KÜNYE
- Toplantı No: 2021/022
- Gündem No: 23
- Karar Tarihi: 02.06.2021
- Karar No: 2021/UY.II-1097
- Başvuru Sahibi: Doğan İnşaat Asfalt ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Seyhan Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü
- İKN: 2020/708556
- İhale Adı: Belediyemiz Muhtelif Sokaklarında Asfalt Kaplama, Tamirat ve Yol Bakımı, Yapımı İşi
Özet
Yaklaşık maliyetin güncellenmemesi nedeniyle ihalenin iptali kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin ilan tarihine uygun 2021 yılı birim fiyatlarıyla veya TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi ile güncellenmesi gerektiğini, güncellenmemesi halinde yaklaşık maliyetin ve sınır değerin düşük kalacağını, bunun da tekliflerin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, yaklaşık maliyetin tespitinde 16 iş kaleminden 2’si için 2019 yılı, diğerleri için 2020 yılı birim fiyatlarının kullanıldığını, ilan tarihi 11.02.2021 olmasına rağmen yaklaşık maliyetin güncellenmediğini tespit etmiştir. Yaklaşık maliyetin güncellenmemesi, ihale sürecinin sağlıklı yürütülmesini engelleyeceği ve Kanun’un 5. maddesinde yer alan temel ilkelerin zedelenmesine yol açacağı değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet tespitinde farklı dönemlere ait birim fiyatların birlikte kullanılması ihale sürecinin meşruiyetini nasıl etkiler?
Cevap: Yaklaşık maliyetin tespitinde farklı yıllara ait birim fiyatlarının karışık kullanılması, maliyet hesabının sağlıklı ve güncel olmasını engellediği için ihale sürecinin şeffaflığı ve rekabet koşulları açısından sorun yaratabilir. Bu durum, temel ihale ilkelerinin zedelenmesine yol açabileceğinden, ihalenin iptaline veya yeniden değerlendirilmesine neden olabilir.
Soru: Yaklaşık maliyet ilan tarihine kadar güncellenmediğinde tekliflerin değerlendirilmesinde ne tür sorunlar ortaya çıkabilir?
Cevap: Yaklaşık maliyet güncel değilse, sınır değer düşük kalabilir ve bu da tekliflerin aşırı düşük olarak değerlendirilmesini zorunlu kılabilir. Bu durum tekliflerin hakkaniyetli şekilde karşılaştırılmasını engelleyebilir ve ihale sürecinin sağlıklı yürütülmesini riske sokabilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin güncellenmemesi idare tarafından tespit edildiğinde bu eksikliğin sonradan giderilmesi mümkün müdür?
Cevap: Yaklaşık maliyetin ilan tarihine kadar güncellenmemesi ihale sürecinin temel ilkelerine aykırı ve düzeltilemez nitelikte bir eksiklik olarak değerlendirilmekte; buna bağlı olarak ihalenin iptali yoluna gidilebilir, dolayısıyla bu tür hususlar ihalenin ilan ve doküman hazırlık aşamalarında titizlikle yönetilmelidir.
Soru: İdareler yaklaşık maliyet hesaplamasında hangi yöntemleri kullanarak güncellik ve doğruluk sağlamalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında, en güncel birim fiyatlar kullanılmalı veya TÜİK gibi güvenilir kaynaklardan elde edilen inşaat maliyet endeksleri yardımıyla ilanın yapıldığı tarihe uygun güncelleme yapılmalıdır. Böylece ihalenin gerçekçi ve rekabetçi fiyatlarla yürütülmesine katkı sağlanmış olur.
Soru: İhale sürecinde yaklaşık maliyetin doğru güncellenmemesi iddiaları üzerine Kurul kararlarında hangi kıstaslar dikkate alınır?
Cevap: Kurullar, yaklaşık maliyetin tespitinde kullanılan birim fiyatların tarihsel uygunluğunu, ilan tarihine kadar bu maliyetlerin güncellenip güncellenmediğini ve bu eksikliğin ihale sürecinin rekabet, şeffaflık ve eşit muamele ilkelerini ne ölçüde etkilediğini inceleyerek, mevzuata aykırılık ve iptal gerekliliği hakkında karar verirler.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet tespitinde farklı yıllara ait birim fiyatlar kullanması ve ilan tarihine kadar bu maliyetleri güncellenmemesi ihale mevzuatına aykırı sayılmış mıdır?
Cevap: Evet, Kurul idarenin bazı iş kalemlerinde 2019, diğerlerinde ise 2020 yılı birim fiyatlarını kullanıp ilan tarihine (11.02.2021) kadar yaklaşık maliyeti güncellememesini mevzuata aykırı bulmuştur.
Soru: Yaklaşık maliyetin güncel birim fiyatlarla veya TÜİK İnşaat Maliyet Endeksi ile güncellenmemesi ihale sürecine hangi şekilde etki etmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin güncellenmemesi, ihale sürecinin sağlıklı yürütülmesini engellemiş ve temel ihale ilkelerinin zedelenmesine yol açmıştır.
Soru: Yaklaşık maliyetin güncellenmemesi nedeniyle ortaya çıkan durumun Kurul kararı bağlamında telafi edilmesi mümkün olmuş mudur?
Cevap: Bu aykırılık düzeltilemeyecek nitelikte görülmüş ve Kurul oybirliğiyle ihalenin iptaline karar vermiştir.
Soru: Başvuru sahibinin talebi doğrultusunda yaklaşık maliyetin ilan tarihine uygun birim fiyatlarla güncellenmemesi halinde tekliflerin nasıl değerlendirilmesi gerektiği yönünde ne karar verilmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyet güncellenmediğinde, yaklaşık maliyet ve sınır değer düşük kalacağından, bu durum tekliflerin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesini gerektirmektedir; ancak bu vakada Kurul ihalenin iptali yönünde karar vermiştir.
Detaylı Analiz
İncelenen uyuşmazlıkta, idarenin yaklaşık maliyeti ilan tarihinden önce güncel birim fiyatlarla yenilememesi nedeniyle ihalenin sağlıklı şekilde yürütülüp yürütülmediği tartışma konusu edilmiştir. Başvuru sahibi, ihalenin ilanı 2021 yılında yapılmasına rağmen yaklaşık maliyet hesabında 2019 ve 2020 yılı fiyatlarının kullanıldığını, bu durumun mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmüş ve ihalenin iptalini talep etmiştir. Uyuşmazlığın temelinde, yaklaşık maliyetin ilan tarihine uygun biçimde belirlenmemesi ve bu nedenle tekliflerin gerçeği yansıtmayan bir sınır değerle kıyaslanmak zorunda kalması yatmaktadır.
İhale süreci bakımından tartışmalı olan husus, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemlerinin bir kısmında iki yıl öncesine ait fiyatların, diğer kısmında bir yıl öncesine ait fiyatların kullanılmış olmasıdır. Bu hesaplamaların ilan tarihine kadar güncellenmemesi, maliyetin gerçeği yansıtmayan şekilde düşük kalmasına neden olmuş ve bu durum, tekliflerin değerlendirilmesini doğrudan etkilemiştir. Başvuru sahibinin dikkat çektiği üzere, doğru sınır değer hesaplaması yapılamadığında aşırı düşük teklif belirleme süreci de sağlıklı işlemez ve ihaleye teklif veren istekliler arasında adil rekabet zemini zarar görür.
Bu vakada esaslı unsur niteliği taşıyan husus, yaklaşık maliyetin farklı yıla ait fiyat verileriyle hazırlanması değil, hazırlanan bu maliyetin ilan tarihine kadar güncellenmemiş olmasıdır. Kurul değerlendirmesinde, maliyetin ilan tarihi itibariyle piyasa koşullarını yansıtmadığı net biçimde ortaya konmuştur. Yaklaşık maliyetin güncel olmaması ihalenin bütünü üzerinde etkili bir unsur olduğundan, yapılan eksikliğin sıradan bir usul hatası ya da biçimsel eksiklik olarak telafi edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, şeffaflık ve rekabet gibi temel ihale ilkelerini zedeleyen bu eksiklik esaslı bir aykırılık olarak değerlendirilmiştir.
İş deneyim belgeleri ya da ortaklık yapısının değerlendirilmesine ilişkin herhangi bir özel başlık altında tartışma yapılmadığı görülmektedir. Dolayısıyla pilot ortağa veya ortaklık oranlarına ilişkin bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Vakanın merkezinde yalnızca yaklaşık maliyetin hesaplama biçimi ve güncellenip güncellenmediği yer almakta, katılımcıların yeterlik kriterleri tartışma dışı bırakılmıştır.
Kamu İhale Kurulu, ihale sürecinin başında yapılan bu teknik eksikliğin ihalenin ilerleyen aşamalarında giderilmesinin mümkün olmadığını belirtmiş ve bunun düzeltilemeyecek bir aykırılık olduğuna kanaat getirerek ihalenin iptali yönünde karar almıştır. Kurul, yaklaşık maliyetin ilan tarihine uygun olmamasının, teklif değerlendirmesinin objektifliğini bozacağı ve dolayısıyla temel ihale ilkeleriyle bağdaşmayacağını net biçimde ortaya koymuştur. Oybirliğiyle alınan iptal kararı, yaklaşık maliyetin güncelliğinin ihale sürecinin meşruiyetinde ne denli belirleyici olduğunu bir kez daha göstermiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.