KÜNYE
- Toplantı No: 2020/052
- Gündem No: 39
- Karar Tarihi: 18.11.2020
- Karar No: 2020/UY.II-1893
- Başvuru Sahibi: Zara Taahhüt İnşaat Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: TCDD Adana 6. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/426635
- İhale Adı: Konya - Karaman İstasyonları Arası İhataların Rehabilitasyonu ve Eksik İhataların Tamamlanması
Özet
Yaklaşık maliyet hesaplamasında kullanılan birim fiyatlar ve iş kalemleri teknik şartname ve piyasa rayiçlerine uygun olduğu için itirazen şikâyet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, birim fiyat teklif cetvelindeki pozların fiyat güncellemeleriyle uyuşmadığını, bazı pozların iş ile örtüşmediğini, demir girdisinin tonajının fazla hesaplandığını ve beton girdisi için hangi beton sınıfının esas alındığının net olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, yaklaşık maliyetin Karayolları Genel Müdürlüğü ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 yılı birim fiyatları ve piyasa araştırması esas alınarak oluşturulduğunu, iş kalemlerinin teknik şartname ve proje hükümlerine uygun olduğunu tespit etmiştir. İdarenin demir miktarını ihtiyaçları doğrultusunda belirleme takdir yetkisi bulunduğu, beton sınıfı tercihlerinin ise teklif edilen birim fiyat üzerinden yapılacağı ve her iki beton sınıfı için tek ödeme yapılmasının teknik şartnameye uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yaklaşık maliyet hesaplanırken alınan birim fiyatların piyasa rayiçlerine uygunluğu nasıl değerlendirilir?
Cevap: Yaklaşık maliyetin oluşturulmasında birim fiyatların piyasa rayiçlerine uygunluğuna, genellikle ilgili kamu kurumlarının yayımladığı güncel birim fiyatlar ve piyasa araştırma sonuçları esas alınır. İdarenin kullandığı fiyatların bu kaynaklarla uyumlu olması, piyasa rayiçlerine uygunluk açısından belirleyici olur. Güncel resmi fiyat listeleri ve piyasa verileri referans alınmadan yapılan hesaplamalar ise tereddüt yaratabilir.
Soru: İdare, yaklaşık maliyetin içinde iş kalemlerinin miktarlarını nasıl belirlemekle yükümlüdür ve bu konuda hangi ölçüler önemlidir?
Cevap: İdare, yaklaşık maliyetin içinde yer alan iş kalemlerinin miktarlarını, teknik şartname, proje ve işin gereklilikleri doğrultusunda ihtiyaçları esas alarak belirler. Miktar tespitinde idarenin takdir yetkisi bulunur ancak bu belirlemenin makul, iş kapsamına uygun ve teknik belgelerle uyumlu olması beklenir. Aksi halde, miktar hesaplamasındaki aşırılık veya eksiklik itiraz konusu olabilir.
Soru: Yaklaşık maliyette iş kalemlerinin teknik şartname hükümlerine uygunluğu neden önem taşır?
Cevap: İş kalemlerinin teknik şartname ve proje hükümlerine uygun olmaması, yaklaşık maliyetin gerçekçi ve sağlıklı hazırlanmasını engeller; bu durum hem rekabet koşullarını hem de ihale sonucunu olumsuz etkileyebilir. Uygulamada iş kalemlerinin tanımları ve kapsamı teknik şartnamede açıkça belirtilmeli, yaklaşık maliyet bu teknik çerçeveyle uyumlu olmalıdır. Uygunsuzluk halinde düzenlemeye yönelik itirazlar yerinde görülebilir.
Soru: Beton sınıfı veya benzeri malzeme sınıflandırmaları yaklaşık maliyet hesabında nasıl dikkate alınmalıdır?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesaplamasında, malzeme sınıflandırmaları genel olarak teknik şartnamede yer alan tercihlere göre belirlenmez; malzeme sınıfı seçimi ve buna bağlı fiyatlandırma teklif aşamasında yapılır. Teknik şartnamede birden fazla beton sınıfı varsa, her sınıf için farklı ödeme koşulları ve fiyatlandırma düzenlemesi öngörülebilir. Bu nedenle yaklaşık maliyette beton sınıfı konusunda belirsizlik olması genellikle kabul edilmez.
Soru: Yaklaşık maliyetin hazırlanmasında piyasa araştırması yapıldıysa bu ödeme kalemlerinin güncelliği ve doğruluğu nasıl garanti altına alınır?
Cevap: İdarelerin yaklaşık maliyet tespitinde piyasa araştırması yapmaları halinde, kullanılan fiyatların ve iş kalemi miktarlarının piyasa koşullarına uygunluğunu belgelerle desteklemeleri gerekir. Güncel kaynaklar ve piyasa bilgileriyle uyumlu olmayan yaklaşık maliyet hesaplamaları itiraz konusu olabilir. Ancak piyasa araştırması belgeleri açık ve kapsamlı ise, itirazlar genellikle reddedilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin yaklaşık maliyette kullanılan birim fiyatların piyasa rayiçlerine uygun olmadığı iddiası neden reddedildi?
Cevap: Kurul, yaklaşık maliyetin, Karayolları Genel Müdürlüğü ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 yılı birim fiyatları ve piyasa araştırmaları esas alınarak oluşturulduğunu tespit etmiş; bu nedenle birim fiyatların piyasa rayiçleriyle uyumsuz olduğuna dair iddia yerinde görülmemiştir.
Soru: İhale kapsamında yaklaşık maliyet hesabında demir girdisi tonajının fazla hesaplandığı iddiası nasıl değerlendirildi?
Cevap: İdarenin, işin ihtiyaçları doğrultusunda demir miktarını belirleme takdir yetkisi bulunduğu değerlendirilmiş ve demir tonajı açısından hesaplamanın usulüne uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Soru: Beton sınıfının hangi esaslara göre belirlendiği konusunda başvuru sahibinin belirsizlik iddiası nasıl sonuçlandı?
Cevap: Beton sınıfı tercihlerinin yaklaşık maliyet hesabında değil, teklif edilen birim fiyatlar üzerinden yapılacağı ve teknik şartnamede her iki beton sınıfı için tek ödeme öngörüldüğü belirtilerek, beton sınıfı konusunda herhangi bir belirsizlik olmadığı kabul edilmiştir.
Soru: Bazı iş kalemlerinin iş ile örtüşmediği iddiası neden kabul edilmedi?
Cevap: Kurul, iş kalemlerinin teknik şartname ve proje hükümlerine uygun olduğunu, dolayısıyla söz konusu iş kalemlerinin iş ile örtüşmediği iddiasının gerçeklerle bağdaşmadığını belirlemiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin uyuşmazlık, başvuru sahibinin yaklaşık maliyet hesaplamasına dair itirazları üzerine şekillenmiştir. Başvuru sahibi, hesaplamada kullanılan birim fiyatların piyasa rayiçlerini yansıtmadığını, bazı iş kalemlerinin işin niteliğiyle örtüşmediğini, demir miktarının fazla hesaplandığını ve kullanılan beton sınıfının ise net olarak belirtilmediğini iddia etmiştir. Bu iddialar, ihale sürecinin şeffaflık ve maliyetin gerçekliğe uygunluğu ilkeleri çerçevesinde incelenmiş, Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirmeyle sonuca bağlanmıştır.
Uyuşmazlıkta ağırlıklı olarak, işin mali boyutunu doğrudan etkileyen iş kalemleri ve fiyat girdileri tartışma konusu olmuştur. Başvuru sahibi, birim fiyat teklif cetvelindeki pozların hem güncel fiyatlarla hem de iş tanımlarıyla uyumsuz olduğunu savunurken; bu kapsamda demir ve beton gibi yapısal girdilere ilişkin yanlış hesaplama ve belirsizlik bulunduğunu belirtmiştir. Özellikle, bazı pozların teknik şartnameyle ve işin fiziki gerekleriyle örtüşmediği, bu nedenle yaklaşık maliyetin hatalı belirlendiği görüşü dile getirilmiştir.
İhale hukukunda esaslı unsur kavramı, ihale sonucunu etkileyecek nitelikteki aykırılıkları kapsar. Bu vakada başvuru sahibinin itirazları, esaslı unsur yönünden değerlendirilirken, kullanılan birim fiyatların ve miktarların teknik şartnamelerle ve piyasa araştırmalarıyla uyumu esas alınmıştır. Kurul, hem Karayolları Genel Müdürlüğü hem de çevre ve inşaat işleriyle ilgili resmî birim fiyatlar ile yapılan piyasa araştırması sonuçlarının esas alındığını tespit etmiş; dolayısıyla iddiaların işin esasına etki eden bir hata içermediği görüşüne varmıştır. Beton sınıfı gibi görünürde belirsiz olduğu iddia edilen hususlar da teknik dokümanların bütünlüğü içinde yorumlandığında netlik taşımaktadır.
Demir girdisi miktarının fazla hesaplandığı yönündeki itiraz, idarenin işin kapsamına ve yapının taşıyıcı özelliklerine bağlı olarak ihtiyaçlarına göre miktar belirleme hakkı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Teknik şartnamede öngörülen yapı detaylarına göre demir tonajının idarenin takdir yetkisi içinde belirlenmiş olması, Kurul tarafından usule uygun bulunmuştur. Aynı şekilde, beton sınıfının teklif aşamasında netlik kazanacağı, teknik şartnamenin her iki sınıf için tek birim fiyat ödemesini esas aldığı hususu, yaklaşık maliyet hesaplamasına aykırılık teşkil etmediğinden bir eksiklik olarak görülmemiştir. Bu değerlendirmeler, söz konusu unsurun ihalenin sağlığını bozacak nitelikte olmadığını ortaya koymuştur.
Sonuç olarak Kurul, yaklaşık maliyetin dayandığı fiyat verilerinin, hem resmî kurumların yayımladığı 2020 yılı birim fiyat bilgilerine hem de yapılan piyasa araştırmalarına dayandığını belirlemiş; işlemin teknik dokümanlarla bir bütünlük içerisinde hazırlandığını kabul etmiştir. Başvuru sahibinin iddiaları yaklaşık maliyetin belirlenme yöntemi, teknik şartnameye uygunluk ve piyasa gerçekliğiyle örtüşmediğinden yerinde görülmemiş; şikâyet başvurusu nihai olarak reddedilmiştir. Kurulun yaklaşımı, idarenin takdir yetkisine müdahale etmeksizin yapılan hesaplamaların makul çerçevede kaldığını ve ihalenin esasına aykırılık oluşturmadığını ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.