KÜNYE
- Toplantı No: 2019/012
- Gündem No: 42
- Karar Tarihi: 06.03.2019
- Karar No: 2019/UY.I-354
- Başvuru Sahibi: Etiz İnşaat A.Ş. (Eski Unvanı Utay İnşaat A.Ş.) - Depar İnşaat Ltd. Şti. Ortak Girişimi
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2010/8774
- İhale Adı: Kaynarca - Karasu Yolu Km:0+000 - 35+200 Arası Kesimde Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Köprü Yapımı İhalesi
Özet
Yaklaşık maliyet hesabında bölgesel tenzilat uygulandığı için başvuru sahibinin iddiası reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyet hesabında bölgesel tenzilat uygulanıp uygulanmadığının bilinmediğini, eğer uygulanmadıysa tekliflerinin aşırı düşük olup olmadığının tekrar değerlendirilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, idare tarafından yaklaşık maliyetin Karayolları Genel Müdürlüğünün 2009 yılı birim fiyatları baz alınarak ve toprak işlerinde %50, sanat yapılarında %22,48, köprü işlerinde %23,63, üstyapı işlerinde %32,91 oranlarında tenzilat uygulanarak hesaplandığı tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında kullanılan birim fiyatlar üzerinden bölgesel tenzilat uygulanmadığının iddia edilmesi halinde idare veya Kurul nasıl bir inceleme yapar?
Cevap: Böyle durumlarda ihale dosyasındaki yaklaşık maliyet hesabı ve kullanılan birim fiyatlar ayrıntılı olarak incelenir. Özellikle hangi yıl ve kurumun birim fiyatlarının esas alındığı, bu fiyatlara bölgesel piyasa koşullarını yansıtan tenzilatların uygulanıp uygulanmadığı araştırılır. Eğer dosyada açıkça, iş kalemlerine göre belirlenmiş tenzilat oranları bulunuyorsa, tenzilat uygulanmadığına dair iddialar genellikle reddedilir. Bu inceleme dosya kapsamı dışına taşmadığından ve genellikle yazılı belgelere dayanılarak yapılır.
Soru: Bölgesel tenzilat oranları farklı iş kalemlerine farklı şekilde uygulanabilir mi, bu durum teklif değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: Bölgesel tenzilat oranları, iş kalemlerinin özelliklerine ve bölgesel maliyet farklılıklarına göre farklılaştırılabilir. Bu, maliyetin daha gerçekçi hesaplanmasını ve piyasa koşullarına yakın olmasını sağlar. Böyle bir uygulama, yaklaşık maliyette dayanak alınan fiyatların geçerliliğini artırır ve tekliflerin aşırı düşük olup olmadığının objektif değerlendirilmesini kolaylaştırır. Dolayısıyla, tenzilatların kalem bazında farklı olması ihale işleminin iptali veya teklif elenmesi sonucunu doğurmaz.
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında bölgesel tenzilat uygulanmadığı düşüncesi aşırı düşük teklif iddiasını etkiler mi?
Cevap: Bölgesel tenzilat uygulanmadığı varsayımı, yaklaşık maliyetin yüksek olması ve bu nedenle teklifin aşırı düşük sayılmasına yol açabilir. Ancak bu iddianın kabulü için somut delillerin olması ve dosya içeriğinde tenzilat yapılmadığına dair belge bulunması gerekir. Dosyada tenzilat uygulandığı tespit edilirse, teklif aşırı düşük değerlendirmesinin yeniden yapılmasına gerek kalmadan başvuru reddedilir.
Soru: İdare yaklaşık maliyet hesabında bölgesel tenzilat uyguladığını resmi olarak belgelemek zorunda mı?
Cevap: İdarenin yaklaşık maliyet hazırlarken dayanak aldığı fiyatların ve uyguladığı tenzilat oranlarının ihale dosyasında açıkça yer alması, şeffaflık ve karara esas oluşturması bakımından yerinde olur. Ancak mevzuat doğrudan “resmi belge zorunluluğu” getirmeyebilir. Yine de uygulamada, dosyada bölgesel tenzilat oranlarına ilişkin belgeler bulunmazsa bu durum tereddüt yaratabilir ve itirazlara konu olabilir.
Soru: Yaklaşık maliyette bölgesel tenzilat uygulaması yapıldığını tespit etmek için ekspertiz veya teknik raporlar kullanılabilir mi?
Cevap: Yaklaşık maliyetin oluşumuna dair tereddütlerde idare tarafından düzenlenen teknik raporlar ve maliyet hesaplarına ilişkin belgeler temel referans olur. Uzman veya bağımsız ekspertiz raporları durumun netleşmesine katkı sağlasa da, esas olarak ihale dosyasında yer alan resmi maliyet hazırlama belgeleri dikkate alınır. Dosya dışı belgeler genellikle ek delil olarak değerlendirilir ancak kesin hüküm için yeterli olmayabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında bölgesel tenzilat uygulanıp uygulanmadığı nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesabında bölgesel tenzilat uygulanıp uygulanmadığı, ihale işlem dosyasının incelenmesiyle tespit edilmiştir. İnceleme sonucunda, maliyetin Karayolları Genel Müdürlüğü 2009 yılı birim fiyatları üzerinden ve toprak işlerinde %50, sanat yapılarında %22,48, köprü işlerinde %23,63, üstyapı işlerinde %32,91 oranlarında tenzilat uygulanarak hesaplandığı belirlenmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin, yaklaşık maliyette tenzilat uygulanmadığı iddiası ne şekilde değerlendirilmiş ve karara bağlanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin tenzilat uygulanmadığı iddiası ihale dosyası incelemesi sonucu gerçek dışı bulunmuş, bölgesel tenzilatın uygulandığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvuru sahibinin bu yöndeki itirazı yerinde görülmemiş ve şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Soru: Bölgesel tenzilat uygulaması yapılmışsa aşırı düşük teklif değerlendirmesinde nasıl bir sonuç ortaya çıkmıştır?
Cevap: Bölgesel tenzilat uygulandığı için yaklaşık maliyet, gerçekçi ve güncel fiyatlar üzerinden hesaplanmıştır. Bu nedenle, başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük sayılıp sayılmasına yönelik talep reddedilmiş, tenzilat uygulaması maliyet hesabını gerçekçi kıldığı için teklifin aşırı düşük olmadığı sonucuna varılmıştır.
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında farklı iş kalemlerine uygulanan tenzilat oranlarının belirlenmesi ihale kararı bakımından ne ifade etmiştir?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesabında toprak işlerinde, sanat yapılarında, köprü işlerinde ve üstyapı işlerinde farklı oranlarda tenzilat uygulanması, maliyetin her alana özgü piyasa koşullarına göre ayarlandığını göstermiştir. Bu da maliyetin gerçekçi ve geçerli olduğu kanaatini güçlendirmiş, başvuru sahibinin itirazının reddedilmesine zemin hazırlamıştır.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, yaklaşık maliyet hesabında bölgesel tenzilat uygulanıp uygulanmadığı ve bu durumun tekliflerin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilip değerlendirilmemesine etkisine yöneliktir. Başvuru sahibi, idare tarafından yaklaşık maliyetin hazırlanmasında bölgesel piyasa koşullarını yansıtan tenzilatların dikkate alınmadığını ileri sürmüş, bu durumda teklifinin gerçek dışı şekilde aşırı düşük olarak nitelendirilmiş olabileceğini ifade etmiştir. Bu nedenle, yaklaşık maliyetin yeniden değerlendirilerek teklifin aşırı düşüklüğü hakkında tekrar karar verilmesi gerektiği şeklinde talepte bulunmuştur.
İhale sürecinde asıl tartışma, yaklaşık maliyetin hangi yöntemle ve hangi veriler esas alınarak oluşturulduğudur. Özellikle, Karayolları Genel Müdürlüğünün 2009 yılı birim fiyatlarının baz alınması ve bu fiyatlara bölgesel tenzilat uygulanıp uygulanmadığı başvuru sahibinin itirazının merkezinde yer almıştır. Dosya üzerinden yapılan incelemede, idare tarafından iş kalemlerine göre farklı oranlarda tenzilatlar uygulanarak yaklaşık maliyetin oluşturulduğu tespit edilmiştir. Bu oranlar toprak işleri, köprüler, sanat yapıları ve üstyapı kalemleri için ayrı şekilde belirlenmiş ve bu durum hesaplamanın her bir iş türünün yerel piyasa koşullarına göre biçimlendirildiğini göstermiştir.
Vakanın esaslı unsur değerlendirmesi açısından önemi, bölgesel tenzilat uygulamasının yaklaşık maliyetin doğruluğu bakımından belirleyici unsur olup olmadığı noktasında ortaya çıkmaktadır. Kararın dayandığı çerçeveye göre, bölgesel tenzilatın uygulanmış olması, yaklaşık maliyetin piyasa gerçekliğini yansıttığını göstermiş ve tekliflerin makuliyetine ilişkin herhangi bir şüphe bırakmamıştır. Bu bağlamda, başvuru sahibinin talebi aşırı düşük teklif analizinin geçersiz olduğu yönünde bir gerekçe oluşturamamıştır.
Olay incelemesinde pilot ortak veya benzer kapasite unsurları yönünden bir değerlendirme yapılmamıştır. Tartışma tamamen maliyet hesaplamasına ilişkin yöntemsel doğrulukla sınırlıdır. Dolayısıyla iş deneyim belgesi ya da ortaklık yapısı bağlamında bir ihtilaf ya da değerlendirme söz konusu olmamıştır. İhale sürecindeki tartışma teknik fiyatlandırma yönünden sınırlı kalmıştır.
Kamu İhale Kurulu, yapılan itirazı değerlendirirken somut veri ve belgelerle karar oluşturmuş, yaklaşık maliyetin ayrıntılı bir analizle hazırlanmış olduğunu dikkate alarak başvuru sahibinin iddiasını yerinde bulmamıştır. İhale işlem dosyasında yer alan maliyet verilerinin hem güncel esaslara hem de yerel piyasa koşullarına göre şekillendirilmiş olması nedeniyle, tekliflerin aşırı düşük sayılmasına yönelik iddiaların dayanak oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.