KÜNYE
- Toplantı No: 2018/053
- Gündem No: 27
- Karar Tarihi: 26.09.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1756
- Başvuru Sahibi: Hnc İnş. Nak. Pet. Ürün. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2018/303625
- İhale Adı: Niğde (Merkez) Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı
Özet
Yabancı dildeki iş deneyim belgesinin usulüne uygun tasdik edilmemesi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgesinin apostil tasdik şerhi ile usulüne uygun şekilde onaylandığını ve tercümesinin yapıldığını, ayrıca 2017 yılı iş hacmi belgeleriyle asgari iş hacmini sağladığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Mevzuata göre yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin apostil tasdik şerhi taşıması veya Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu ile Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Ayrıca, yerli istekliler tarafından sunulan yabancı dildeki belgelerin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından tercüme edilip noter onayından geçirilmesi zorunludur. Başvuru sahibinin sunduğu iş deneyim belgesinin tercümesi yeminli tercüman tarafından yapılmamış ve noter onayı bulunmamıştır. Apostil tasdik şerhi ise belgeyi imzalayan kişiye ait imzanın doğruluğunu teyit etmemekte, T.C. Ulanbatur Büyükelçiliği tasdiki ise belgeyi imzalayan kişiye yönelik değildir. İş hacmi açısından ise, başvuru sahibinin sunduğu 2017 yılı net satış tutarı asgari iş hacmi tutarının altında kalmakta, 2016 ve 2017 yıllarının ortalaması da yeterli bulunmamaktadır. Ayrıca, iş hacmi değerlendirmesinde bilanço kalemleri değil, gelir tablosu ve fatura gibi belgeler esas alınmaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgelerinde apostil tasdik şerhi ve imza teyidi hangi şekilde olmalıdır?
Cevap: Yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler için apostil tasdik şerhi, belgenin düzenlendiği ülkenin resmi makamlarınca onaylandığını gösterir; ancak bu şerh, belgeyi imzalayan kişinin imzasının doğruluğunu her zaman garanti etmez. İmza doğruluğunun kesin olarak teyit edilmesi için belge, ilgili yabancı ülkenin Türkiye’deki konsolosluğu veya Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Bu tasdik işlemleri tamamlanmadan apostil şerhi tek başına yeterli sayılmayabilir, dolayısıyla belge geçersiz kabul edilerek değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin tercümesi nasıl yapılmalı ve onaylanmalıdır?
Cevap: İhale mevzuatı kapsamında, yabancı dildeki belgelerin Türkiye’deki yeminli tercümanlarca tercüme edilmesi zorunludur. Ayrıca bu tercümenin noter tarafından onaylanması gerekmektedir. Yeminli tercüman tarafından yapılmayan veya noter onayı bulunmayan tercümeler, belgenin doğruluğunu ve güvenilirliğini tam olarak kanıtlamadığı için geçersiz sayılabilir. Bu durum, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olabilir.
Soru: İş hacmi değerlendirmesinde hangi tür belgeler esas alınır ve bilanço kalemlerinin durumu nedir?
Cevap: Asgari iş hacminin kanıtlanmasında gelir tablosu, net satış belgeleri, fatura gibi aktif gelir gösteren belgeler esas alınır. Bilanço kalemleri ise net iş hacmini doğrudan gösterdiğinden değil, işletmenin genel finansal durumunun parçası olduğu için iş hacmi tespiti için uygun bulunmaz. Bu sebeple, sadece bilanço verileri ile yeterli iş hacmi sağlandığı iddia edilirse teklif değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Apostil şerhi bulunan belgelerde imzanın doğruluğunun teyidi yapılmazsa teklif üzerinde ne tür riskler ortaya çıkar?
Cevap: Apostil, belgenin resmi bir makamca resmen onaylandığını göstermesine rağmen, imzayı atan kişinin kim olduğunun doğruluğunu garanti etmez. Eğer imza doğruluğu başka usullerle (konsolosluk veya Dışişleri tasdiki) teyit edilmemişse, belgenin güvenilirliği sorgulanır. Bu durumda, teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına veya sonrasında itiraz ve iptal başvurularına zemin hazırlanır.
Soru: Yabancı dilde düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde karşılaşılan en sık uygulama hataları nelerdir?
Cevap: En sık yapılan hatalar arasında apostil şerhinin imza doğruluğunu teyit ettiği yanılgısı, yeminli tercüman onayı ve noter tasdikinin ihmal edilmesi, iş hacmi kanıtlarında bilanço kalemlerinin esas alınması veya uygun olmayan yılların seçilmesi yer alır. Bu hatalar teklifin geçerliliğinin reddine ve ihalenin iptaline yol açabildiği için dikkatle önlenmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin sunduğu yabancı dildeki iş deneyim belgesinin apostil tasdik şerhi ve tercümesi neden değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin belgesinde apostil tasdik şerhi belgedeki imzayı teyit etmediği ve yeminli tercüman tarafından yapılan noter onaylı tercüme sunmadığı tespit edilmiştir. Mevzuata göre, bu usulü eksiklikler bulunduğunda belge geçerli sayılmadığı için başvuru dışı bırakılmıştır.
Soru: Apostil tasdik şerhinin belgeyi imzalayan kişinin imzasını doğrulamaması değerlendirme üzerinde ne etki yapmıştır?
Cevap: Apostil şerhi sadece belgenin bulunduğu ülkenin resmi makamınca düzenlendiğini gösterir, ancak imzayı atan kişinin kimliğini garanti etmez. Bu sebeple, imzanın doğruluğu teyit edilmediği için belge geçersiz sayılarak değerlendirme dışı kalmıştır.
Soru: İş hacmi açısından başvuru sahibinin 2017 yılına ilişkin sunduğu belgelerin yeterliliği nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin sunduğu 2017 yılı net satış tutarı asgari iş hacmi şartını karşılamamış, 2016-2017 ortalaması da yeterli bulunmamıştır. Ayrıca, bilanço kalemleri değil gelir tablosu ve fatura gibi belgeler esas alındığı için, sunulan belgelerle minimal iş hacmi kriteri sağlanmamıştır.
Soru: Sunulan tercümenin noter onayından geçirilmemesi teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında nasıl bir rol oynamıştır?
Cevap: Yabancı dildeki belgelerin Türkiye’de yeminli tercümanca tercüme edilip noter onayından geçirilmesi zorunludur. Bu süreç tamamlanmadığından tercüme belgesi geçerli sayılmamış, dolayısıyla teklif mevzuata uygun kabul edilerek değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu uyuşmazlık, yabancı dilde düzenlenen bir iş deneyim belgesinin ve iş hacmine ilişkin sunulan mali belgelerin mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesinden kaynaklanmaktadır. Özellikle belge üzerinde yer alan apostil tasdik şerhinin içeriği, belgenin Türkiye’de geçerli sayılabilmesi açısından yeterli olup olmadığı ile tercüme işleminin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı başlıca tartışma konusudur. Bunun yanında, başvuru sahibinin iş hacmine ilişkin sunduğu yıl ve belgelere göre aranan asgari kriterleri sağlayıp sağlamadığı da kararın temel gerekçelerinden birini oluşturmaktadır.
İhale sürecinde sunulan yabancı dildeki iş deneyim belgesi, apostil şerhi içerse de, bu şerhin belgenin hangi kişiye ait olduğu ve o kişinin imzasının doğruluğunu belgelememesi nedeniyle yeterli kabul edilmemiştir. Ayrıca, Türkiye’de faaliyet gösteren yeminli tercümanlar tarafından yapılmış noter onaylı bir tercümenin sunulmaması da belgenin geçersizliği sonucunu doğurmuştur. Bu iki işlem bir araya geldiğinde, iş deneyim belgesinin usulüne uygun olarak düzenlenmediği ve bu haliyle teklifin değerlendirmeye alınamayacağı sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin sunduğu iş hacmine ilişkin değerlendirmede, yalnızca 2017 yılı net satış tutarı değil, 2016 ve 2017 yıllarına ait ortalama da dikkate alınmış; ancak her iki hesap yoluyla da asgari iş hacmi şartının sağlanamadığı belirlenmiştir. Ayrıca, gelir tablosu ve benzeri belgeler esas alınarak yapılan değerlendirmede, bilançoda yer alan kalemlerin iş hacmini gösterme bakımından yeterli kabul edilmemesi nedeniyle, sunulan belgeler yeterliliği kanıtlama açısından yetersiz bulunmuştur.
Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan değerlendirmede, belgelerdeki tasdik işlemlerinin yalnızca biçimsel bir kontrol olmadığı, içerik yönünden güvenilirlik boyutunun da dikkate alınması gerektiği açıkça ortaya konmuştur. Bu çerçevede, apostil şerhinin imzanın doğruluğunu teyit etmemesi ve yeminli tercüman tarafından yapılmamış tercümenin noter tasdikinden yoksun olması, belgeyi ihale süreci açısından geçersiz kılmaktadır. Mali yeterlilik açısından ise, değerlendirme ölçütü olarak yalnızca rakamsal tutarların değil, bu tutarların dayandığı belgelerin niteliği de önem arz etmektedir.
Sonuç itibarıyla, iş deneyim belgesinin hem tasdik hem de çeviri işlemleri bakımından usule uygun olmaması ve iş hacmine ilişkin sunulan verilerin asgari yeterlik kriterlerini karşılamaması nedenleriyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması, Kurul tarafından hukuka ve ihale düzenine uygun bulunmuştur. Karar, belgelerin şekli koşullarının gerçekliği doğrulayan içeriğe sahip olması gerektiği yönünde tutarlı bir yaklaşım sergilemektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.