KÜNYE
- Toplantı No: 2017/006
- Gündem No: 123
- Karar Tarihi: 26.01.2017
- Karar No: 2017/UY.II-398
- Başvuru Sahibi: Metrostav Ankara İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Burakcan İnş. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2016/425361
- İhale Adı: Tatvan Çevre Yolu Km: 0+000 - 10+237,52 Kesiminin Yapım İşi
Özet
Yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgelerinin apostil tasdik şerhi ile usulüne uygun teyidi zorunludur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin noter huzurunda imzalandığını ve apostil tasdik şerhinin usulüne uygun olduğunu, dolayısıyla belgenin değerlendirmeye alınmamasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. maddesi ve Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümleri uyarınca, yabancı ülkelerde düzenlenen resmi belgelerin apostil tasdik şerhi ile belgeyi düzenleyenin imzasının doğruluğu, imzalayan kişinin sıfatı ve mühür/damganın aslı ile aynı olduğunun teyit edilmesi gerektiğini; başvuru sahibinin sunduğu belgede apostil tasdik şerhinin sadece noterin imzası ve sıfatını teyit ettiğini, belgeyi imzalayan kişinin imzası ve sıfatının teyit edilmediğini; bu nedenle iş deneyim belgesinin mevzuata aykırı olduğunu tespit etmiştir.
İdare Görüşü
İdare, iş deneyim belgesinin apostil tasdik şerhinin sadece noterin imzası ve sıfatını teyit ettiğini, belgeyi imzalayan kişinin imzası ve sıfatının teyit edilmediğini, bu nedenle belgenin mevzuata uygun olmadığını ve değerlendirmeye alınmaması gerektiğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgesine ilişkin apostil tasdik şerhinde hangi unsurların mutlaka teyit edilmesi gereklidir?
Cevap: Apostil tasdik şerhinin, yalnızca belgenin üzerinde bulunan noterin imzası ve sıfatını değil; ayrıca iş deneyim belgesini imzalayan kişinin imzasını, imzalayan kişinin görevinin (sıfatının) doğruluğunu ve belgedeki mühür veya damganın aslının aynı olduğunu da teyit etmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, apostil şerhinin imzanın ve sıfatın tam olarak teyidinde eksik kalması, belgenin mevzuata uygun olmadığı anlamına gelir.
Soru: Apostil tasdik şerhinin sadece noterin imzasını ve sıfatını teyit ettiği durumlarda iş deneyim belgesi değerlendirmeye alınabilir mi?
Cevap: Genel uygulamada, sadece noter imzasının ve sıfatının teyidi apostil şerhinde yeterli görülmez. Bu durumda idareler, belgenin düzenleyeni olan yetkili makamın imza ve sıfatıyla ilgili teyit eksikliğini gerekçe göstererek belgeyi değerlendirme dışı bırakabilir. Bu yaklaşım mevzuata ve ilgili uluslararası sözleşmelere uygundur.
Soru: İhale mercisi, ön yeterlik aşamasında iş deneyim belgelerinin apostil tasdik şerhinde hangi hataları dikkatle incelemelidir?
Cevap: İhale makamı, apostil tasdik şerhinin kapsamının mevzuatta öngörüldüğü ölçüde olup olmadığını; özellikle belgedeki imzanın ve imzalayan kişinin sıfatının apostille uygun biçimde teyit edilip edilmediğini kontrol etmelidir. Sadece noter imzasının teyidi varsa veya apostil şerhinde eksiklik bulunuyorsa, belge değerlendirme dışı bırakılabilir. Bu durumları göz ardı etmek, itiraz ve iptal davalarına yol açabilir.
Soru: Yabancı resmi belgelerde apostil tasdik şerhi ile imzanın ve sıfatın teyidi arasındaki farkın ihalelerdeki önemi nedir?
Cevap: Apostil şerhi noter imzasını teyit etse bile, bu noter dışında belgeyi asıl düzenleyen kişinin veya mercin imzası ve görevini doğrulamazsa, belge gerçekliği tam anlamıyla sağlanmamış olur. İhale sürecinde belgelerin güvenilirliği ve doğruluğu kritik olduğundan, sadece noter imzasına dayanmak eksik kalır. Bu nedenle adayların usulüne uygun tasdik edilmiş belgeler sunması beklenir.
Soru: Yabancı resmi belgelerin usulüne uygun teyidi konusunda mevzuat ve uluslararası düzenlemeler hangi esasa dayanır?
Cevap: Yabancı resmi belgelerin ihalelerde geçerli sayılabilmesi için, apostil tasdik şerhinin belgenin düzenleyeni olan makamın imza ve sıfatını, ayrıca mühür veya damganın özgünlüğünü doğrulaması esastır. Bu gereklilik, hem ulusal uygulama yönetmeliklerinde hem de Yabancı Resmi Belgelerin Tasdik Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi gibi uluslararası düzenlemelerde yer alır. Yetersiz apostil tasdikleri, belgelerin hukuki geçerliliğini zedeler.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesine ilişkin apostil tasdik şerhinin sadece noterin imzası ve sıfatını teyit etmesi neden yeterli bulunmamıştır?
Cevap: Apostil tasdik şerhinin iş deneyim belgesini düzenleyen kişinin imzasını, imzalayan kişinin sıfatını ve belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu da teyit etmesi gerekmektedir. Başvuru sahibinin sunduğu belgede bu unsurlar teyit edilmediği için tasdik şerhi eksik sayılmış ve belge mevzuata aykırı bulunmuştur.
Soru: İdarenin iş deneyim belgesinin apostil tasdik şerhi eksik olduğu gerekçesiyle belgeyi değerlendirmeye almaması hukuka uygun mudur?
Cevap: Evet, idarenin bu tür belgelerde apostil tasdik şerhinin sadece noter imzasını ve sıfatını teyit etmesini yeterli bulmaması, belgeyi değerlendirmeye almaması hukuka uygundur. Zira mevzuat ve ilgili uluslararası sözleşme, imzanın ve imzalayan kişinin sıfatının doğrulanmasını zorunlu kılmıştır.
Soru: Aynı şekilde, başka iş ortaklığının sunduğu yabancı iş deneyim belgesinde apostil tasdik şerhinin sadece noter imzasını teyit etmesi ne anlama gelmiştir?
Cevap: Bu durum, o belgenin de mevzuata uygun olmayıp değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini göstermiştir. Aynı eksiklikle farklı belgeler incelenmiş ve apostil tasdik şerhinin kapsamı aynı şekilde yetersiz bulunmuştur.
Soru: İhale konusu işin yaklaşık 10,24 km uzunluğundaki yol yapımı işi olması, iş deneyim belgesinin usulüne uygun sunulmasının önemini nasıl etkilemiştir?
Cevap: İhale konusu işin büyüklüğü ve niteliği dolayısıyla, ön yeterlik değerlendirmesinde iş deneyim belgelerinin usulüne uygun sunulması zorunlu tutulmuştur. Bu nedenle eksik apostil tasdik şerhi taşıyan belgelerin dikkate alınmaması idari işlemin gerekliliğini artırmıştır.
Detaylı Analiz
İhalede ortaya çıkan uyuşmazlık, başvuru sahibinin sunduğu yabancı ülkede düzenlenmiş iş deneyim belgesindeki apostil tasdik şerhinin kapsamına ilişkindir. Başvuru sahibi, söz konusu belgenin noter huzurunda imzalandığını ve apostil tasdik şerhinin usulüne uygun biçimde düzenlendiğini ileri sürerken; idare, bu tasdik şerhinin yalnızca noterin imzası ve unvanını doğruladığını, belgeyi imzalayan görevli kişinin kimliği ve görevi hakkında herhangi bir teyit içermediğini belirtmiş ve bu nedenle belgenin geçerli sayılamayacağını ifade etmiştir.
İhale sürecindeki asıl tartışma, yabancı bir ülkede düzenlenmiş olan belgenin geçerliliğinin, apostil tasdik şerhinin içeriğiyle ne ölçüde sağlandığına odaklanmıştır. İdare, yabancı resmi belgelerin kabulünde yalnızca noter veya benzeri bir aracı makamın imzasının doğrulanmasıyla yetinilemeyeceği görüşünü benimsemiş ve apostil tasdik şerhinin, özellikle belgeyi tanzim eden kişinin imza ve görev bilgisini de kapsaması gerektiğini dikkate almıştır. Bu çerçevede, söz konusu belge ön yeterlik değerlendirmesine dâhil edilmemiştir.
Bu vakada, apostil tasdik şerhinin kapsamı belirleyici durumda olup, belgeyi düzenleyen kişinin kimliğine ve yetkisine dair teyit bulunmaması önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Sadece noterin kimliğinin tasdik edilmiş olması, ilgili iş deneyim belgesinin doğruluğu bakımından yeterli görülmemiş; belgedeki asıl beyanın güvenilirliğini sağlayacak teyidin bulunmaması, belgenin esaslı unsurlardan yoksun kaldığı şeklinde yorumlanmıştır. Kurul kararında özellikle bu eksiklik esas alınmış ve ilgili belgenin ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Kararda ayrıca benzer içerik taşıyan bir başka iş ortaklığına ait belgenin de aynı nedenle değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiş, dolayısıyla yalnızca başvuru sahibine özgü bir durum olmadığı açıkça vurgulanmıştır. Bu değerlendirme, ihale konusu işin yaklaşık 10 kilometre uzunluğunda bir yapım işi olması nedeniyle belgelerin şekli ve içeriği açısından usulüne uygunluğunun daha da önem kazandığını ortaya koymuştur.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu yapılan değerlendirmede, usulüne uygun olmayan apostil şerhini taşıyan iş deneyim belgesinin yeterlik açısından dikkate alınmasının mümkün olmadığına hükmetmiştir. Belgeyi düzenleyen kişinin imza ve sıfatının teyit edilmemesi, belgenin geçerliliğini ortadan kaldıran bir eksiklik olarak değerlendirilmiş; Kurul, idarenin bu belgeyi değerlendirme dışı bırakma kararını hukuka uygun bulmuştur. Bu yaklaşım, benzer nitelikteki diğer belgeler için de aynı ölçütün uygulanacağını göstermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.