KÜNYE
- Toplantı No: 2019/054
- Gündem No: 12
- Karar Tarihi: 11.12.2019
- Karar No: 2019/UY.IV-1611
- Başvuru Sahibi: İgc Yapı ve Mekanik Yatırımları A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Trabzon Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı
- İKN: 2019/461791
- İhale Adı: Altındere Vadisi Milli Parkı Kır Kahvesi, Kır Lokantası, İdare ve Ziyaretçi Merkezi ve Peyzaj Düzenleme İhalesi
Özet
Başvurunun süresinde yapılmaması ve başvuru bedelinin yatırılmaması nedeniyle reddi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin kardeş oldukları, aynı adreste bulundukları ve banka teminat mektuplarının aynı bankadan art arda alındığını, bu durumun Kanun’a aykırı olduğunu ve tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale sürecinde şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı ihale kararının tebliğ edildiği 18.11.2019 tarihinden itibaren on gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken, başvuru sahibinin 02.12.2019 tarihinde başvuruda bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırılmadığı belirlenmiştir. Bu hususlar, başvurunun süre ve şekil kurallarına uygun olmadığını göstermektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda sürenin hesaplanmasında ihale kararının tebliğ tarihi nasıl dikkate alınır?
Cevap: İtirazen şikayet başvuru süresi, ilgili ihale kararının ilgililere bildirildiği veya tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar. Bu nedenle, sürenin başlangıcı resmi tebliğ tarihi olarak kabul edilir ve bu tarihten itibaren belirtilen kanuni süre aşılmadan başvurunun yapılması gerekir. Süre, tebliğ tarihinden sonraki gün itibarıyla işlemeye başlar; tebliğ tarihi ise sürenin başlangıcında sayılmaz.
Soru: Başvuru bedelinin yatırılmaması durumunda itirazen şikayet başvurusunun kabul edilip edilmeyeceği konusunda hangi uygulama genel kabul görmüştür?
Cevap: İhalenin ilgili mevzuatı uyarınca itirazen şikayette başvuru bedeli yatırılması zorunludur; bedelin yatırılmaması durumunda başvuru şekil yönünden eksik kalmakta ve bu durum başvurunun incelenmeksizin reddine yol açmaktadır. Dolayısıyla, başvuru bedelinin süresi içinde ve usulüne uygun olarak yatırılması başvuru usul şartlarından biridir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunda sürenin geçirilmesi ile başvuru bedelinin yatırılmaması aynı anda söz konusu ise, hangi husus öncelikle dikkate alınır?
Cevap: İki husus da başvurunun şekil şartlarını oluşturur. Süre aşımı ve başvuru bedelinin yatırılmaması durumlarında başvurunun esasa ilişkin incelenmesine geçilmez. Öncelikli olarak her iki eksiklik birlikte başvurunun usulden reddini gerektirir. Bu nedenle, süre yönünden yapılan eksiklik ya da bedelin yatırılmaması durumunda, uygulamada başvuru hemen reddedilir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun esastan incelenebilmesi için süresi içinde yapılması ve başvuru bedelinin yatırılması dışında başka hangi şartların da yerine getirilmesi gerekir?
Cevap: Başvurunun kabulü için, süresinde yapıldığı ve başvuru bedelinin yatırıldığı dışında, başvurunun 4734 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen içerik ve şekil şartlarına uygun hazırlanması gerekir. Eksik belge, usulsüz imza ya da mevzuatın öngördüğü diğer zorunluluklar da başvurunun incelenmesini etkiler. Ancak bu hususların değerlendirilmesi başvuru şartları tamamlandıktan sonra gündeme gelir.
Soru: Yakın ilişkili firmalar arasında herhangi bir durumun tespit edilmesi halinde, bu durum tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması için tek başına yeterli midir?
Cevap: Yakın ilişkili firmalarla ilgili iddialar, kanun ve yönetmelik hükümleri kapsamında incelenir ve gerektiğinde tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açabilir. Ancak bu tür iddiaların doğruluğunun tespiti için idari inceleme yapılması gerekir. İtirazen şikayet başvurusu şekil ve süre şartlarını taşıyorsa, bu tür hususlar incelemeye alınır; aksi takdirde esasa ilişkin değerlendirmeye geçilmez.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibi, ihale kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren on günlük yasal süre içinde başvuruda bulunmamış, başvuruyu kararın tebliğinden yaklaşık iki hafta sonra yapmıştır. Bu nedenle başvuru süresi aşılmıştır ve bu husus başvurunun reddine yol açmıştır.
Soru: Başvuru bedelinin yatırılmamasının başvurunun reddedilmesinde nasıl bir etkisi olmuştur?
Cevap: Başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırılmaması, başvurunun şekil şartına uymadığını göstermiştir. Bu nedenle maddi inceleme yapılmaksızın, başvuru bedelinin yatırılmaması nedeniyle başvuru kabul edilmemiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iddiası olan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin kardeş olmalarıyla ilgili iddia, başvurunun reddedilmesinde nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İdari inceleme sürecinde başvuru sahibinin bu iddiasına ilişkin bir inceleme yapılmamış, çünkü başvuru süresi geçmesi ve başvuru bedelinin yatırılmaması nedeniyle başvurunun esastan incelenmesine geçilmemiştir.
Soru: İtirazen şikayet başvurusunun süresinde yapılmaması ile başvuru bedelinin yatırılmaması aynı anda karar verilmesinde ne gibi sonuçlar doğmuştur?
Cevap: Süre aşımı ve başvuru bedelinin yatırılmaması birlikte başvuru şekil şartlarının tamamlanmadığını göstermiş, bu yüzden her iki eksiklik dikkate alınarak başvuru usul yönünden reddedilmiştir. Bu nedenle esasa ilişkin değerlendirmeye geçilmemiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi tarafından gündeme getirilen uyuşmazlık, ihalede teklif sunan iki firma arasındaki yakın ilişki iddialarına dayanmaktadır. Başvuruya konu iddialar arasında, bu firmaların kardeş kişiler tarafından temsil edildiği, aynı adreste faaliyet gösterdiği ve teminat mektuplarının aynı bankadan ardışık şekilde alındığı ileri sürülmüştür. Bu gerekçelerle her iki firmanın da tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması talep edilmiştir. Ancak bu iddiaların incelenip incelenemeyeceği, başvurunun usul koşullarına uyulup uyulmadığına bağlı olarak şekillenmiştir.
Başvuruda esasen ihale sürecine ilişkin maddi bir inceleme beklenmiş; firmalar arası bağlantının mevzuata aykırılık oluşturduğu iddia edilmiştir. Ancak bu içeriksel değerlendirmeye geçilebilmesi için başvurunun süresinde yapılması ve gerekli şekil şartlarının yerine getirilmiş olması gerekmektedir. Somut olayda, bu ön koşulların sağlanmadığı görülmüştür. Bu nedenle, işin esasına ilişkin herhangi bir hukuki değerlendirme yapılamamıştır.
Başvurunun şekil ve süre yönünden reddedilmesinde esas alınan hususlardan biri, başvuru süresinin geçirilmesidir. Şikâyete neden olan durumun öğrenildiği tarihten itibaren on gün içinde başvuru yapılması gerekirken, ilgili taraf bu süreyi yaklaşık iki günle aşmıştır. Dolayısıyla, başvurunun zamanında yapılmadığı açıkça tespit edilmiştir. Zamanında olmayan başvurulara ilişkin olarak, içerik değerlendirmesi yapılmasına olanak tanınmamaktadır.
Bir diğer usul eksikliği de başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırılmamış olmasıdır. Bu unsur, şekil şartları kapsamında değerlendirilmekte ve yatırılmaması halinde başvuru doğrudan reddedilmektedir. Somut olayda, söz konusu bedelin yatırılmadığı saptandığında, başvuru şeklen tamamlanmamış sayılmış ve esasa geçilmeden sonuçlandırılmıştır. Süre ve bedelin birlikte eksik olması, başvurunun hukuken değerlendirilememesini doğrudan etkileyen iki temel unsur olmuştur.
Kamu İhale Kurulu, bu iki şekli unsurun değerlendirilmesi neticesinde, başvurunun esasa girilmeden reddine karar vermiştir. Kurul kararında, ileri sürülen firmalar arası ilişkiye dair herhangi bir yorum yer almamıştır; zira buna geçilmesine imkân tanıyacak başvuru koşulları hukuken oluşmamıştır. Bu karar, başvuru süreciyle ilgili usul kurallarının önceliğini ve geçerlilik için taşıdığı belirleyici rolü bir kez daha ortaya koymuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.