şekli yön olan başvuru süresi üzerinden karar oluşturulmuştur. Yaklaşık maliyetin ihale gününde açıklanmış olması başvuru süresinin başlangıcı olarak dikkate alınmış, bu tarihten sonraki on günlük sürenin aşılması gerekçe gösterilerek başvuru yönünden herhangi bir içerik değerlendirmesi yapılmamıştır. Sonuç olarak başvurunun hukuki zeminde değerlendirilmesi mümkün görülmemiş ve doğrudan usul yönünden reddine karar verilmiştir.
Kurul kararı, başvuru süreçlerinde şekli şartların dikkate alınmasının ve sürelere bağlılığın öncelikli olduğunu ortaya koymaktadır. Kararda yer verilen gerekçede, yaklaşık maliyetin açıklanma tarihinden itibaren geçen sürenin dikkate alındığı, sürenin son günü geçtiği için başvurunun değerlendirmeye alınmadığı açıkça ifade edilmiştir. Bu yaklaşımla, süresi içerisinde yapılmayan başvurulara ilişkin iddiaların esasına girilmeyeceği yönündeki uygulama açık bir şekilde sürdürülmüş; bu vaka da benzer şekilde usuli gerekçeyle sonuçlandırılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.