KÜNYE
- Toplantı No: 2017/001
- Gündem No: 16
- Karar Tarihi: 03.01.2017
- Karar No: 2017/UY.II-16
- Başvuru Sahibi: Pers Yapı İnş. Akar. Sağ. Hiz. Turz. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Demce Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Ermit Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.- İmaj Altyapı Üstyapı San ve Tic. A.Ş.- Metaleks İnş. San. Tic. A.Ş.- Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Raylı Sistem Daire Başkanlığı Anadolu Yakası Raylı Sistem Müdürlüğü
- İKN: 2016/311081
- İhale Adı: Kaynarca-Pendik-Tuzla Metrosu İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri
Özet
Yabancı dildeki iş deneyim belgelerinin tasdik şeklinin mevzuata uygunluğu nedeniyle başvuru sahibinin yeterlik başvurusunun reddi hukuka aykırıdır
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, pilot ortak ve özel ortak tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin tasdik işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu, idarenin bu belgeleri reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Kurul Değerlendirmesi
İncelemede, pilot ortağın İran İslam Cumhuriyeti’nde düzenlenen iş deneyim belgesinin, belgedeki imza ve mührün Türkiye Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği ve Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edildiği; özel ortağın Rusya Federasyonu’nda düzenlenen belgelerinin ise apostil tasdik şerhi ile mevzuata uygun olarak tasdik edildiği tespit edilmiştir. Yönetmeliğin 31’inci maddesi ve Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.10.4.1 maddesi uyarınca, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdikinde apostil şerhi veya Türkiye’deki temsilciliklerin tasdiki gerekmektedir ve bu koşullar sağlanmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yabancı ülkelerde düzenlenen iş deneyim belgelerinin tasdikinde hangi yöntemler kabul edilebilir ve bu konuda tereddüt yaşanmasının nedeni nedir?
Cevap: Kamu ihalelerinde yabancı ülkelerde düzenlenen iş deneyim belgelerinin geçerli sayılabilmesi için, belge üzerindeki imza ve mühürlerin ya Türkiye’deki diplomatik temsilciliklerce tasdik edilmesi ya da belgenin apostil şerhi taşıması gereklidir. Mevzuatta bu iki yöntem açıkça belirtilmiş olup, uygulamada bazen idareler apostil şerhini kabul etmeyebilir veya diplomatik tasdiki ararken sadece kendi kurum onayını yeterli görebilir. Bu nedenle tasdik yöntemlerinin tam olarak mevzuatla uyumlu olup olmadığının dikkatle değerlendirilmesi gerekir.
Soru: Yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin tasdikinin geçerli şekilde yapılmaması durumunda ne tür hukuki sonuçlar ortaya çıkabilir?
Cevap: Eğer iş deneyim belgelerinin tasdiki mevzuata uygun değilse, bu belgeler yeterlik açısından dikkate alınmayabilir ve başvuru sahibi teklif dışı bırakılabilir veya değerlendirme dışı kalabilir. Ancak tasdik işlemlerinin mevzuata uygun yapılmasına rağmen idarenin yanlış bir şekilde belgeleri geçersiz sayması halinde, başvurunun haksız şekilde reddedilmesi nedeniyle işlem iptal edilebilir ve başvurunun yeniden değerlendirilmesi kararı verilebilir.
Soru: Apostil şerhi nedir ve hangi durumlarda yabancı iş deneyim belgelerinde kullanılması zorunludur?
Cevap: Apostil, bir belgenin aslına uygunluğunu ve resmi geçerliliğini doğrulayan uluslararası bir tasdik şeklidir. Yalnızca apostil sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen resmi belgeler, apostil şerhi taşıyorsa diğer taraf ülke makamlarınca tanınır. Kamu ihalelerinde, yabancı ülkelerde düzenlenen iş deneyim belgelerinin geçerli kabul edilmesi için, düzenlendikleri ülke apostil sözleşmesine tarafsa apostil şerhi ile tasdiki zorunlu olabilir. Aksi durumda Türkiye’deki diplomatik temsilciliklerin tasdiki aranır.
Soru: Yabancı dilde düzenlenmiş belgelerin tasdikinde Türkiye’deki diplomatik temsilciliklerin rolü nedir ve hangi belgelerde bu tasdik aranır?
Cevap: Türkiye’deki diplomatik temsilcilikler, yabancı ülkelerde düzenlenen resmi belgelerin doğruluğunu onaylama yetkisine sahiptirler. Apostil şerhi bulunmayan ülkelerde düzenlenen iş deneyim belgelerinde, belge üzerindeki imza ve mühürlerin temsilciliklerce tasdik edilmesi gerekir. Bu tasdik, belgenin resmi ve geçerli olduğunun Türkiye makamlarınca kabulü için zorunludur ve bu şekilde tasdik edilmiş belgeler yeterlik değerlendirmesinde dikkate alınır.
Soru: Yeterlik başvurusu sırasında sunulan yabancı dildeki belgelerin tasdik şeklinin uygunluğu konusunda idarenin ve isteklinin dikkat etmesi gereken temel hususlar nelerdir?
Cevap: İdare, yabancı dildeki belgelerin tasdiğinde mevzuatın öngördüğü apostil veya diplomatik tasdik zorunluluğunu dikkatle incelemeli, sadece resmi ve mevzuata uygun tasdikli belgeleri kabul etmelidir. İstekliler ise, belge sunarken hangi tasdik şeklinin gerektiğini iyi bilmeli, belgelerini mezkur şartlara uygun olarak onaylatmalı ve gerekli belgeleri tam sunmalıdır. Her iki tarafın da mevzuat hükümlerini doğru yorumlamaması halinde, başvuruların haksız reddi veya ihtilaf yaşanması riski yüksektir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin pilot ortağı tarafından sunulan İran’da düzenlenen iş deneyim belgesinin tasdiğinin mevzuata uygunluğu neden kabul edilmiştir?
Cevap: Çünkü belge üzerindeki imza ve mühür, Türkiye Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği ile Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmiş olup, Yönetmeliğin ilgili maddelerine göre Türkiye’deki diplomatik temsilciliklerin tasdiki gerekliliği yerine getirilmiştir. Bu nedenle tasdik işlemi mevzuata uygundur.
Soru: Özel ortağın Rusya’da düzenlenen iş deneyim belgelerinin tasdiki hangi gerekçeyle uygun bulunmuştur?
Cevap: Belgeler apostil şerhi ile tasdik edilmiş olup, Yönetmeliğin yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdikine ilişkin şartlarına göre apostil şerhi geçerli bir onaylama yöntemidir. Bu nedenle tasdik işlemleri mevzuata uygundur.
Soru: İdarenin, pilot ortağın ve özel ortağın sunduğu yabancı dildeki iş deneyim belgelerini reddetmesinin hukuki sonucu nedir?
Cevap: İdarenin, mevzuata uygun olarak tasdik edilmiş bu belgeleri reddetmesi hukuka aykırıdır. Bu nedenle başvuru sahibinin yeterlik başvurusunun değerlendirmeye alınmaması hatalıdır ve işlemin iptali ile başvuru sahibinin başvurusunun yeniden mevzuata uygun şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Soru: Bu karara göre ihalenin sonraki aşamalarında idarenin yapması gereken işlem nedir?
Cevap: İdare, yabancı dilde tasdikli iş deneyim belgelerinin uygunluğunu göz önünde bulundurarak başvuru sahibinin yeterlik başvurusunu yeniden değerlendirmeli ve ihale sürecini mevzuata uygun şekilde devam ettirmelidir.
Detaylı Analiz
İhaleye konu olayda yaşanan uyuşmazlık, başvuru sahibinin kendi pilot ortağı ve özel ortağı tarafından sunulan yabancı dilde hazırlanmış iş deneyim belgelerinin tasdik edilme yöntemine odaklanmaktadır. İdare, söz konusu belgelerin yabancı ülkelerde düzenlenmiş olmasını gerekçe göstererek bu belgelerdeki tasdik işlemlerini yeterli bulmamış ve başvuru sahibinin yeterlik başvurusunu reddetmiştir. Başvuru sahibi ise sundukları iş deneyim belgelerinin tasdik işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu ileri sürerek bu karara itiraz etmiştir.
İhale sürecinde özellikle iş deneyimine ilişkin belgelerin resmi geçerliliği, tasdik yöntemlerinin uygunluğu üzerinden değerlendirilmiştir. Başvuru sahibinin pilot ortağının İran’da düzenlenen belgesinin, Türkiye Cumhuriyeti’nin Ankara Büyükelçiliği ve Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edildiği belirlenmiştir. Özel ortağın Rusya’da düzenlenen belgeleri ise apostil şerhi içermektedir. Her iki yöntemin de, ilgili Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yeterlik değerlendirmesi amacıyla geçerli tasdik yolları olduğu açıktır. Bu durumda tartışma, belgelerin içeriğinden ziyade, tasdik şeklinin mevzuata uyumu bağlamında sürmüştür.
Bu olayda, iş deneyim belgelerinin hangi tasdik şekliyle sunulduğu “esaslı unsur” olarak ele alınmıştır. Belgelerin geçerliliği, sadece varlıklarıyla değil, aynı zamanda resmi olarak tanınmış usullere göre tasdik edilip edilmedikleriyle ölçülmektedir. Kurul, tasdikin yöntemi bakımından iki usulü de geçerli kabul etmiştir: diplomatik temsilcilik tasdiki ve apostil şerhi. Bu bağlamda belgelerin, esaslı unsur olan tasdik koşulunu karşıladığı sonucuna varılmıştır.
Pilot ortağın sunduğu iş deneyim belgesi özel olarak değerlendirilmiş ve bu belgenin, Türkiye Cumhuriyeti’nin Ankara Büyükelçiliği ile Dışişleri Bakanlığı’nın tasdikinden geçtiği tespit edilmiştir. Yani idarenin pilot ortaktan beklediği tasdik biçimi, aranan resmi onay süreçlerinden geçerek yerine getirilmiş durumdadır. Bu da pilot ortağın sunduğu belgenin, Yönetmelik’te öngörülen kurallar uyarınca kabul edilebilir olduğunu ortaya koymaktadır.
Kamu İhale Kurulu, hem pilot ortağın hem de özel ortağın sunduğu iş deneyim belgelerinin tasdik şeklinin mevzuata uygun olduğunu değerlendirerek, idarenin bu belgeleri hukuki dayanağı olmaksızın reddetmesini yerinde bulmamıştır. Bu çerçevede başvuru sahibinin yeterlik başvurusunun yeniden değerlendirilmesi ve ihale sürecinin buna göre mevzuata uygun şekilde yürütülmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem uygulanmasına karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.