KÜNYE
- Toplantı No: 2017/009
- Gündem No: 21
- Karar Tarihi: 15.02.2017
- Karar No: 2017/UY.I-556
- Başvuru Sahibi: Tema Teknik Mühendislik Taah. Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Trafik Müdürlüğü
- İKN: 2016/453345
- İhale Adı: İstanbul Geneli Karayolu Ağında Elektromekanik Sistemler ve Trafik Elektronik Denetleme Sistemleri Kurulması İşi
Özet
İş deneyim belgesinin tasdik şeklinin mevzuata uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin mevzuata uygun tasdik edildiğini ve teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. maddesi ve ilgili idari şartname hükümlerine göre, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya ilgili temsilciliklerce tasdik edilmesi gerekir. Başvuru sahibinin sunduğu Irak’ta düzenlenen iş deneyim belgesi, Irak ile Türkiye arasında tasdik işlemini düzenleyen bir anlaşma bulunmaması ve Irak’ın Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf olmaması nedeniyle, belgenin Irak’taki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya ilgili temsilciliklerce tasdik edilmesi zorunludur. Ancak, belgenin tasdik işlemi sadece Irak Dışişleri Bakanlığı onayı ile sınırlı kalmış, Bağdat Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi tarafından imza doğruluğu ve belgeyi imzalayan kişinin sıfatı teyit edilmemiştir. Bu nedenle, belge mevzuata uygun şekilde tasdik edilmemiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgelerinin tasdikinde hangi makamların onayının aranması gerekir?
Cevap: Yabancı ülkelerde düzenlenen iş deneyim belgelerinin tasdiki, ilgili ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık esasına dayalı bir anlaşma varsa bu anlaşmaya göre yapılabilir. Ancak böyle bir anlaşma yoksa, belgenin Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya ilgili diplomatik temsilciliklerce imza doğruluğu ve belgeyi düzenleyenin sıfatı açısından tasdik edilmesi beklenir. Sadece yabancı ülke dışişleri onayı, genellikle yeterli değildir.
Soru: Yabancı ülkede düzenlenen bir iş deneyim belgesinin noter veya iç makam onayı ile yetinilmesi ihale mevzuatında neden sorun oluşturmaktadır?
Cevap: İhale mevzuatında, yabancı belgelerin Türkiye’de resmi geçerlilik kazanabilmesi için imza doğruluğunun ve belgeyi düzenleyenin yetkisinin diplomatik temsilciliklerce teyit edilmesi aranır. Noter onayı veya yabancı ülke iç makamlarının onayı, Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerinin onayı olmadan, belgenin resmi anlamda tasdik edildiği kabul edilmez ve bu durum belgeyi değerlendirme dışı bırakmaya yol açabilir.
Soru: İhale komisyonları, yabancı ülkeden sunulan iş deneyim belgelerinin tasdik durumu konusunda nasıl bir kontrol yapmalıdır?
Cevap: İhale komisyonları, sunulan yabancı iş deneyim belgelerinin ilgili ülke ile Türkiye arasındaki uluslararası anlaşmaları ve mevzuatı dikkate alarak, belgenin Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya yetkili diplomatik temsilcilerince tasdik edilip edilmediğini dikkatle tespit etmelidir. Eksik veya usulüne uygun olmayan tasdik işlemi varsa belgenin değerlendirmeye alınmaması gerekir.
Soru: Tasdik işlemi eksik olan yabancı belge nedeniyle ihale teklifinin elenmesi durumunda isteklinin başvurabileceği hukuk yolları nelerdir?
Cevap: Tasdik işlemleri mevzuata uygun yapılmazsa, teklif değerlendirme dışı bırakılabilir. İstekli, bu karara karşı idareye itirazen şikâyet yoluna gidebilir. Ancak belge tasdikinde mevzuat öngörülen şartlar sağlanmadığı takdirde, başvurunun başarılı olma ihtimali düşüktür. Yetkili kurumun olumsuz kararı yargısal denetime de tabi olabilir.
Soru: Yabancı belgelerin tasdikine ilişkin mevzuat hükmü belirsiz veya uygulanması karmaşık olduğunda ihaleye katılan adaylar nasıl hareket etmelidir?
Cevap: Belirsizlik veya karmaşıklık varsa, adaylar ihale dokümanındaki açıklamaları dikkatle incelemeli ve gerekirse idareden yazılı açıklama istemelidir. Ayrıca, yabancı belgelerin geçerliliği açısından diplomatik temsilciliklerin onay mekanizmaları konusunda bilgi edinmeli, usule uygun tasdik için gerekli adımları önceden atmalıdır. Bu önlem, teklifin değerlendirme dışı kalma riskini azaltır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin Irak’ta düzenlenmiş iş deneyim belgesinin neden Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından tasdik edilmesi gerektiği kararda nasıl gerekçelendirilmiştir?
Cevap: Irak ile Türkiye arasında belgelerin karşılıklı tasdiki konusunda bir anlaşma bulunmadığı ve Irak’ın da Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’ne taraf olmaması nedeniyle, iş deneyim belgesinin Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunca veya ilgili diplomatik temsilciliklerce tasdik edilmesi zorunlu görülmüştür. Bu nedenle sadece Irak Dışişleri Bakanlığı onayı belge tasdiki açısından yeterli bulunmamıştır.
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin neden mevzuata uygun tasdik edilmediği tespit edilmiştir?
Cevap: Belge, Irak Dışişleri Bakanlığı onayı almış ancak Türkiye Cumhuriyeti Bağdat Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi tarafından imza doğruluğu ve belgeyi imzalayan kişinin sıfatı teyit edilmemiştir. Bu durum, belgenin mevzuata uygun şekilde tasdik edilmediği sonucunu doğurmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin tasdik edilmemesi nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuki sonucu ne olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiş ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararı yerinde bulunmuştur. Yani, tasdik şartını sağlamadığı için teklif ihale aşamasına dahil edilmemiştir.
Soru: Bu somut vakada başvuru sahibinin itirazının reddedilmesinin temel nedeni nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesindeki tasdik işlemin ilgili mevzuat ve idari şartname hükümlerine uygun olmaması, yani Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından gerekli tasdiklerin yapılmamış olması itirazın reddedilmesine yol açmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi, yurtdışında düzenlenen iş deneyim belgesinin mevzuata uygun biçimde tasdik edildiğini ileri sürerek teklifinin değerlendirmeye alınmasını istemiştir. Uyuşmazlığın esasını, Irak’ta düzenlenen bu belgenin yalnızca Irak Dışişleri Bakanlığı onayıyla sunulmasının yeterli olup olmayacağı oluşturmuştur. Tartışma, belgenin gerekli diplomatik onaylardan geçip geçmediği, dolayısıyla hukuki geçerliliğe sahip olup olmadığı çerçevesinde şekillenmiştir.
İhale sürecinde, sunulan iş deneyim belgesinin şekli ve içeriğinden çok, bu belgenin hangi mercilerce onaylandığına ilişkin usul tartışılmıştır. Belgede yalnızca Irak Dışişleri Bakanlığı onayı bulunmakta; ancak Türkiye Cumhuriyeti Bağdat Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi tarafından herhangi bir tasdik işlemi yapılmamıştır. Oysa mevzuat gereği, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin Türkiye’deki idari işlemler açısından geçerlilik kazanabilmesi için konsolosluk ya da diplomatik temsilcilikler tarafından imza doğruluğu ve belgeyi hazırlayan yetkilinin sıfatı yönünden onaylanması beklenmektedir.
Uyuşmazlıkta, iş deneyim belgesinin yalnızca yabancı ülke makamlarının onayından geçmiş olması esaslı bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Karar içeriğine göre, Irak ile Türkiye arasında belge tasdikine ilişkin karşılıklı bir anlaşma bulunmaması ve Irak’ın uluslararası belge tasdik prosedürlerini sadeleştiren sözleşmelere taraf olmaması, söz konusu belgenin Türkiye Konsolosluğunca tasdik edilmesini zorunlu kılmıştır. Bu noktada, belgenin yalnızca yabancı bir makam tarafından onaylanmış olması, belgeye hukuki geçerlilik kazandırmaya yeterli görülmemiştir.
Sunulan belgede Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdiki bulunmadığı için, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir. Bu bağlamda yapılan incelemede, sunulan belgenin ihalede kullanılabilmesi için gerekli geçerlilik şartlarını taşımadığına kanaat getirilmiştir. Başvuru sahibinin bu eksikliğin teklifin değerlendirmeye alınmasını engellememesi yönündeki iddiası ise dikkate alınmamış; usule uygun tasdik süreci evrakın değerlendirme kapsamına alınması açısından belirleyici kabul edilmiştir.
Kamu İhale Kurulu, değerlendirmesinde hem ulusal mevzuat hükümleri hem de belgenin düzenlendiği ülkenin uluslararası konumu çerçevesinde bir değerlendirme yapmıştır. Belgede yalnızca Irak Dışişleri Bakanlığı onayı bulunduğu ve Türkiye temsilcilikleri tarafından herhangi bir tasdik işlemi yapılmadığı dikkate alınarak, başvuru sahibinin teklifinin bu şekliyle geçerli kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki işlem hukuka uygun bulunmuş ve başvuru reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.