KÜNYE
- Toplantı No: 2018/042
- Gündem No: 32
- Karar Tarihi: 24.07.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1400
- Başvuru Sahibi: Kumsal Petrol Maden Taahhüt İnşaat Ticaret Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2018/210209
- İhale Adı: Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü 31. ve 32. Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarımı İşleri ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması
Özet
İhale yaklaşık maliyet hesabında araç ve eğitim giderlerinin kar ve genel giderler içinde değerlendirilmesi nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yaklaşık maliyet hesabında araç ve eğitim giderlerinin dikkate alınmadığını, Özel Teknik Şartname’de belirtilen makine parkı ve personel sayılarının maliyet hesabına yansıtılmadığını, ayrıca ihale dokümanında belirtilen uygulama projesinin bulunmadığını iddia ederek itirazen şikayette bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İdarenin yaklaşık maliyet hesabında, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 10. maddesinin (b) bendinde belirtilen kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınmış olup, bu birim fiyat tariflerinde Özel Teknik Şartname’de belirtilen makine, ekipman ve personel giderleri yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı’nda yer alan araç ve eğitim giderleri ise yaklaşık maliyet hesabında ayrı kalem olarak değil, %25 oranındaki kar ve genel giderler içinde değerlendirilmiştir. Ayrıca, ihale dokümanına yönelik uygulama projesine ilişkin itiraz süresi geçmiş olduğundan değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: İdare tarafından yaklaşık maliyet hesabında kullanılan birim fiyat tariflerinde makine, ekipman ve personel giderleri yer alıyorsa, bu giderlerin ayrı kalem olarak hesaplanması zorunlu mudur?
Cevap: Yaklaşık maliyet hesabında kullanılan kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyat tarifleri makine, ekipman ve personel gibi maliyet kalemlerini kapsıyorsa, bu tür giderlerin maliyet hesabında ayrıca ayrı kalem olarak gösterilmesi zorunlu olmayabilir. Bu giderler kar ve genel giderler veya birim fiyatların içinde öngörülmüş olabilir. Ancak, idarece yaklaşık maliyet hesabının bu tariflerle uyumlu ve şeffaf şekilde yapılması önemlidir.
Soru: Yaklaşık maliyet hesabında kar ve genel giderler içinde bazı maliyet kalemlerinin (örneğin araç ve eğitim giderleri) yer alması itirazlara yol açabilir mi?
Cevap: Kar ve genel giderler kapsamındaki maliyet kalemlerinin detaylandırılmaması veya ayrı kalem olarak gösterilmemesi bazen tereddüt yaratabilir. Ancak bu kalemlerin kullanıldığı birim fiyat tariflerinde yer alması ve teknik şartnamelerle bağlantılı olarak tutarlı şekilde hesaplanması durumunda, bu uygulama mevzuata aykırı sayılmayabilir ve itirazlar reddedilebilir.
Soru: İhale dokümanı kapsamındaki teknik şartnamede öngörülen makine ve personel kriterlerinin yaklaşık maliyet hesabına yansıtılmadığının iddia edilmesi ihale sürecinde nasıl ele alınmalıdır?
Cevap: Teknik şartnamede belirtilen makine ve personel kriterlerinin yaklaşık maliyet hesabına yansıtıldığı hususu, kullanılan birim fiyat tariflerinin içerik analiziyle karşılaştırılarak değerlendirilir. Eğer birim fiyatlar bu kriterleri içeriyor ve yaklaşık maliyet buna göre yapılıyorsa, bu iddialar genellikle kabul edilmez. Ancak bu konuda açıklık bulunmaması veya uyuşmazlık durumunda, maliyet hesaplama yöntemine ilişkin detay istenebilir.
Soru: İhale dokümanında uygulama projesi gibi belgelerin bulunmadığına dair itirazlar hangi şartlarda inceleme konusu yapılır?
Cevap: İhale dokümanına ilişkin eksikliğe dayalı itirazların kabul edilebilmesi için bu itirazların mevzuatın öngördüğü süreler içinde yapılması gerekir. İtiraz süresi geçirilmişse, bu tür talepler genelde inceleme dışı bırakılır. Dolayısıyla, doküman eksikliklerine yönelik iddialarda zamanında başvuru yapmak önemlidir.
Soru: Yaklaşık maliyet hazırlığında kullanılan kamu kurumlarınca yayımlanmış birim fiyatların, teknik şartnamede belirlenen koşullarla uyumu nasıl temin edilir?
Cevap: Yaklaşık maliyet hazırlanırken kullanılan birim fiyatlar, teknik şartnamenin makine, ekipman ve personel gereksinimlerini karşılayacak şekilde güncel ve ilgili maliyet unsurlarını kapsamalıdır. İhale makamı, bu uyumu sağlamak için birim fiyatları dikkatle seçmeli ve gerekirse ilave açıklamalar veya hesaplamalarla birim fiyatların teknik şartname şartlarını karşıladığını belgelemelidir. Bu yaklaşım, itirazların önlenmesi ve maliyet hesabının sağlamlığı açısından önem taşır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İdarenin yaklaşık maliyet hesabında araç ve eğitim giderlerini kar ve genel giderler içinde değerlendirmesi ihale mevzuatına uygun mudur?
Cevap: Bu vakada Kurul, idarenin yaklaşık maliyet hesabında araç ve eğitim giderlerini ayrı bir kalem olarak değil, kar ve genel giderler içinde değerlendirmesinin uygun olduğunu kabul etmiştir. Çünkü kullanılan birim fiyat tariflerinde bu giderler zaten kapsandığından, ilave bir ayrım yapılmasına gerek görülmemiştir.
Soru: Özel Teknik Şartname’de belirtilen makine parkı ve personel kriterlerinin yaklaşık maliyet hesabına yansıtılmaması itirazen şikayetin kabul edilmesine yol açar mı?
Cevap: Kurul, Özel Teknik Şartname’deki makine parkı ve personel kriterlerinin yaklaşık maliyet hesabına yansıtılmadığı iddiasını, birim fiyat tariflerinin bu giderleri içerdiği gerekçesiyle reddetmiştir. Dolayısıyla bu durum, itirazen şikayetin kabulüne sebep olmamıştır.
Soru: İhale dokümanında uygulama projesinin bulunmaması iddiası ne şekilde değerlendirilmiştir?
Cevap: İhale dokümanına ilişkin uygulama projesinin bulunmadığı iddiası süresinde yapılmadığı için Kurul tarafından inceleme konusu bile edilmemiş ve bu talep reddedilmiştir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun reddedilmesinde hangi ana gerekçeler etkili olmuştur?
Cevap: İtirazen şikayetin reddedilmesinde; araç ve eğitim giderlerinin kar ve genel giderler içinde değerlendirildiği, yaklaşık maliyet hesabının kamu kurumlarınca yayımlanan birim fiyat esasına dayandığı, Özel Teknik Şartname’deki kriterlerin bu fiyatlarda yer aldığı ve uygulama projesine ilişkin itiraz süresinin geçmiş olması temel gerekçe olmuştur.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibinin şikâyeti, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet hesabında sözleşme tasarısında öngörülen araç ve eğitim giderlerinin açık şekilde gösterilmemesi, bu giderlerin kar ve genel gider kapsamına alınması ve Özel Teknik Şartname’de öngörülen makine parkı ile personel sayısının maliyet hesabına yansıtılmaması iddialarına dayanmaktadır. Ayrıca, uygulama projesinin ihale dokümanında yer almaması da şikâyet konusu yapılmıştır. Kurul değerlendirmesinde, bu unsurlar üzerinden yapılan hesaplamaların mevzuata uygun olup olmadığını incelemiştir.
Yaklaşık maliyet hesabına ilişkin uyuşmazlık, esasen hangi gider kalemlerinin nasıl hesaplandığına ve birim fiyat tarifelerinin bu kapsamda ne ölçüde yeterli dayanak oluşturduğu sorusuna yoğunlaşmıştır. Başvuru sahibi, araç ve eğitim gibi giderlerin ayrıca dikkate alınması gerektiğini ileri sürerken, Kurul bu tür kalemlerin zaten kamu kurumlarınca yayımlanan ve idarece kullanılan birim fiyat tarifelerinde yer aldığını, ayrıca sözleşme tasarısında belirtilmiş olsa bile ayrı satır olarak maliyet hesabına yazılmalarının zorunlu olmadığını değerlendirmiştir. Bu giderlerin kar ve genel giderler kapsamında toplanmasının, esas itibarıyla yaklaşık maliyetin tutarlılığını zedelemediği sonucuna ulaşılmıştır.
Kurul, ayrıca Özel Teknik Şartname’de belirtilen makine parkı ve personel sayısının maliyet hesabına yansıtılmadığı iddiasını da birim fiyatların içeriğini esas alarak değerlendirmiştir. Bu tarifelerde ilgili makine, ekipman ve işçilik kalemlerine dair maliyet unsurlarının bulunduğunu kabul eden Kurul, maliyet hesabında bu unsurların göz ardı edildiğini ileri süren iddiayı yerinde görmemiştir. Dolayısıyla, şartnamede yer alan gerekliliklerin tamamen farklı ve hesap dışında bırakıldığı yönündeki yaklaşım kabul edilmemiştir.
Uygulama projesinin ihale dokümanında yer almamasına ilişkin iddia ise süre yönünden değerlendirme dışı bırakılmıştır. Kurul, bu tür itirazların ancak yasal süresi içinde yapılması hâlinde incelenebileceğini belirterek, zamanında yapılmayan başvuruyu inceleme alanının dışında tutmuştur. Bu yönüyle başvuru sahibinin bütün iddialarına ayrı ayrı gerekçelerle yanıt verilmiş, içerik yönünden yapılan itirazların esastan, süre yönünden yapılan iddianın ise usulden reddi yoluna gidilmiştir.
Sonuç itibarıyla Kurul, araç ve eğitim giderlerinin kar ve genel giderler içinde değerlendirilmesini yeterli görmüş; makine parkı ve personel kriterlerinin maliyet hesabında esas alınmadığı iddiasını birim fiyatların içeriği ışığında geçerli bulmamış ve dokümana yönelik proje eksikliği iddiasını ise süresi geçtiği için dikkate almamıştır. Bu çerçevede itirazen şikayet başvurusu oy birliğiyle reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.