KÜNYE
- Toplantı No: 2018/039
- Gündem No: 31
- Karar Tarihi: 11.07.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1312
- Başvuru Sahibi: İzkaya İnşaat Taahhüt Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
- İhaleyi Yapan İdare: İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU)
- İKN: 2018/102816
- İhale Adı: İzmir İli Foça İlçesi Gerenköy Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı
Özet
Yabancı iş deneyim belgesinin usulüne uygun tasdik edilmemesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olduğunu, resmi makamların imza ve mühürlerinin bulunduğunu, reddedilme gerekçesinin soyut ve somut delil içermediğini ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İhale komisyonu, iş deneyim belgesinin Rusya Federasyonu Dışişleri Konsolosluk Departmanı tarafından tasdik edilmediği, sahte olduğu ve firmanın faaliyetlerine ilişkin şüphe uyandırdığı yönünde Dışişleri Bakanlığı tarafından alınan bilgiye dayanarak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir. Mevzuata göre yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin apostil tasdik şerhi taşıması veya ilgili Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerinden tasdik edilmesi zorunludur. Başvuru sahibinin sunduğu belge bu şartları sağlamamış, Dışişleri Bakanlığı’nın uluslararası ilişkiler kapsamında yaptığı tespit esas alınmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgelerinin ihalelerde geçerli sayılması için hangi tasdik şartlarının yerine getirilmesi gerekir?
Cevap: Yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgeleri, ihale mevzuatı kapsamında ancak üzerlerinde usulüne uygun apostil tasdik şerhi bulunması veya ilgili ülkenin Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerince resmi tasdike tabi tutulması halinde geçerli sayılır. Bu şartların sağlanmaması halinde belge usulüne uygun tasdik edilmemiş sayılır ve teklife olumsuz yansıyabilir.
Soru: Yabancı ülkeden alınan belgeler üzerinde resmi imza ve mühür bulunması, belgenin usulüne uygun tasdik edildiği anlamına gelir mi?
Cevap: Hayır. Belge üzerinde yabancı resmi makamların imza ve mührü bulunsa da, belgeyi Türkiye’de geçerli kılmak için mevzuatta öngörülen apostil veya diplomatik tasdik işlemi yapılmamışsa, belge usulüne uygun tasdik edilmiş sayılmaz ve teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: İdarenin, yabancı ülkeden alınan iş deneyim belgesinin sahte olduğu yönündeki Dışişleri Bakanlığı tespitini dikkate alma zorunluluğu var mıdır?
Cevap: Evet. Dışişleri Bakanlığı’nın uluslararası ilişkiler çerçevesinde yaptığı belge doğruluğu ve tasdikiyle ilgili tespitleri, belge geçerliliği açısından bağlayıcı olabilmektedir. Eğer Bakanlık belge sahteciliği ya da usulsüzlüğü tespit etmişse, idare bu bilgiyi dikkate alarak teklifin uygunluğunu değerlendirmelidir.
Soru: Yabancı ülkeden alınan iş deneyim belgesinin sahte ya da usulüne uygun tasdik edilmemiş olduğu tespit edilirse, bunun ihaleye etkisi nedir?
Cevap: Böyle bir durumda, teklif sahibi tarafından sunulan iş deneyim belgesi geçerli sayılmaz ve teklif mevzuat gereği değerlendirme dışı bırakılabilir. Bu uygulama, teklifin Kanun’da sayılan yeterlik ve belge şartlarını taşımamasından kaynaklanmaktadır.
Soru: İtirazen şikayet başvurularında, yabancı iş deneyim belgelerinin tasdik sorunları nasıl değerlendirilir?
Cevap: Yabancı belgelerin apostil veya diplomatik tasdik açısından eksikliği ve sahte olduğu yönündeki resmî tespitler, itirazen şikayet başvurularında da geçerliliğini korur. Bu durumda şikayet makamı, benzer durumlarda idarenin belgeyi değerlendirme dışı bırakma işlemini bozmak yerine doğruluk ve usul yönünden uygun bulabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgesinin Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmemesi halinde, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin karar hangi gerekçeyle hukuka uygundur?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin, mevzuat gereği apostil tasdik şerhi taşımaması veya Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerince tasdik edilmemesi nedeniyle usulüne uygun tasdik edilmediği ve Dışişleri Bakanlığı tarafından belgenin sahte olduğuna dair tespit yapıldığı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygundur.
Soru: Başvuru sahibinin iddiasına göre, iş deneyim belgesi üzerinde resmi makamların imza ve mühürü bulunmakla birlikte, teklif neden yine de değerlendirme dışı bırakılmıştır?
Cevap: Resmi imza ve mühür bulunsa bile, belgede mevzuatın zorunlu kıldığı apostil ya da resmi tasdik bulunmadığı ve Dışişleri Bakanlığı tarafından sahte olduğuna dair bilgi alındığı için, belge usulüne uygun tasdik edilmemiş sayılmış ve teklif bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Dışişleri Bakanlığı’nın uluslararası ilişkiler kapsamında yaptığı tespitin bu vaka özelinde ne tür bir bağlayıcılığı vardır?
Cevap: Dışişleri Bakanlığı’nın ilgili belgeye ilişkin sahte olduğu yönündeki tespiti, ihalede belge geçerliliğini doğrudan etkilediğinden, idare tarafından bağlayıcı kabul edilmiş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına temel oluşturmuştur.
Soru: Bu vakada başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusu neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu yabancı iş deneyim belgesinin usulüne uygun tasdik edilmemesi ve Dışişleri Bakanlığı’nın sahte olduğu yönündeki tespitine dayanılarak teklifin Kanun’un ilgili maddesi uyarınca elenmesi mevzuata uygun olduğundan, itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye konu olayda, teklif sunan isteklinin yurtdışında düzenlenmiş bir iş deneyim belgesi ibraz ettiği, ancak bu belgenin Türkiye’de geçerli bir resmi tasdik işleminden geçmediği ve ilgili dış temsilciliklerce onaylanmadığı görülmektedir. Esasen uyuşmazlık, bu belgenin Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan inceleme neticesinde sahte olduğu yönünde bilgi verilmesi üzerine teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemine yöneltilmiştir. Başvuru sahibi, söz konusu belgenin üzerindeki imza ve mühürlerin resmi makamları yansıttığını iddia ederek teklifin geçerli sayılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Bu süreçte temel tartışma, yabancı kaynaklı bir iş deneyim belgesinin tasdik işlemleriyle ilgilidir. Mevzuat çerçevesinde yurtdışı belgelerinin geçerlilik kazanabilmesi için ya apostil şerhi taşıması ya da Türkiye temsilciliklerince tasdik edilmesi gerekmektedir. Başvuru sahibinin sunduğu belge bu şekli gereklilikleri sağlamamış; yalnızca kaynak ülkedeki bazı resmi makamların imza ve mühürünü taşımakta olup, belgede aranan biçimsel uygunluğun sağlanmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, yalnızca şekli bir eksiklik olarak değerlendirilmeyip, aynı zamanda belgenin doğruluğu hakkında ciddi karmaşaya yol açmıştır.
İlgili başvuruda esaslı tartışma, Dışişleri Bakanlığı tarafından sağlanan bilgi doğrultusunda belgenin sahte olduğuna dair oluşan kanaat ve bu kanaatin idari işlemde etkisi üzerindedir. Bakanlık tarafından iletilen değerlendirme, belgenin yalnızca belge formatı açısından değil; aynı zamanda içeriğinin gerçek dışı olduğu yönünde şüphe uyandırmaktadır. İhale komisyonu da bu resmi kaynağın tespitini dikkate alarak belgenin geçersiz olduğu sonucuna varmıştır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin belge üzerindeki mühür ve imza unsurlarına dayanarak şeklen uygunluk savunusu, yeterli delillilik düzeyine ulaşmadığı için Kurul nezdinde karşılık bulmamıştır.
İhale sürecinde teknik açıdan odak noktası haline gelen belge, teklifin değerlendirmeye alınmasında belirleyici olduğundan, üzerinde sahtecilik tespiti yapılması halinde belge ve teklifin tümüyle geçersiz sayılması doğal bir sonuca dönüşmektedir. Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan incelemenin içeriği dikkate alındığında ise, teklifin yalnızca teknik bir eksiklik nedeniyle değil, aynı zamanda maddi dayanağını yitirmiş olması sebebiyle elenmesine neden olmuştur.
Kamu İhale Kurulu, bu doğrultuda, belgeye ilişkin tasdik prosedürlerinin yerine getirilmediğini ve ayrıca belgenin sahte olduğu yönünde resmî bir tespit bulunduğunu ifade ederek başvurunun reddine karar vermiştir. Belirtilen koşullarda Kurul, idarenin teklif değerlendirmeye almama yönündeki işlemini hukuka uygun bulmuş, başvuranın ileri sürdüğü imza ve mühür yeterliliğini dikkate almamıştır. Böylelikle, itirazen şikayet başvurusu yerinde görülmeyerek reddedilmiş ve tasdik eksikliği ile sahtecilik şüphesi, teklifin geçersizliği yönünde belirleyici olmuştur.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.