Yaklaşık maliyetin kesin proje olmadan mükerrer fiyatlandırma ve artırılmış metraj iddialarına ilişkin değerlendirme - 2018/UY.I-70

KÜNYE

  • Toplantı No: 2018/001
  • Gündem No: 78
  • Karar Tarihi: 04.01.2018
  • Karar No: 2018/UY.I-70
  • Başvuru Sahibi: Genç İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
  • İhaleyi Yapan İdare: Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
  • İKN: 2017/157728
  • İhale Adı: 2017 Yılında Manisa Büyükşehir Belediyesi Hizmet Sahası İçinde Bulunan Yollarda Astarlı, Astarsız Sathi Kaplama ve BSK (Bitümlü Sıcak Karışım) Yapılması İşi

Özet

Ön proje üzerinden yapılan yaklaşık maliyet hesabının mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikâyetin reddi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin kesin proje olmadan hesaplandığını, piyasadan alınan fiyatlara KDV eklenerek mükerrer fiyatlandırma yapıldığını, işçilik maliyetlerinin mükerrer hazırlandığını ve tüm metrajların artırıldığını iddia ederek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur.

Kurul Değerlendirmesi

İdare tarafından yaklaşık maliyet, 7 ana iş kalemi üzerinden, kamu birim fiyatları ve piyasa fiyatları esas alınarak KDV hariç hesaplanmış, işçilik maliyeti birim fiyata dahil edilmiş ve iş kalemi miktarlarında herhangi bir artırım yapılmamıştır. İhale konusu işin özgün ve karmaşık olması nedeniyle ön proje üzerinden ihaleye çıkılması mevzuata uygundur. Yaklaşık maliyet hesap cetveli ve birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemi miktarları uyumludur.

Genel Soru–Cevap

Soru: Yaklaşık maliyet kesin proje olmadan, sadece ön proje veya ön fizibiliteye dayanarak hazırlanabilir mi?
Cevap: İhale konusu işin kapsamı, özgünlüğü ve karmaşıklığına bağlı olarak, kesin projenin olmaması ön projeye dayalı yaklaşık maliyet hazırlanmasına engel teşkil etmeyebilir. Bu durumda, ön proje üzerinden yapılan hesaplamalarda kamu birim fiyatları ve piyasa fiyatları dikkate alınmalı, maliyet kalemleri somut ve ölçülebilir verilere dayanmalı, ve metrajlarda yapay artış yapılmamalıdır.

Soru: Yaklaşık maliyet hesabında işçilik ve malzeme maliyetlerinin birim fiyatlara dahil edilmesi mükerrer hesaplama sayılır mı?
Cevap: İşçilik ve malzeme maliyetleri birim fiyatların içinde yer alıyorsa, bunların ayrıca yaklaşık maliyete ayrı ayrı eklenmesi mükerrer hesaplama oluşturur. Ancak, işçilik maliyeti birim fiyat içinde doğru şekilde yer alıyorsa ve toplam yaklaşık maliyete eklenmiyorsa, bu mükerrer fiyatlandırma sayılmaz.

Soru: Yaklaşık maliyet hazırlarken iş kalemi metrajlarının artırılması veya farklılaştırılması nasıl değerlendirilmeli?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesap cetveli ile proje veya teknik şartnamede öngörülen metrajların uyumlu olması beklenir. Metrajlarda ihale konusu işin kapsamı dışına çıkan veya gereksiz artışa yol açan unsurlar bulunması, ihale sürecinde hata, tereddüt veya itiraza neden olabilir. Bu nedenle metrajların artırılması iddialarında objektif karşılaştırma ve mutabakat esas alınmalıdır.

Soru: Yaklaşık maliyetin piyasa fiyatları ve kamu birim fiyatları dikkate alınarak hazırlanması tek başına yeterli midir?
Cevap: Piyasa fiyatları ve kamu birim fiyatları yaklaşık maliyetin temel dayanağıdır ancak bunlar tek başına yeterli olmayabilir. Hesaplamaların projenin özgün koşullarına uygunluğu, iş kalemlerinin ve metrajların doğruluğu da önemlidir. Bu unsurlar birlikte değerlendirildiğinde yaklaşık maliyetin mevzuata uygunluğu ortaya konabilir.

Soru: İtirazen şikayet yoluyla yaklaşık maliyetin yöntem ve veriler yönünden sorgulanması hangi kriterlere göre reddedilebilir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin somut verilerle, mevzuata uygun yöntemlerle hazırlandığı, iş kalemleri ve metrajların proje ile uyumlu olduğu, mükerrer fiyatlandırma veya yapay artış olmadığı bilimsel ve nesnel şekilde tespit edilirse, bu hususlar itirazen şikayetlerin reddedilmesinin esasını oluşturur. Belgenin içeriğinde bu tür tespitler yoksa ise reddin gerekçesi belirsiz kalabilir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: Yaklaşık maliyetin kesin proje olmadan, sadece ön proje üzerinden hazırlanması bu vakada mevzuata aykırı mıdır?
Cevap: Hayır, bu vakada ihale konusu işin özgün ve karmaşık olması sebebiyle ön proje üzerinden yaklaşık maliyet hazırlanması mevzuata uygun bulunmuştur.

Soru: İddia edilen mükerrer fiyatlandırma hangi somut tespitlerle çürütülmüştür?
Cevap: Yaklaşık maliyet, öncelikle 7 ana iş kalemi üzerinden kamu birim fiyatları ve piyasa fiyatları dikkate alınarak ve KDV hariç hesaplanmış, işçilik maliyeti birim fiyata dahil edilmiştir. Bu somut tespitler mükerrer fiyatlandırma iddiasının gerçeği yansıtmadığını göstermiştir.

Soru: Metrajların artırıldığı iddiasına karşı ne tür bir uyumluluk tespiti yapılmıştır?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesap cetveli ile birim fiyat teklif cetvellerindeki iş kalemi miktarlarının birbirleriyle uyumlu olduğu, dolayısıyla metrajların artırılmadığı tespit edilmiştir.

Soru: İtirazen şikâyetin reddine karar verilmesinin temel gerekçesi nedir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin ön proje üzerinden, doğru iş kalemleri ve piyasa birim fiyatları esas alınarak, işçilik maliyetleri mükerrer olmadan ve metrajlar artırılmadan hesaplandığının somut tespiti temel gerekçe olmuştur. Bu nedenle itirazen şikâyet reddedilmiştir.

Detaylı Analiz

Başvuruya konu uyuşmazlığın temelini, ihale kapsamında hazırlanan yaklaşık maliyetin dayanak proje türü ile hesaplama yöntemine yönelik iddialar oluşturmaktadır. Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin kesin proje kullanılmadan oluşturulduğunu, bu kapsamda bazı fiyatların mükerrer şekilde yansıtıldığını ve iş kalemi metrajlarının artırılarak maliyet hesaplamasında yapay şişirme yapıldığını ileri sürmüştür. Bu iddialar doğrultusunda yapılan itirazen şikâyette, özellikle yaklaşık maliyetin hangi proje aşamasına dayanılarak hazırlandığı ve maliyetin bileşenlerinin doğruluğu tartışma konusu yapılmıştır.

İnceleme kapsamında, yaklaşık maliyetin 7 ana iş kalemi esas alınarak hesaplandığı görülmüş; kamu birim fiyatları ve piyasa fiyatlarının dikkate alındığı, ayrıca hesaplamaların KDV hariç olarak yapılmış olduğu belirlenmiştir. İşçilik giderlerinin ayrı kalemler halinde değil, doğrudan birim fiyatlara entegre edildiği tespit edilmiştir. Bu belirlemeler ışığında, başvuru sahibinin ileri sürdüğü mükerrer fiyatlandırma iddialarının somut dayanaklarla desteklenmediği değerlendirilmiştir. Aynı şekilde, metrajların artırıldığı iddiasına karşılık, yaklaşık maliyet cetveli ile birim fiyat teklif cetveli arasında içerik ve miktar bakımından bir uyumun bulunduğu yönünde saptama yapılmıştır.

Başvuruda yer verilen iddiaların değerlendirilmesinde, yaklaşık maliyeti oluşturan unsurların ihale konusu işin esaslı yönlerini etkileyip etkilemediği noktası da önem taşımıştır. Kurul değerlendirmesinde, iş kalemlerinin türü, miktarı ve maliyetlerin dağılımına ilişkin iddiaların, ihale sonucunu etkileyebilecek nitelikte esaslı bir unsur farklılığına dayanmadığı sonucuna varılmıştır. Maliyet cetvelinin şeffaf ve öngörülebilir ilkelerle hazırlandığı tespitleri, başvurunun reddinde belirleyici olmuştur.

Uyuşmazlıkta ayrıca başvuruya konu yapılan maliyet hesaplamasının hangi proje seviyesine dayandığı da tartışılmıştır. Bu bağlamda, ihale konusu işin özgün ve karmaşık niteliği dikkate alınarak, ön proje aşamasında yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasının yeterli ve uygun olduğu değerlendirilmiştir. Bu özellikler, yaklaşık maliyetin doğruluğu ve dayanaklarının mevzuata uygunluğu açısından belirleyici olmuştur. Kesin proje yerine ön projeye dayanılması, somut durumda ihale uygulamasına aykırılık teşkil etmemiştir.

Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu yapılan inceleme ve ölçütlere dayalı değerlendirme neticesinde, başvuru sahibinin iddialarını destekleyen herhangi bir somut ve teknik uyumsuzluk bulgusuna rastlamamıştır. Yaklaşık maliyetin iş kalemi fiyatlarıyla uyumlu olduğu, mükerrer fiyatlandırma ya da metraj şişirmesi yapılmadığı yönündeki tespitler ışığında, itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verilmiştir. Bu karar ile ihale hazırlık sürecinde uygulanan yöntemlerin yeterli şeffaflık ve teknik temele sahip olduğu ortaya konulmuştur.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.