KÜNYE
- Toplantı No: 2022/029
- Gündem No: 33
- Karar Tarihi: 26.05.2022
- Karar No: 2022/UY.I-654
- Başvuru Sahibi: Yaşar Hafriyat İnşaat Taahhüt Nakliye Otomotiv Turizm Akaryakıt San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Mardin Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2022/155201
- İhale Adı: Mardin İli Derik ve Mazıdağı İlçelerinde Muhtelif Mahallelerde 1 Kat ve 2 Kat Sathi Kaplama (Her Şey Dahil) Yapım İşi
Özet
Başvuru sahibinin yaklaşık maliyet ve fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin şikayetlerinin idareye süresinde yapılmaması nedeniyle başvurunun reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyetin eksik ve yanlış hesaplandığını, fiyat dışı unsur puanlamasının hatalı olduğunu ve bu nedenle ihalenin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek şikayette bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale tarihinde yaklaşık maliyetin teklif zarfları açılmadan önce tüm isteklilere açıklandığı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin farkına varılması gereken tarihin ihale tarihi olduğu; başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin şikayetlerini ihale tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye yapması gerekirken, bu sürenin geçtiği; ayrıca fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin şikayetlerin ise ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması gerektiği halde süresinde yapılmadığı tespit edilmiştir.
İdare Görüşü
İdare, başvuruyu süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddetmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyetin ilan veya açıklama şekli, itiraz süresinin başlangıcını nasıl etkiler?
Cevap: Yaklaşık maliyet, ihale sürecinde tüm isteklilere açık ve ulaşılabilir biçimde duyurulduğunda, itiraz süresi bu duyurunun yapıldığı tarih itibarıyla işlemeye başlar. Yaklaşık maliyetin ilan edilmediği veya gizli tutulduğu hallerde ise itiraz sürelerinin başlangıcı farklı yorumlanabilir; ancak çoğunlukla ihale tarihinin kendisi itiraz süresi başlangıcı olarak kabul edilir. Bu nedenle yaklaşık maliyetin ne zaman ve nasıl açıklandığı itiraz sürelerinin belirlenmesinde kritik rol oynar.
Soru: Fiyat dışı unsurların puanlamasına yönelik itirazlar için hangi zaman sınırları dikkate alınmalıdır?
Cevap: Fiyat dışı unsur puanlaması, tekliflerin değerlendirilme aşamasında sabitlenir ve genellikle ihale veya son teklif verme tarihinden önce ilan edilir. Bu nedenle, puanlamaya yönelik şikayetlerin ihale veya son başvuru tarihinden en az üç iş günü önce idareye bildirilmesi beklenir. Bu süre geçildiğinde yapılan itirazların kabulü zorlaşır, aksi halde diğer isteklilerin savunma ve düzeltme hakkı engellenmiş olur.
Soru: İtirazların idareye süresinde yapılmaması durumunda hangi sonuçlarla karşılaşılır?
Cevap: Kamu ihale mevzuatında belirlenen itiraz sürelerinin geçirilmesi halinde, idare başvuruları usulden reddedebilir veya itiraz konusunu incelemeden hukuki işlem tesis edebilir. Bu durum, tekliflerin elenmesi ya da ihalenin iptali gibi sonuçlardan ziyade, itiraz hakkının kaybedilmesi ve işleme müdahalenin engellenmesi anlamına gelir. Bu yüzden süreler iyi takip edilmeli, itirazlar zamanında yapılmalıdır.
Soru: Yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı iddialarına ilişkin itiraz süresi nasıl işlemelidir?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesaplamasına ilişkin itirazlar, maliyetin kesinleştiği veya ilan edildiği tarihten itibaren kanuni sürelere tâbidir. İhale tarihinde yaklaşık maliyet açıklandığında itiraz süresi, ihale tarihinden başlayarak sınırlı gündür (genellikle 10 gün). Bu süre içinde yapılan itirazlar dikkate alınır, aksi halde itiraz süresi dolmuş kabul edilir.
Soru: Birden fazla hususa ilişkin itirazların süresi farklılık gösterirse, başvuru ne şekilde yapılmalıdır?
Cevap: Farklı iddialara ilişkin itiraz süreleri ayrı ayrı başlayabilir. Örneğin, yaklaşık maliyete ilişkin itiraz süresi ile fiyat dışı unsurlara ilişkin puanlama itiraz süresi birbirinden farklı olabilir. Başvurucuların her konuda süreleri ayrı ayrı takip etmesi, ilgili iddiaları kendi süresi içinde idareye bildirmesi gerekir. Süresi içinde yapılmayan şikayetler ihlal konusu yapılmaz veya reddedilir. Bu nedenle her iddialar için uygulanacak süreler ayrı değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyet hesaplamasına ilişkin şikayetlerini hangi sürede idareye bildirmesi gerektiği bu vakada nasıl belirlenmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyet, ihale tarihinde bütün isteklilere açıklandığı için başvuru sahibinin bu konuda itirazını, ihale tarihinden itibaren 10 gün içinde idareye yapması gerekmiştir. Ancak başvuru sahibi, bu sürede şikayetini idareye iletmediğinden, başvuru süresinde yapılmamış sayılmıştır.
Soru: Fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin şikayetlerin idareye bildirim süresi bu vakada nasıl uygulanmıştır?
Cevap: Fiyat dışı unsur puanlaması ihale veya son teklif verme tarihinden en az üç iş günü önce açıktır. Başvuru sahibinin bu konuda itirazını ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar idareye yapması gerekirken, süresi geçirilmiş olduğundan şikayet kabul edilmemiştir.
Soru: Bu vakada başvuru sahibinin yaklaşık maliyet ve fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin şikayetlerinin idareye süresinde yapılmaması hangi hukuki sonuca yol açmıştır?
Cevap: İdareye şikayetlerin süresinde yapılmaması nedeniyle, başvuru mevzuatta öngörülen itiraz başvuru süresi dışında kalmış ve bu nedenle başvuru süresinde yapılmadığı gerekçesiyle Kamu İhale Kurulu tarafından reddedilmiştir.
Soru: İhale tarihinde yaklaşık maliyet tüm isteklilere açıklandığında, bu durum başvuru sahibinin itiraz süresi açısından nasıl bir etkide bulunmuştur?
Cevap: Yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı gerçeği, başvuru sahibinin itiraz süresinin ihale tarihinden itibaren başlamasını sağlamıştır. Bu nedenle, yaklaşık maliyete ilişkin şikayetlerin ihale tarihinden sonraki 10 günlük süre içinde yapılması zorunludur. Başvuru sahibinin bu sürede itiraz etmemesi şikayetin reddedilmesine neden olmuştur.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin değerlendirilmesini talep ettiği uyuşmazlık, ihale sürecinde yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı ve fiyat dışı unsur puanlamasının yanlış yapıldığı iddialarına dayanmaktadır. Ancak bu iddialar, esasında ihale sürecinin belirli aşamalarında ortaya çıkan hususlar olup, bu aşamalarda belirlenen sürelere bağlı olarak incelenebilir niteliktedir. Bu bağlamda temel mesele, başvuru sahibinin söz konusu şikayet konularını zamanında idareye bildirip bildirmediği noktasında düğümlenmektedir. İdare, başvuruyu ön inceleme aşamasında süre yönünden değerlendirerek reddetmiş; uyuşmazlık, mevzuatta öngörülen sürelerin geçilip geçilmediği üzerinden Kurul incelemesine konu olmuştur.
Olayda üzerinde durulan iki ayrı konu bulunmaktadır: bunlardan ilki, yaklaşık maliyetin hesaplanması ve alenen açıklandığı tarihte bu bilginin başvuru sahibi dahil tüm isteklilere net biçimde sunulmuş olmasıdır. Bu durumda, ihale tarihinde yaklaşık maliyetin öğrenilmesi mümkün hale geldiğinden, bu bilgiye yönelik olası bir itirazın aynı tarihten itibaren hesaplanacak on günlük yasal süre içinde yapılması gerekmektedir. Başvuru sahibi ise belirtilen süre dahilinde herhangi bir şikayette bulunmamıştır. Bu yönüyle, süresinde yapılan başvuru koşulu sağlanmadığı için yaklaşık maliyete ilişkin iddianın esas incelemeye alınması mümkün olmamıştır.
Fiyat dışı unsurların puanlanmasına yönelik iddia da benzer şekilde süre yönünden değerlendirilmiştir. Söz konusu puanlama, mevzuata uygun biçimde ihale veya son başvuru tarihinden önce açıklanmış olup, buna karşı yapılacak şikayetlerin en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar sunulması gerekir. Ancak başvuru sahibi, bu konuda da ilgili süreyi geçirmiştir. Dolayısıyla fiyat dışı unsur puanlamasına yönelik iddia, içerik bakımından ele alınmadan şeklen reddedilmiştir. Bu noktada, her bir konuya ilişkin sürenin ayrı değerlendirildiği ve başvurucunun her biri için farklı başlangıç tarihleriyle hareket etmesi gerektiği yönünde açık bir yaklaşım ortaya konulmuştur.
Uyuşmazlığın değerlendirilmesinde, esaslı unsur kavramı da dolaylı olarak göz önünde bulundurulmuştur. Her ne kadar şikayet konuları teknik içerik taşısa da, belirli bir aşamada kamu ihale sürecinin bütünlüğü içinde değerlendirilmiş ve bu unsurların ihale sonucuna etkisi irdelenmeden önce, bu iddiaların süresinde yapılıp yapılmadığı önceliklendirilmiştir. Bu çerçevede, esaslı bir iddianın varlığı dahi olsa, mevzuatta düzenlenen başvuru süresine uymayan taleplerin incelenebilirliğinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Böylece, itirazın içeriğinden önce şekli yeterlilik şartı vurgulanmış; esasın ancak bu tür ön koşullar sağlandığında gündeme alınabileceği yönündeki genel ilke bu olay bakımından da teyit edilmiştir.
Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirme, mevzuatta öngörülen süre sınırlarının ihlal edildiği tespitine dayalı olarak net bir sonuçla sonlandırılmıştır. Kurul, yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açık bir biçimde ilan edilmesiyle birlikte, takip eden on gün içinde yapılmayan başvurunun süre aşımı nedeniyle reddi gerektiğini belirtmiştir. Aynı şekilde, fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin itiraz da, ilgili düzenlemede tarif edilen üç iş günlük sürede yapılmadığı gerekçesiyle kabul edilmemiştir. Kurul kararı, teknik veya içeriksel incelemeye geçmeksizin yalnızca başvuruların süresi yönünden değerlendirilmesiyle sınırlı tutulmuş ve bu şekilde usul kurallarının uygulamadaki bağlayıcılığı bir kez daha ortaya konmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.