Yaklaşık maliyet-teklif kıyaslaması üzerine ihalenin iptaline itirazen şikayet önkoşulu olarak idareye şikayet başvurusu yapılmaması - 2024/UY.IV-915

KÜNYE

  • Toplantı No: 2024/029
  • Gündem No: 6
  • Karar Tarihi: 24.07.2024
  • Karar No: 2024/UY.IV-915
  • Başvuru Sahibi: Onur TAŞ
  • İhaleyi Yapan İdare: Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) Doğu Karadeniz ve Yöresi İşletme Müdürlüğü
  • İKN: 2024/611643
  • İhale Adı: Deriner Hes İşletme Müdür Yardımcılığı İçin 2 Adet Otomatik Bariyerli Yana Kayar Kapı İhalesi

Özet

İhalenin iptaline itirazen şikayet başvurusunun Kurumun görev alanında olmadığı gerekçesiyle reddi

Başvuru / İddialar

Başvuru sahibi, yaklaşık maliyet ile tekliflerin kıyaslanarak ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu ve kendi tekliflerinin yaklaşık maliyetin altında olmamakla birlikte idare lehine olduğunu iddia ederek itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Kurul Değerlendirmesi

İnceleme sonucunda, ihalenin iptal kararının 28.06.2024 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edildiği, ancak iptal kararı öncesinde idareye herhangi bir şikayet başvurusunda bulunulmadığı tespit edilmiştir. Kurul, 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, ihalenin iptaline ilişkin itirazen şikayet başvurularının sadece idareye şikayet başvurusu yapılması veya idarece alınan kararın uygun bulunmaması halinde Kurumun görev alanına girdiğini, bu durumda ise başvurunun görev alanı dışında kaldığını değerlendirmiştir.

İdare Görüşü

İdare, yaklaşık maliyetin 2.526.000,00 TL, kendi tekliflerinin ise yaklaşık maliyetin 483.600,00 TL altında 2.042.400,00 TL olduğunu ve %19,14 oranında idare lehine olduğunu belirterek ihalenin iptalinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Genel Soru–Cevap

Soru: İhalenin iptaline ilişkin itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadan önce idareye yapılan şikayet başvurusu zorunlu mudur?
Cevap: Evet. İhalenin iptaline karşı itirazen şikayet yoluna başvurabilmek için öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekir. İdareye şikayet başvurusu yapılmadan doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapılması, başvurunun görev alanı dışında kalmasına ve reddine yol açabilir.

Soru: İdareye yapılan şikayet başvurusu uygun şekilde yapılmadığında itirazen şikayet hakkı nasıl etkilenir?
Cevap: İdareye süresinde ve usulüne uygun bir şikayet başvurusu yapılmadan doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması, başvurunun görev yetkisinin oluşmaması nedeniyle reddedilmesine sebep olur. Bu nedenle şikayet süresi ve şekline dikkat etmek gereklidir.

Soru: İhalenin iptali kararının EKAP üzerinden tebliği önemli midir?
Cevap: İhalenin iptal kararının EKAP üzerinden tebliğ tarihi, şikayet süresinin başlangıcı açısından önem taşır. Ancak Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurusundan önce idareye şikayet başvurusu yapılmamışsa, EKAP tebliği tek başına Kurumun görev alanını oluşturmaz.

Soru: Yaklaşık maliyet ile teklif bedellerinin karşılaştırılması ihalenin iptalinde bağlayıcı bir kriter midir?
Cevap: Yaklaşık maliyet ile tekliflerin kıyaslanması ihalenin iptali için değerlendirme yapılabilir; ancak bu kriterin iptalin hukuka uygunluğunu tek başına belirlemesi zorunlu değildir. İdare iptal kararını haklı gösterebilir ancak Kurum, görev alanı olmadığında bu konuda inceleme yapmayabilir.

Soru: İhalenin iptali kararına karşı itirazen şikayet yoluna başvururken en kritik prosedürel adım nedir?
Cevap: En kritik adım, ihalenin iptali kararının ardından Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmadan önce, idareye şikayet başvurusunun yapılmış ve sonuçlandırılmış olmasıdır. Bu prosedür yerine getirilmeden yapılan itirazen şikayetler, görev eksikliği gerekçesiyle reddedilebilmektedir.

Vakaya Özel Soru–Cevap

Soru: İhalenin iptal edilmesine karşı yapılacak itirazen şikayet başvurusu öncesinde idareye şikayet başvurusu yapılmamışsa, Kurum bu başvuruyu inceleyebilir mi?
Cevap: Hayır. Bu vakada olduğu gibi, ihalenin iptaline ilişkin itirazen şikayet başvurusunun Kurumun görev alanına girebilmesi için öncelikle idareye şikayet başvurusu yapılması zorunludur. İdareye önceden şikayet başvurusu yapılmamışsa, Kurum itirazen şikayet başvurusunu görev alanı dışında görerek reddeder.

Soru: Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetle tekliflerin kıyaslanması sonucu iptal edilen ihalenin hukuka aykırı olduğunu iddia etmiş; ancak idare ihalenin iptalinin idare lehine olduğunu belirtmiştir. Bu durumda Kurul hangi hususa öncelik vermiştir?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyet ve teklifler arasındaki fark ile iptal kararının haklılığı üzerinde doğrudan inceleme yapmamış; ihalenin iptal kararından önce idareye yapılan bir şikayet başvurusunun olup olmamasına odaklanmıştır. İdareye şikayet başvurusu bulunmadığından, bu durumda Kurumun görev alanına giren bir inceleme yapılmasına imkan bulunmadığı sonucuna varmıştır.

Soru: İhalenin iptali kararının EKAP üzerinden tebliğ edildiği tarih sonrası yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerinde Kurul nasıl bir karar vermiştir?
Cevap: İhalenin iptali kararının EKAP üzerinden tebliğ edildiği 28.06.2024 tarihinden önce idareye şikayet başvurusu yapılmadığından, bu itirazen şikayet başvurusu Kurul tarafından görev alanında bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.

Soru: Bu vakada Kurul’un başvuruyu reddetmesinin temel sebebi nedir?
Cevap: Başvurunun reddedilmesinin temel sebebi, itirazen şikayet yoluna başvurmadan önce idareye herhangi bir şikayet başvurusu yapılmamış olmasıdır. Mevzuat böyle bir ön başvuru şartı getirdiğinden, bu şart yerine getirilmediği için Kurumun görev alanı oluşmamış ve başvuru reddedilmiştir.

Detaylı Analiz

Başvuru sahibinin şikayetinde temel uyuşmazlık, ihalenin yaklaşık maliyet ile tekliflerin karşılaştırılması sonucu iptal edilmiş olmasının hukuka uygunluğu değil, bu iptal kararına karşı doğrudan Kuruma yapılan başvurunun usul yönünden uygun olup olmadığına ilişkindir. Somut olayda, başvuru sahibi ihalenin iptali kararına itiraz etmiş ancak bu karardan önce idareye herhangi bir şikayet başvurusunda bulunmamıştır. Bu durum, Kurum nezdinde yapılan itirazen şikayet başvurusunun değerlendirme kapsamına alınıp alınamayacağı sorununu gündeme getirmiştir.

Uyuşmazlıkta teknik değerlendirme konusu edilmemekle birlikte, ihalenin yaklaşık maliyeti ile verilen teklifler arasındaki fark bahse konu edilmiştir. İdare, teklifin yaklaşık maliyetin %19’dan fazla altında olduğunu ve bu nedenle iptalin idare lehine olduğunu belirtmiştir. Diğer yandan başvuru sahibi, tekliflerin geçerli olup olmadığının bu farktan bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Ancak bu görüşler teknik ve hukuki içerik taşısa da, Kurul bu yorumlara esasen bir değerlendirme yapmamış, başvurunun usule uygunluğu sorunu nedeniyle esasa geçmemiştir.

Bu vakada esaslı unsur, başvurunun değerlendirmeye alınıp alınamayacağı açısından belirleyici hale gelen ön koşul niteliğindeki işlemdir: idareye şikayet başvurusu yapılması. İhalenin iptaline karşı yürütülecek şikayet sürecinde, doğrudan Kuruma yapılacak bir başvurunun kabul edilebilirliği, bir önceki aşamada idare tarafından değerlendirilen bir şikayet konusu bulunup bulunmadığına bağlıdır. Kurul, bu unsurun eksikliğini görev dışılığı olarak nitelendirmiş ve buna dayanarak başvurunun esastan incelenmesini mümkün görmemiştir.

Başvuru sahibinin herhangi bir geçici ortaklık oluşturmadan katılım sağladığına ya da pilot ortağın iş deneyimi açısından nasıl bir belge sunduğuna ilişkin bir ihtilafın veya değerlendirmenin başvuru dosyasında yer almadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle somut olayda, ortaklık yapısı ya da iş deneyimi yeterliliği yönünden yapılmış bir itiraz veya inceleme konusu olmamıştır. Uyuşmazlık, tamamen başvurunun şekli koşulları ve Kurumun yetki alanı çerçevesinde gelişmiştir.

Sonuç olarak Kurul, başvuru sahibinin sunduğu argümanlara doğrudan karşılık vermek yerine şikayet sürecinin başlangıcına odaklanmıştır. İdareye gerekli sürede ve usulde yapılmış bir şikayet başvurusu olmadan doğrudan Kurum nezdinde itirazen şikayet yoluna gidilmesi, Kurul’un dosya üzerinde bir esasa giriş yapmaksızın başvuruyu görev alanı dışında bırakmasına neden olmuştur. Bu yaklaşım, idari başvuru yollarının kademeli yapısına duyulan önemin bir yansıması olarak, Kurumun işlem tesis etme sınırlarını belirlemiştir.


Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.

Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.