KÜNYE
- Toplantı No: 2018/026
- Gündem No: 44
- Karar Tarihi: 02.05.2018
- Karar No: 2018/UY.II-897
- Başvuru Sahibi: Oğuz Emre İnş. Pey. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Akdeniz Belediye Başkanlığı Park Bahçeler Müdürlüğü
- İKN: 2018/109620
- İhale Adı: Akdeniz İlçesinde Çocuk ve Gençlerin Topluma Entegrasyonu İçin Mekansal Düzenlemelerin Yapılması
Özet
Yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlal edilmesi nedeniyle itirazen şikayet başvurusunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyeti oluşturan elektrik ve mekanik tesisat iş kalemlerinin birim fiyatlarının ihale dokümanında açıklandığını, bunun yaklaşık maliyetin gizliliği ilkesine aykırı olduğunu iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yaklaşık maliyeti 7.614.368,74 TL olup, yaklaşık maliyeti oluşturan 233 iş kaleminden sadece bazı iş kalemlerinin birim fiyatlarının dokümanda yer aldığı tespit edilmiştir. Bu iş kalemlerinin toplam tutarı yaklaşık maliyetin çok küçük bir kısmını (örneğin sıhhi tesisat 3.763,80 TL) oluşturduğundan, bu iş kalemlerinin birim fiyatlarının bilinmesiyle tüm yaklaşık maliyetin hesaplanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, yaklaşık maliyetin gizliliğinin ihlal edilmediği sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında yaklaşık maliyeti oluşturan çok sayıda iş kaleminden sadece bir kısmının birim fiyatlarının gösterilmesi, yaklaşık maliyetin bütünü hakkında hesap yapmaya imkân verir mi?
Cevap: Hayır. İhale dokümanında yer alan iş kalemlerinden sadece sınırlı ve yaklaşık maliyetin küçük bir bölümünü oluşturan kısımların birim fiyatlarının verilmesi, toplam yaklaşık maliyetin çözülmesine genellikle imkan tanımaz. Bu durumda, yaklaşık maliyetin gizliliği kapsamında ihlal oluşmaz.
Soru: Yaklaşık maliyetin gizliliği ilkesinin ihlal edildiği söylenebilmesi için hangi koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin gizliliği ilkesinin ihlal edilebilmesi için, ihale dokümanında yer alan bilgilerin, yaklaşık maliyetin önemli bir kısmını veya tamamını doğrudan veya dolaylı olarak ortaya çıkaracak nitelikte olması gerekir. Yani, birim fiyatların ya da iş kalemlerinin toplamı, yaklaşık maliyetin büyük bir bölümüne ulaşabiliyor veya yaklaşık maliyetin kesin olarak hesaplanmasını sağlayabiliyorsa, gizlilik ihlal edilmiş sayılabilir.
Soru: Yaklaşık maliyetin birim fiyatları veya iş kalemlerine dair bilgiler ihale dokümanında yer aldığında, bu durum itirazen şikayet başvurularında nasıl değerlendirilir?
Cevap: Birim fiyatların veya iş kalemlerinin toplam tutarının yaklaşık maliyetin çok küçük kısmını oluşturması halinde, itirazen şikayet makamları bu durumu genellikle yaklaşık maliyetin gizliliğinin korunması olarak değerlendirir ve başvuruları reddeder. Ancak, bilgiler yaklaşık maliyetin tamamını veya önemli kısmını ifşa edecek düzeydeyse, bu durumda şikayetler kabul edilebilir.
Soru: İhale sürecinde yaklaşık maliyetin gizliliği kapsamında özellikle nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin gizliliği sağlanırken, ihale dokümanlarında sadece sürecin gerektirdiği minimum bilgiler paylaşılmalı; iş kalemleri ve birim fiyatlar, yaklaşık maliyetin çok küçük ve kritik olmayan bölümleriyle sınırlı tutulmalıdır. Böylece, idare hem ihtiyaca uygun şeffaflığı sağlamış olur hem de yaklaşık maliyetin tamamının önceden hesaplanıp avantaj sağlanmasının önüne geçer.
Soru: İhale dokümanlarında yaklaşık maliyete ilişkin bilgiler verilirken, idarelerin hangi ölçütlere göre kamu ihale kurulunun olası itirazlarını göz önünde bulundurması gerekir?
Cevap: İdareler, dokümanda yer verilen bilgi veya fiyatların toplamının yaklaşık maliyetin tamamına veya önemli kısmına ulaşmadığını öne sürerken, bu beyanlarının somut tutarlarla desteklenmesini sağlamalıdır. Yaklaşık maliyetin küçük bir kısmına ait bilgilerle gizliliğin ihlal edilmediğini objektif göstermek, kurul kararlarında olası itirazların reddi açısından kritik öneme sahiptir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale dokümanında yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemlerinden sadece bazı küçük tutarlı birim fiyatlarının açık şekilde yer alması yaklaşık maliyetin gizliliğini ihlal eder mi?
Cevap: Hayır. Bu vakada ihale konusu işin yaklaşık maliyeti 7.614.368,74 TL iken, dokümanda birim fiyatları açıklanan iş kalemleri toplamı yaklaşık maliyetin çok küçük bir kısmını oluşturmakta (örneğin sadece 3.763,80 TL tutarında bir kalem bulunmakta) ve bu nedenle tüm yaklaşık maliyetin hesaplanması mümkün değildir. Dolayısıyla gizlilik ihlali söz konusu değildir.
Soru: Yaklaşık maliyetin çok küçük bir bölümünü oluşturan iş kalemlerinin birim fiyatlarının dokümanda yer alması itirazen şikâyetin reddi için yeterli bir gerekçe midir?
Cevap: Evet. Kurul, bu durumda yaklaşık maliyetin gizliliğinin korunduğu sonucuna varmış ve itirazen şikayet başvurusunu reddetmiştir. Dolayısıyla sadece sınırlı ve küçük tutarlı birim fiyatların açıklanması, başvurunun kabul edilmemesine yeterli olmuştur.
Soru: İsteklilerin yaklaşık maliyeti tam olarak hesaplayabilmesi için ne tür bilgi açıklamalarının dokümanda yer almaması gerekir?
Cevap: İhaleye katılanların, yaklaşık maliyeti oluşturan tüm iş kalemlerinin birim fiyatları gibi kendisine ihale sonucu hakkında avantaj sağlayacak ve yaklaşık maliyetin tamamını veya büyük bir kısmını ortaya çıkaracak bilgilerin dokümanda açıkça yer almaması gerekir. Bu vakada olduğu gibi, sadece toplamın çok küçük bir kısmını oluşturan iş kalemlerinin birim fiyatlarının verilmesi, tam hesaplama yapılmasına imkan tanımamıştır.
Soru: Bu vakada yaklaşık maliyetin gizliliği ilkesinin ihlal edilmediği sonucuna varılırken dikkate alınan en önemli ölçüt nedir?
Cevap: En önemli ölçüt, dokümanda yer alan iş kalemleri birim fiyatlarının toplam tutarının yaklaşık maliyetin çok küçük bir bölümünü oluşturmasıdır. Bu durum, şeffaflık adına bazı bilgiler verilse bile, yaklaşık maliyetin tamamının ifşa edilmediği ve gizliliğin korunduğu kanaatini doğurmuştur.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun temelinde, ihale dokümanında yer alan bazı iş kalemlerinin birim fiyatlarının isteklilere açıklanmasının, yaklaşık maliyetin gizliliğini ihlal edip etmediği sorunu yer almaktadır. Başvuruya göre, elektrik ve mekanik tesisata ilişkin bazı kalemlerin birim fiyatları açıkça görülebilir durumdadır ve bunun ihale sürecinde rekabeti olumsuz etkileyebileceği, eşitlik ilkesine zarar verebileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede, açıklanan iş kalemlerinin ihalenin sağlıklı yürütülmesini engelleyip engellemediği değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlık kapsamında dikkat çeken husus, yaklaşık maliyeti oluşturan birçok iş kalemi içinden yalnızca birkaçının birim fiyatlarının açık şekilde sunulmuş olmasıdır. Şikayet konusu iş kalemlerinin toplam tutarının yaklaşık maliyetin çok küçük bir bölümünü teşkil ettiği görülmektedir. Örneğin, sıhhi tesisatla ilgili bir kalemin tutarı yalnızca 3.763,80 TL olup, ihale konusu işin toplam yaklaşık maliyeti 7.614.368,74 TL’dir. Bu durum, dokümanda açıklanan bilgilerle tüm yaklaşık maliyetin tespitinin ya da önemli ölçüde öngörülmesinin olanaklı hale gelip gelmediği yönünde bir tartışmayı beraberinde getirmektedir.
İlgili değerlendirme, yaklaşık maliyetin gizliliği ilkesinin ihlal edilip edilmediği açısından esaslı kabul edilebilecek bir ölçüte dayanmaktadır. Kurul, açıklanan bilgilerle yaklaşık maliyetin bütününün ortaya çıkarılabilmesini dikkate almış ve açıklanan kalemlerin toplam tutarının ihale bütçesine oranını esas almıştır. Açıklanan birim fiyatların yaklaşık maliyetin çok cüz’i bir bölümünü oluşturması nedeniyle, bu bilgilerin rekabeti veya eşitliği bozacak nitelikte olmadığı kanısına varılmıştır. Bu yaklaşım, esaslı bilgiye erişimin gizliliğe zarar verip vermediğinin ölçülmesinde salt bilgi varlığının değil, o bilginin yaklaşık maliyetin bütününü ortaya koyma kabiliyetinin esas alındığını göstermektedir.
Kurul, başvuruya konu iş kalemlerinin toplam tutar itibarıyla yaklaşık maliyetin anlamlı bir yüzdesine tekabül etmediğini ve dolayısıyla açıklanan bu sınırlı bilgilerin yaklaşık maliyetin tamamı hakkında istekliye hesaplama imkânı sunmadığını değerlendirmiştir. Yaklaşık maliyetin ifşasına yol açacak kadar yaygın veya kapsamlı bir açıklama bulunmadığına kanaat getirildiğinden, başvuru sahibinin gizliliğin ihlal edildiği yönündeki iddiası yerinde görülmemiştir.
Sonuç olarak, Kurul, sadece yaklaşık maliyetin çok küçük bir kısmını oluşturan iş kalemlerinin birim fiyatlarının ihale dokümanında yer almasının, yaklaşık maliyetin gizliliğini ortadan kaldırmadığı görüşüyle itirazen şikayet başvurusunu reddetmiştir. Kararda esas alınan temel ölçüt, açıklanan bilgilerin toplam tutar itibarıyla ihale bütçesi içinde ihmal edilebilir düzeyde bir yer tutması olmuştur. Böylece, yaklaşık maliyetin tamamının ya da büyük bir kısmının açıklanmadığı, dolayısıyla gizliliğin korunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.