KÜNYE
- Toplantı No: 2020/052
- Gündem No: 39
- Karar Tarihi: 18.11.2020
- Karar No: 2020/UY.II-1893
- Başvuru Sahibi: Zara Taahhüt İnşaat Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: TCDD Adana 6. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/426635
- İhale Adı: Konya - Karaman İstasyonları Arası İhataların Rehabilitasyonu ve Eksik İhataların Tamamlanması
Özet
Yaklaşık maliyet ve birim fiyat tariflerinin mevzuata uygunluğu nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, birim fiyat teklif cetvelindeki pozların 2020 yılı fiyat güncellemeleri ile uyuşmadığını, bazı pozların iş ile örtüşmediğini, demir girdisinin tonajının fazla hesaplandığını ve beton girdisi için hangi beton sınıfının esas alındığının net olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yaklaşık maliyetin belirlenmesinde Karayolları Genel Müdürlüğü ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 yılı birim fiyatları ile piyasa araştırması esas alınmış, birim fiyatların mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir. TCDD Ü.034/AN pozunun işçilik girdileri analiz edilerek birim fiyat tarifine uygun olduğu, TCDD-SN-005 pozundaki demir miktarının idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirlendiği ve teknik şartnamede kesin projenin esas alındığı, TCDD-SN-004 pozunda beton sınıfı tercihi istekliye bırakıldığı ve tek birim fiyat üzerinden ödeme yapılacağı belirtilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında kullanılan birim fiyatların piyasa araştırmasına uygunluğu neden önemlidir ve bu konuda hangi hususlara dikkat edilmelidir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin mevzuata uygunluğu büyük ölçüde kullanılan birim fiyatların güncel piyasa koşullarını yansıtmasına bağlıdır. Bu nedenle ilan edilen birim fiyatların, idarenin faaliyet alanına uygun resmi birim fiyat yayımlayan kurumların güncel fiyatları ile desteklenmesi, ayrıca piyasa araştırması yapılarak fiyatların yerindeliğinin teyit edilmesi gerekir. Bu hususların sağlanması, fiyatların gerçekçi ve güncel olduğunu gösterir, aksi halde itirazlara veya idari işlemlerin iptaline sebep olabilir.
Soru: İdarelerin yaklaşık maliyet hesabında iş kalemlerinin teknik içeriği konusunda ne tür hususlar sıklıkla tereddüt yaratır ve nasıl değerlendirilir?
Cevap: İş kalemlerinin teknik şartname ve kesin projeye uygunluğu ile yaklaşık maliyet hesabında yer alan girdilerin nitelik ve miktarlarının uygunluğu en çok tartışma konusu olur. Yaklaşık maliyet hesabı teknik verilerle tutarlı olmalı ve iş kalemlerinin teknik karakteristikleri ile uyum göstermelidir. İdarelerin belirlediği girişlerin gerekçelendirilmiş olması, hazırlanmış teknik şartname ve kesin proje ile açıklanabilir olması önemlidir. Tereddütler genelde girdilerin işin ihtiyacına uygun olup olmadığı veya miktarların aşırı yüksek olup olmadığı üzerinde yoğunlaşır.
Soru: Yaklaşık maliyette kullanılan birim fiyat tarifindeki standart pozların işin teknik özellikleriyle uyuşmaması iddiaları nasıl ele alınır?
Cevap: Standart pozların işin teknik özellikleriyle tam örtüşmemesi durumunda öncelikle teknik şartname ve kesin proje ile standart pozun kapsamı karşılaştırılır. İdarenin ihtiyacı doğrultusunda standart pozu uyarlama veya işin esaslarına göre poz tanımı yapma takdir yetkisi bulunur. Kurumların yayımladığı standart poz tarifleri, işin teknik niteliklerine aykırı değilse itirazlar kabul edilmez; aksi halde idarenin teknik doğrultuda hareket etmediği değerlendirilir. Net bir uyumsuzluk yoksa genellikle idarenin takdir yetkisi ön plandadır.
Soru: İdarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirlenen malzeme miktarlarının yaklaşık maliyet hesabında tartışmaya açılması sıklıkla hangi sorunları doğurur?
Cevap: Malzeme miktarlarının idarece belirlenmesi, bu miktarların gerçekçi ve iş kapsamında olması gerekmektedir. İdarenin ihtiyaç tespiti teknik ve proje verilerine dayalı olmalıdır. Miktarlarda aşırıya kaçma veya ölçü hatası, yaklaşık maliyetin şişmesine ve dolayısıyla itirazlara neden olabilir. Ancak teknik şartname ve kesin projede belirtilen gerekliliğe istinaden idarenin takdir yetkisi bulunduğu, sadece yüksek olduğu iddiasının yeterince somut delille desteklenmediği durumlarda bu itirazlar genellikle kabul edilmez.
Soru: Teknik şartnamede beton sınıfı gibi değişken unsurların istekliye bırakılması durumunda yaklaşık maliyet hesabı ve ödeme modelinde nelere dikkat edilmelidir?
Cevap: Teknik şartnamede beton sınıfı gibi belli malzeme sınıflarının istekliye bırakılması halinde, yaklaşık maliyet tek birim fiyat üzerinden hesaplanabilir. Bu durumda idarenin yaklaşık maliyet tespitinde belirli bir beton sınıfını esas alma zorunluluğu olmayabilir. Ödeme de sahada uygulanan sınıfa göre tek birim fiyat üzerinden yapılır. Ancak bu husus şartnamede açıkça düzenlenmeli ve tekliflerin bu çerçevede değerlendirilmesi sağlanmalıdır. Tereddüt doğurmaması için şartname ve sözleşmede net hükümler bulunması gerekir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin birim fiyatların 2020 fiyat güncellemeleri ile uyuşmadığı iddiası, Kurul tarafından nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyetin Karayolları ve Çevre Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 yılı birim fiyatları ile piyasa araştırmasına dayandığını tespit etmiş, bu nedenle birim fiyatların mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşmıştır.
Soru: Demir girdisinin tonajının fazla hesaplandığı iddiası, Kurul kararında neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Kurul, demir miktarının teknik şartname ve idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirlendiğini, bu nedenle iddianın dayanağının bulunmadığını belirtmiştir.
Soru: Beton girdisi için hangi beton sınıfının esas alınacağı konusundaki belirsizlik şikayeti nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Kurul, beton sınıfı tercihinin teknik şartname gereği istekliye bırakıldığını ve bu nedenle tek birim fiyat üzerinden ödeme yapılacağını, şikayetin dayanağı olmadığını ifade etmiştir.
Soru: Yaklaşık maliyet ve birim fiyat tarifleri ile ilgili itirazların reddedilmesinde en temel gerekçe nedir?
Cevap: İtirazlar, yaklaşık maliyetin mevzuata uygun birim fiyatlarla, teknik şartnamelere uygun iş kalemlerine göre belirlendiği ve idarenin takdir yetkisinin doğrultusunda gerçekleştiği gerekçesiyle reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusu, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin belirlenmesinde kullanılan birim fiyatların ve iş kalemlerinin mevzuata uygun olmadığı iddiasına dayanmaktadır. Başvuru sahibi özellikle, yaklaşık maliyet hesabında kullanılan pozların 2020 yılı güncel fiyatlarıyla örtüşmediğini, bazı iş kalemlerinin teknik içerik bakımından işin niteliğine uymadığını, demir girdisinin fazla hesaplandığını ve beton girdisinde hangi sınıfın esas alındığının belirsiz olduğunu ileri sürmüştür. Bu itirazlar kapsamında ihalenin şeffaflık ve rekabet ilkeleri açısından değerlendirilmeye elverişli olup olmadığı sorgulanmıştır.
Uyuşmazlık, idare tarafından yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasının hangi kaynaklar ve hangi analiz esaslarıyla oluşturulduğu çerçevesinde ele alınmıştır. Kurul, değerlendirmesinde, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hem Karayolları Genel Müdürlüğü hem de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 yılı birim fiyatlarının kullanıldığını ve ayrıca piyasa araştırmasına başvurulduğunu tespit etmiştir. Bu bağlamda, kullanılan fiyatların teknik altyapıya ve mevzuatta belirtilen verilere dayandığı, iş kalemleri ile hesaplanan fiyatlar arasında bağ kurulabildiği tespit edilmiştir.
Esaslı unsur kavramı, bu vakada özellikle başvuru sahibinin iş kalemlerinin işin gerçek teknik içeriğiyle örtüşmediği yönündeki iddiaları bakımından önem taşımaktadır. İhale sürecinde esaslı unsur niteliğinde kabul edilebilecek bir durum, teklif hazırlanmasını etkileyen açık bir teknik çelişki ya da belirsizlik olmalıdır. Oysa, örneğin beton sınıfına ilişkin itirazda olduğu gibi, teknik şartname kapsamında bu tercihin istekliye bırakılması ve tek birim fiyat uygulanacağı yönünde açık düzenleme bulunduğundan, somut uyuşmazlığa konu iddia esaslı bir belirsizlik olarak görülmemiştir.
Kurul, özellikle demir girdisine ilişkin tonaj değerlendirmesinde, miktarın idarenin teknik ihtiyacına göre belirlendiği ve teknik şartnamede yer alan kesin projeye dayalı olarak hesaplandığı kanaatine varmıştır. Bu yönüyle, pilot ortağın teknik değerlendirme ya da iş deneyimiyle bağlantılı bir unsur vakada yer almamakta, değerlendirme tümüyle yaklaşık maliyetin teknik doğruluğu ve fiyat uygunluğu üzerinden yürütülmüştür. Bu nedenle pilot ortağa özgü ayrı bir analiz yapılmamıştır.
Sonuç olarak Kurul, başvuru sahibinin iş kalemlerinin teknik içeriği, birim fiyatların güncellenmişliği ve yaklaşık maliyetin hesap yöntemine ilişkin iddialarını yerinde görmemiştir. Gerek kullanılan resmi fiyat kaynaklarının geçerliliği, gerekse teknik şartnamede yer alan açıklık, itirazların reddedilmesine gerekçe olmuştur. Kurulun yaklaşımı, idarenin takdir yetkisini teknik veriye ve mevzuat kaynaklarına dayandırdığı sürece korunabileceği yönündedir. Bu çerçevede başvuru, yeterli hukuki ve teknik dayanak ortaya konulmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.