KÜNYE
- Toplantı No: 2017/001
- Gündem No: 14
- Karar Tarihi: 03.01.2017
- Karar No: 2017/UY.II-14
- Başvuru Sahibi: Norinco International Cooperation Ltd. - Öztaş İnşaat İnş. Malzemeleri Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistem Daire Başkanlığı, Anadolu Yakası Raylı Sistem Müdürlüğü
- İKN: 2016/311081
- İhale Adı: Kaynarca-Pendik-Tuzla Metrosu İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri
Özet
İş deneyim belgelerinin yabancı ülkelerdeki tasdik işlemlerinin mevzuata uygunluğu nedeniyle başvurunun değerlendirmeye alınması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortağın sunduğu yabancı dildeki iş deneyim belgelerinin ve tercümelerinin mevzuata uygun kabul edilmesini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, iş deneyim belgelerinin imza ve mühür doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun tasdik edilmesi gerektiği yönündeki Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. maddesine göre, pilot ortağın belgelerinin İran Dışişleri Bakanlığı ve Türkiye Cumhuriyeti Tahran Büyükelçiliği tarafından tasdik edildiğini ancak imza yetkisinin teyidinin yapılmadığını tespit etmiştir. Ayrıca tercümelerin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter onayının zorunlu olduğu, sunulan tercümelerin ise bu şartlara uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Buna karşılık, diğer bazı iş ortaklarının sunduğu belgelerin ve tasdik işlemlerinin mevzuata uygun olduğu belirlenmiştir.
İdare Görüşü
İdare, pilot ortağın iş deneyim belgelerinin imza doğruluğu ve yetki teyidinin yapılmadığını belirterek belgeleri değerlendirme dışı bırakmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgelerinin imza ve mühür doğruluğunun ne şekilde tasdik edilmesi gerekir?
Cevap: İş deneyim belgelerindeki imza ve mühürlerin gerçekliğinin, belgeyi imzalayan kişinin hangi yetkiyle imza attığının ve mühür veya damganın aslının belgede yer alıp almadığının doğrulanması gerekir. Bu doğrulama genellikle belgenin düzenlendiği ülkenin dışişleri bakanlığı ve başvuru ülkesindeki diplomatik temsilcilikler (büyükelçilik veya konsolosluk) tarafından tasdik işlemiyle sağlanır. Ancak imza yetkisinin ayrıca açık şekilde teyit edilmesi önem taşır; sadece mühür veya genel tasdik işlemi bazen yeterli görülmeyebilir.
Soru: Yabancı dilde verilen iş deneyim belgelerinin tercümelerinin kabulünde hangi hususlarda tereddütler yaşanır ve nasıl giderilir?
Cevap: Yabancı dildeki belgelerin tercümeleri ticari veya resmi tercümanlar tarafından yapılabilir ancak kamu ihalelerinde genellikle Türkiye’de yeminli tercümanların imzasını taşıması ve noter onayının bulunması beklenir. Bu şartlar sağlanmadığında tercümelerin doğruluğu ve resmi geçerliliği konusunda tereddüt oluşur. Böyle durumlarda tercüme işlemlerinin mevzuata uygun yeniden yapılması gerekir.
Soru: İş deneyim belgeleri farklı iş ortakları tarafından sunulduğunda, belgelerin değerlendirilmesinde ortakların belgelerinin ayrı ayrı incelenmesinin önemi nedir?
Cevap: İhale başvurusunda birden fazla ortak varsa, her ortağın iş deneyim belgeleri tek tek incelenir ve uygunluğu ayrı ayrı değerlendirilir. Bir ortağın belgelerindeki eksiklik veya uygunsuzluk, tüm başvurunun otomatik olarak reddedilmesini gerektirmez. Diğer ortakların belgeleri mevzuata uygunsa, sadece eksik veya uygunsuz belgeler nedeniyle o ortağa ilişkin kısımlar değerlendirme dışı bırakılabilir, başvurunun tamamı değil.
Soru: İş deneyim belgelerinin imza yetkisinin teyidi neden önemlidir ve bu konuda sık yapılan hata nedir?
Cevap: İş deneyim belgesini imzalayan kişinin belgeyi imzalamaya yetkili olduğunun tasdik edilmesi ihale mevzuatında şarttır; yetkisiz kişilerin imzaladığı belgeler geçerli kabul edilmez. Sık yapılan hata, imza yetkisinin sadece tasdik makamlarınca verilen genel onay veya mühür tasdikiyle doğrulandığını varsaymak, ancak belgede imzaya yetkilinin açıkça belirtilmemesi veya yetkinin teyit edilmemesidir. Bu durum belgelerin reddine yol açar.
Soru: Başvurunun bir bölümündeki belgelerin mevzuata aykırı olması halinde idare nasıl bir yol izlemelidir?
Cevap: Başvurunun sadece mevzuata uygun olmayan belgeler içeren kısımları değerlendirme dışı bırakılabilir. İdare, tüm başvuruyu eksiklikler nedeniyle dışlamak yerine, uygun belgeler mevcutsa başvuruyu bu bölümleri dikkate alarak değerlendirmeli, eksikliklerin bulunduğu kısımlarla ilgili başvuru sahibine tamamlayıcı veya düzeltici imkân tanımayı tercih etmelidir. Böylece hukuka ve adil rekabet ilkelerine uygun hareket edilmiş olur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Pilot ortağın yabancı ülkede düzenlenmiş iş deneyim belgelerindeki imza yetkisinin tasdik edilmemesi başvuru sahibi açısından nasıl bir hukuki sonuç doğurmuştur?
Cevap: Pilot ortağın iş deneyim belgelerindeki imza yetkisinin İran Dışişleri Bakanlığı ve Türkiye Cumhuriyeti Tahran Büyükelçiliği tarafından tasdik edilmemesi nedeniyle bu belgeler mevzuata uygun kabul edilmemiştir. Bu durum, idarenin söz konusu belgeleri değerlendirme dışı bırakmasına temel oluşturamayacak niteliktedir. Sonuç olarak, imza yetkisi teyit edilmediği için pilot ortağın belgeleri geçersiz sayılmış ve başvuru bu sebepten kısmen olumsuz etkilenmiştir.
Soru: Başvurunun tamamının değerlendirmeye alınmaması işlemi hangi nedenle hukuka aykırı bulunmuştur?
Cevap: Başvurunun tamamının değerlendirmeye alınmaması işlemi, sadece pilot ortağın belgelerinin mevzuata uygun olmaması gerekçesine dayandırılamaz. Çünkü diğer iş ortaklarının sunduğu iş deneyim belgeleri mevzuata uygun bulunmuştur. Bu nedenle, tüm başvurunun reddedilmesi hukuka aykırı görülmüş ve başvurunun pilot ortağın belgeleri dışındaki kısımlarının yeniden değerlendirilmesi için idareye düzeltici işlem yapma zorunluluğu getirilmiştir.
Soru: Yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgelerinin tercüme edilmesi sırasında hangi şartlar yerine getirilmediği tespit edilmiştir?
Cevap: Tercümelerin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter onayının alınması zorunludur. Pilot ortağın sunduğu tercümeler ise bu zorunlulukları taşımadığı için mevzuata uygun bulunmamıştır. Bu eksiklik, söz konusu belgelerin reddedilmesinde etkili olmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin diğer iş ortaklarının sunduğu belgelerin mevzuata uygun bulunmasının başvuru değerlendirmesine etkisi nedir?
Cevap: Diğer iş ortaklarının iş deneyim belgelerinin ve tasdik işlemlerinin mevzuata uygun olması, başvurunun tamamen dışlanmasına engel olmuştur. Kurulca yapılan değerlendirme sonucunda, bu belgelerin geçerliliği nedeniyle başvurunun kısmen değerlendirmeye alınması ve pilot ortağın belgeleriyle ilgili eksikliklerin idare tarafından giderilmesi gerektiğine karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlıkta, yapı işi ihalesine katılan bir iş ortaklığının sunduğu belgelerin değerlendirme dışı bırakılması üzerine yapılan itiraz ele alınmıştır. Özellikle pilot ortağa ait iş deneyim belgelerinin yabancı dilde düzenlenmiş olması, bu belgelerdeki imzaların yetkili kişilerce atılıp atılmadığının teyit edilmemesi ve tercümelerin usulüne uygun yapılmamış olması başvurunun merkezini oluşturmuştur. Başvuru sahibi, sadece pilot ortaktan kaynaklanan bu gerekçelerin tüm başvurunun değerlendirme dışı bırakılmasına neden olamayacağını ileri sürmüştür.
Uyuşmazlığın temel tartışma noktası, pilot ortağın sunduğu yabancı dildeki iş deneyim belgelerinin, mevzuatın öngördüğü tasdik ve tercüme usullerine uygun olup olmadığıdır. Kurul değerlendirmesinde, sunulan belgelerin İran Dışişleri Bakanlığı ve Türkiye Cumhuriyeti Tahran Büyükelçiliği’nden onay almış olmasına karşın, belgeyi imzalayan kişinin yetkili olduğuna dair ayrı bir teyidin bulunmadığı saptanmıştır. Dolayısıyla belgenin imza ve mühür tasdiki evrakının, mevzuat bağlamında aranan doğrulama unsurlarını sağlamadığı belirlenmiştir. Ayrıca, belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılmadığı, noter onayın bulunmadığı ve bu yönüyle de ilgili belgelerin şekli açısından yeterli bulunmadığı ifade edilmiştir.
Kurulun değerlendirmesinde, değerlendirme dışı bırakılan belgelerdeki eksikliğin yalnızca şekli değil, aynı zamanda esaslı olduğu kabul edilmiştir. Zira, imza yetkisi teyidinin yapılamamış olması, bahsi geçen iş deneyiminin belgeye dayalı olarak güvenilir şekilde sunulamadığı sonucunu doğurmuştur. Tercüme işlemlerinde de belirlenen eksiklikler, söz konusu bilgilerin doğruluğunun kamu otoriteleri nezdinde teyidine engel oluşturmaktadır. Bu noktada belgelerin hangi sıfatla ve hangi yetkiye dayanılarak düzenlendiğinin açıkça ortaya konamaması, Kurul’un mevzuata uyum değerlendirmesini olumsuz yönde etkilemiştir.
Pilot ortağın sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun olmaması, idare tarafından tüm iş ortaklığının başvurusunun geçersiz sayılmasına dayanak yapılmıştır. Ancak hem Kurul kararı hem de başvuru kapsamındaki diğer tespitler, söz konusu yaklaşımın orantısız olduğunu ortaya koymuştur. Diğer ortakların sunduğu belgelerin mevzuata uygun olduğu tespit edilmesine rağmen, başvurunun tamamının değerlendirme dışı bırakılması, belgelendirme yükümlülüğünün ortaklar arasında ayrı ayrı incelenmesi gerektiği gerçeğini göz ardı etmiştir.
Sonuç olarak Kamu İhale Kurulu, başvurunun tamamının değerlendirme dışı bırakılmasını hukuka aykırı bulmuştur. Pilot ortağın belgelerindeki eksikliklerin belirlenmesi isabetli görülse de, diğer ortakların belgelerinin yeterli bulunmuş olması nedeniyle başvurunun bu kısımlarının yeniden değerlendirmeye alınması gerektiğine karar verilmiştir. Bu doğrultuda idareye düzeltici işlem yapma yükümlülüğü getirilmiş, böylece ihale sürecinde hem şekli hem de maddi hukuka uygunluğun sağlanması amaçlanmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.