KÜNYE
- Toplantı No: 2024/035
- Gündem No: 51
- Karar Tarihi: 11.09.2024
- Karar No: 2024/UY.II-1130
- Başvuru Sahibi: Başaran İnşaat Taah. Turizm İhr. İth. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Kayseri Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı
- İKN: 2024/922519
- İhale Adı: Erkilet Bülbül Pınarı Mezarlığı İlave Mezar Yapım İşi
Özet
Yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybetmediği ve mevzuata uygun hesaplandığı gerekçesiyle itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin bazı iş kalemlerinde Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı birim fiyatlarının güncel alınmadığını, TUİK İnşaat Maliyet Endeksi’nin yanlış ay bazında kullanıldığını ve yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığını iddia ederek ihalenin iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yaklaşık maliyet, ihale onay belgesi düzenlenme tarihi ile ihale ilan tarihi arasındaki sürede güncelliğini kaybetmemiştir. İdare, yaklaşık maliyeti oluşturan 5 iş kaleminden 4’ü için Bakanlık tarafından ilan edilen 2024 yılı birim fiyatlarını kullanmış, bir iş kalemi için ise benzer işlerdeki sözleşme fiyatını esas almıştır. Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesine ilişkin mevzuat hükümleri dikkate alındığında, idarenin fiyat tespiti usulüne uygun hareket ettiği ve birim fiyatların güncelliğini koruduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplanırken kullanılan birim fiyatların güncelliği hangi kriterlere göre değerlendirilir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin hesaplandığı birim fiyatların güncelliği, fiyatların ihale onay belgesi düzenlenme tarihi itibarıyla güncel olması ve bu tarihten ihale ilan tarihine kadar büyük değişiklik göstermemesi esas alınarak değerlendirilir. Bu sürede fiyatlarda önemli bir değişiklik olmadığı tespit edilirse, birim fiyatlar güncel sayılır.
Soru: Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde Bakanlık tarafından ilan edilen birim fiyatlar dışında kaynaklar kullanılabilir mi?
Cevap: Evet, mevzuat gereği Bakanlık tarafından ilan edilen birim fiyatlar esas alınmakla birlikte, Bakanlık birim fiyatlarının bulunmadığı veya yeterli olmadığı iş kalemlerinde, benzer işlerde geçerli sözleşme fiyatları gibi güvenilir ve mevzuata uygun diğer fiyat kaynakları da kullanılabilir.
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplamasında İnşaat Maliyet Endeksi gibi ekonomik gösterge ve endekslerin kullanımı nasıl olmalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin güncellenmesinde ekonomik göstergeler veya endekslerin kullanılmasında, endeksin doğru tarih ve ay bazında alınması gerekir. Yanlış tarih veya ay bazında kullanılan endeks, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasına yol açabilir; ancak fiyatların genel durumu birlikte değerlendirilerek kalemin güncelliği tespit edilmelidir.
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında yaptığı hata iddiasıyla yapılan itirazen şikâyette, yaklaşık maliyetin güncelliği ve mevzuata uygunluğu nasıl incelenir?
Cevap: Kurullar incelerken, idarenin kullandığı birim fiyatların mevzuatta belirtilen kaynaklardan olup olmadığını, fiyatların ihale onay tarihi itibarıyla güncel olup olmadığı ve hesaplama usulünün kurallara uygunluğunu birlikte değerlendirir. Eksiklik veya hatalı hesaplama olmadığı sürece başvurular reddedilir.
Soru: İtirazen şikâyet kapsamında yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı iddia edilse bile başvuru bedelinin iadesi genellikle mümkün müdür?
Cevap: Yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı iddiası Kurul tarafından kabul edilip itirazen şikâyetin sonucunda ihalenin iptaline karar verilmedikçe başvuru bedelinin iadesi mümkün değildir; itirazen şikâyetin reddi halinde başvuru bedeli geri verilmez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin yaklaşık maliyeti belirlerken birim fiyat olarak benzer işlerin sözleşme fiyatını kullanması mevzuata uygun mudur?
Cevap: Evet, Kurul incelemesinde idarenin yaklaşık maliyeti oluştururken 5 iş kaleminden 4’ü için Bakanlık birim fiyatlarını, 1 iş kalemi için benzer işlerdeki sözleşme fiyatını esas alması mevzuata uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikâyette yaklaşık maliyetin güncel olmadığına ilişkin iddiası karşısında Kurul nasıl bir değerlendirme yapmıştır?
Cevap: Kurul, ihale onay belgesi düzenlenme tarihi ile ihale ilan tarihi arasındaki sürede yaklaşık maliyetin güncelliğini koruduğunu belirleyerek, idarenin fiyat tespit usulüne uygun hareket ettiğini saptamıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin güncellik iddiası reddedilmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyetin güncelliğinin korunup korunmadığını belirlemede hangi tarihler esas alınmıştır?
Cevap: Yaklaşık maliyetin güncelliği, ihale onay belgesinin düzenlendiği tarih ile ihale ilanının yapıldığı tarih arasındaki süre dikkate alınarak değerlendirilmiştir.
Soru: İtirazen şikâyet sonucunda başvuru bedelinin iadesi mümkün olmuş mudur?
Cevap: Hayır, itirazen şikâyet reddedildiği için başvuru bedelinin iadesi mümkün bulunmamıştır.
Detaylı Analiz
İhale sürecine yönelik şikâyet, idarenin yaklaşık maliyeti belirlerken güncel olmayan birim fiyatlar kullandığı iddiasına dayanmaktadır. Başvuru sahibi, özellikle bazı iş kalemlerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yayımladığı birim fiyatlarla uyumsuzluk bulunduğunu, ayrıca maliyet endeksinin hatalı döneme göre uygulanarak yaklaşık maliyetin eksik belirlendiğini ileri sürmüştür. Bu iddialar, ihalenin sağlıklı rekabet ortamında gerçekleşmediği ve yaklaşık maliyetin siyasi kararlara esas teşkil edecek yeterlilikte oluşturulmadığı düşüncesinden kaynaklanmıştır.
Uyuşmazlıkta öne çıkan temel unsur yaklaşık maliyetin oluşturulmasında kullanılan verilerin güncelliği ve uygunluğudur. Kurul incelemesinde, idarenin yaklaşık maliyeti oluşturan kalemlerden büyük çoğunluğu için Bakanlık birim fiyatlarını referans aldığı görülmüştür. Bu yaklaşım, kamu ihale uygulamaları bağlamında mevzuatla uyumlu kabul edilmiş; yalnızca bir iş kalemi için benzer işlerin sözleşme fiyatlarının temel alınmış olması da mevcut durumda istisnai ve makul bulunmuştur. Ayrıca ihale onay belgesi tarihi ile ilan tarihi arasında geçen sürede piyasada anlamlı bir değişim tespit edilmediğinden birim fiyatların geçerliliğini koruduğu sonucuna ulaşılmıştır.
İtirazın dayandığı düşüncelerden biri de TUİK İnşaat Maliyet Endeksi’nin yanlış döneme göre uygulanmasıydı. Bu tür iddialar, esaslı unsur değerlendirmesi kapsamında ele alınmakla birlikte, somut olayda belirleyici bir rol oynamamıştır. Çünkü Kurul, yaklaşık maliyetin oluşturulmasında kullanılan diğer kaynakların içeriğini, istikrarını ve destekleyici belgelerle sunulup sunulmadığını irdelemiş ve idarenin hesaplama yönteminin geneli itibariyle temellendirilmiş olduğunu belirtmiştir. Dolayısıyla burada tartışmaya konu hususlar, yaklaşık maliyetin bütünlüğünü ve gerçekliğini zedeleyecek boyutta değerlendirilememiştir.
Pilot ortağın iş deneyimine yönelik özel bir değerlendirme bu vakada yer almamaktadır. İnceleme başvuru sahibinin iş deneyimine ilişkin olmayıp, öncelikle yaklaşık maliyetin oluşturulmasındaki teknik ve mali doğruluğa odaklanmaktadır. Dolayısıyla uyuşmazlık, rekabetin sınırlanmasından veya yeterlik kriterlerinin uygulanışından değil, ihalenin mali çerçevesinin belirlenmesine ilişkin olup iş deneyimi yönünden bir incelemeye gerek görülmemiştir.
Kamu İhale Kurulu yaklaşımında, idarenin fiyat tespitine yönelik yönteminin mevzuattaki çerçeveyle uyumlu olduğu değerlendirilmiştir. Kurul, idare tarafından kullanılan fiyat kaynaklarının güvenilirliğini ve yakın dönemli verilerle desteklenip desteklenmediğini dikkate almış; yalnızca yöntem değil, uygulamadaki zaman aralığının da güncellik bakımından uygun olduğunu tespit etmiştir. Bu sebeple başvuru sahibinin iddiaları yerinde bulunmamış; mevcut koşullarda ihalenin iptali gereklilik arz etmediğinden başvuru bedelinin iadesi de uygun görülmemiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.