KÜNYE
- Toplantı No: 2018/052
- Gündem No: 22
- Karar Tarihi: 19.09.2018
- Karar No: 2018/UY.IV-1685
- Başvuru Sahibi: Muhammet İzzet Koçak - Kayı Global İç ve Dış Tic. San. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2018/342491
- İhale Adı: Konya G.S.İ.M Atölye Binası Yapılması
Özet
Yaklaşık maliyetin döviz kuru dalgalanması nedeniyle güncellenmemesi iddiasıyla yapılan itirazen şikayet başvurusunun ehliyet yönünden reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin döviz kuru dalgalanması nedeniyle %30 eksik hesaplandığını, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu kararıyla ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakıldığı, tekliflerin geri alınamayacağı ve değiştirilemeyeceği, dolayısıyla başvuru sahibinin ihaleye teklif vererek amacına ulaştığı tespit edilmiştir. Bu nedenle başvuru sahibinin hukuken korunması gereken bir hakkı veya menfaati bulunmamaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin döviz kuru dalgalanması nedeniyle güncellenmemesi ihale süreçlerinde itirazen şikayete dayanak olur mu?
Cevap: Döviz kuru değişiklikleri nedeniyle yaklaşık maliyetin güncellenmemesi, ihalenin şeffaflığı ve rekabet şartlarını etkileyebilir ancak başvuru sahibi teklif verip ihaleye katılmışsa, bu durum genellikle kendisine doğrudan zarar veya hukuki menfaat kaybı oluşturmadığı için itirazen şikayete haklı sebep oluşturmayabilir. İtirazen şikayette bulunabilmek için kişinin korunması gereken somut bir menfaatinin ihlal edilmiş olması beklenir.
Soru: İhalenin tekliflerin geri alınamayacağı ve değiştirilemeyeceği şekilde sonuçlandırılması itirazen şikayet hakkını hangi koşullarda sınırlar?
Cevap: Tekliflerin geri alınamaması veya değiştirilmemesi, teklif sahibinin ihalede belirli bir statü kazanmış olduğunu gösterir. Bu durumda, şikayetçinin ihalenin iptalini veya yeniden değerlendirilmesini talep etmesi ancak teklif vermeden önce veya teklif aşamasında bazı usulsüzlükler söz konusuysa mümkün olabilir. Teklif verilmiş ve iptal talebi teklif üzerinde direkt bir etki yaratmıyorsa, kişilerin itirazen şikayet ehliyeti sınırlanabilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin eksik hesaplanması itirazen şikayet konusu yapıldığında hangi tespitler itirazın kabulünü etkiler?
Cevap: Yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı iddiası, şayet bu durum ihale şartnamesi veya tekliflerin hazırlanmasını doğrudan etkileyerek teklif sahiplerinin hak kaybına yol açacağı netleşirse itiraz konusu olabilir. Ancak tekliflerin tamamlanıp verilmiş olması ve ihalenin belli bir adaya bırakılmış olması, iddianın hukuki koruma bulmasını güçlendirebilir. Şikayetin somut bir zarar veya mağduriyet yaratması önemlidir.
Soru: Döviz kuru dalgalanması gibi ekonomik değişikliklerin yaklaşık maliyetlere etkisi nasıl yönetilmeli?
Cevap: Döviz kuru dalgalanmaları ihale hazırlık aşamasında görülmüş ve yaklaşık maliyet hesaplamalarında belirgin sapmalar ortaya çıkmışsa, güncelleme veya yeniden yaklaşık maliyet belirleme yapılabilir. Ancak bu durumun yapılmaması halinde, ihale sürecinde teklif verenlerin zarar görüp görmediği ve hukuki menfaatlerinin bulunup bulunmadığı ayrı bir değerlendirme konusudur. Güncellememe nedeniyle doğrudan iptal kararı alınması nadir olup, şartların somut etkisi göz önünde tutulur.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda istek sahibinin korunması gereken menfaatinin bulunmaması ne anlama gelir ve sonuçları nelerdir?
Cevap: Korunması gereken menfaat, başvuru sahibinin ihalede doğrudan hukuki veya maddi zarara uğradığını veya haklarının ihlal edildiğini gösterir. Bu menfaatin olmaması, kişinin idare işlemiyle ilgili hak iddiasında bulunma ehliyetinin bulunmadığı anlamına gelir. Sonuç olarak, itirazen şikayet başvurusu usul yönünden ehliyet eksikliği nedeniyle reddedilir ve esas hakkında inceleme yapılmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin döviz kuru dalgalanması sebebiyle güncellenmemesine ilişkin itirazen şikayet başvurusunun ehliyeti neden reddedilmiştir?
Cevap: İlgili ihale, başvuru sahibi üzerinde bırakılmış ve tekliflerin geri alınması veya değiştirilmesi mümkün olmadığından, başvuru sahibinin ihaleye teklif vererek amacına ulaştığı kabul edilmiştir. Bu nedenle döviz kuru dalgalanması nedeniyle yaklaşık maliyetin güncellenmemesi hususunda başvuru sahibinin hukuken korunması gereken bir hakkı bulunmamış; dolayısıyla itirazen şikayet başvurusu ehliyet yönünden reddedilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin döviz kuru dalgalanması sebebiyle %30 eksik hesaplandığı iddiası itirazen şikayet konusu olabilir mi?
Cevap: Hayır, çünkü ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakılması ve tekliflerin geri alınamayacağı durumunda, yaklaşık maliyetin eksik hesaplanması başvuru sahibinin hukuki durumunu etkilememekte, şikayet konusu taleplerinin korunması gereken bir menfaat yaratmamaktadır.
Soru: İhalenin tekliflerin geri alınamayacağı ve değiştirilemeyeceği şekilde sonuçlandırılması başvuru sahibinin itirazen şikayet hakkını nasıl etkiler?
Cevap: Bu durum başvuru sahibinin şikayet konusu hususta doğrudan bir zarar veya hukuki menfaatinin bulunmadığını gösterir; zira teklif verilmekle ihalede talebini gerçekleştirmiştir. Böylece başvuru sahibinin itirazen şikayette bulunma konusunda ehliyeti bulunmamaktadır.
Soru: İdare tarafından yaklaşık maliyetin döviz kuru dalgalanması nedeniyle güncellenmemesi nedeniyle iptal talebi nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İdarenin ve Kurulun incelemesi sonucunda, bu gerekçeyle iptal talebinin hukuki dayanağı olmadığı ve başvuru sahibinin ihalede etkin bir teklif sahibi olarak menfaatinin zarar görmediği belirlenmiş; bu nedenle iptal talebi kabul edilmemiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, yaklaşık maliyetin döviz kuru dalgalanmasına rağmen güncellenmediği iddiası üzerine ihalenin iptali talebiyle yapılan itirazen şikayet başvurusuna ilişkindir. Başvuru sahibi, döviz kurundaki değişim nedeniyle yaklaşık maliyetin %30 oranında eksik hesaplandığını ileri sürmüş; bu nedenle ihalenin sağlıklı bir mali yapıya oturmadığını ve iptal edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Uyuşmazlığın düğüm noktası ise bu şikayet başvurusunun başvuru sahibine ait hukuken korunması gereken bir hakkı gündeme getirip getirmediğidir.
İhale sürecinde tekliflerin alınıp değerlendirilmesi sonucunda, söz konusu ihalenin bizzat başvuru sahibi üzerinde bırakıldığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, tekliflerin geri çekilmesi veya içeriklerinin değiştirilmesi mümkün olmayan bir aşamaya gelinmiş olması dikkate alındığında, şikayetin temel dayanağı olan yaklaşık maliyetin güncellenmemesi meselesi başvuru sahibinin hukuki durumunu doğrudan etkileyen bir unsur olmaktan çıkmaktadır. Bu iddianın, teklif aşamasında değil; ihalenin başvuru sahibi lehine sonuçlandığı bir noktada dile getirilmesi de ayrıca önem taşımaktadır.
Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirmede, başvuru sahibinin ihaleye katılarak teklif verdiği ve ihale sonucunda da ekonomik yönden avantaj elde ettiği belirtilmiştir. Kurul, bu çerçevede başvuru sahibinin şikayetine konu ettiği yaklaşık maliyetin eksik hesaplanmasının, artık teklif verildikten ve ihale sonuçlandıktan sonra kendisine hak kaybı yaratan bir durum oluşturmadığı görüşündedir. Böylece, başvurunun dayandığı gerekçe esaslı bir unsur olarak değerlendirilmemiştir.
Uyuşmazlıkta esaslı olan konu korumaya değer hukuki bir menfaatin varlığıdır ve bu çerçevede Kurul, başvuru sahibinin mevcut ihalede doğrudan bir zarar görmediğini, ihaleye katılımı ve sonucunda ihalenin kendisi üzerinde bırakılmış olması nedeniyle amaçladığı sonuca ulaştığını tespit etmiştir. Bu nedenle ileri sürülen hususun, başvuru sahibinin lehine geliştirilmiş bir hak doğurmadığı ifade edilerek şikayet hakkının kapsamı dışında kaldığı değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin hukuken korunması gereken bir hakkının veya menfaatinin bulunmadığı sonucuna ulaşmış ve bu nedenle itirazen şikayet başvurusunu ehliyet yönünden incelemeye değer bulmamıştır. Böylece değerlendirme esas yönüne geçilmeden, başvurunun usulden reddine karar verilmiştir. Kurul, ihaleye teklif vermek suretiyle ihale sürecine katılan ve sonuçta ihalenin üzerinde bırakıldığı bir adayın, ihale sürecine dair iptal talebinde bulunduğu bu girişimi, başvuru hakkı bağlamında hukuki koruma çerçevesinin dışında görmüştür.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.