KÜNYE
- Toplantı No: 2020/042
- Gündem No: 26
- Karar Tarihi: 23.09.2020
- Karar No: 2020/UY.I-1553
- Başvuru Sahibi: Kenan Gökten- Gökten İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı
- İhaleyi Yapan İdare: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı IV. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2020/367222
- İhale Adı: Biga Kemerköy Balıkçı Barınağı Onarımı ve Tevsii İnşaatı İhalesi
Özet
Ticaret sicili gazetelerinde tüzel kişi ortaklarının T.C. kimlik numaralarının bulunmaması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ticaret sicili gazetelerinde tüzel kişi ortaklarının T.C. kimlik numaralarının bulunmaması nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği ve İdari Şartname hükümlerine aykırı olduğunu, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği, Kamu İhale Genel Tebliği ve İdari Şartname hükümlerine dayanarak, e-tekliflerde tüzel kişi ortakları ve yöneticilerine ait bilgilerin ticaret sicili gazeteleri veya diğer belgelerle eksiksiz ve açık şekilde beyan edilmesi gerektiğini; ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda ortakların T.C. kimlik numaralarının ticaret sicili gazetelerinde bulunmadığını ve diğer belgeler kısmının da doldurulmadığını; bu nedenle idarece sunulan bilgilerin teyidinin yapılamadığını tespit etmiştir.
İdare Görüşü
İdare, ortakların T.C. kimlik numaralarının ticaret sicili gazetelerinde yer almadığını ancak EKAP üzerinden bilgilerin teyit edildiğini, bu durumun mevzuata aykırı olmadığını ve şikayetin reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Ticaret sicili gazetelerinde tüzel kişi ortaklarının T.C. kimlik numaralarının yer almaması, bu bilgilerin diğer belgelerle teyit edilmesi durumunda teklifin değerlendirme dışı bırakılması engeller mi?
Cevap: Ticaret sicili gazetelerinde tüzel kişi ortaklarının T.C. kimlik numaralarının bulunmaması, diğer belgelerle bu eksikliğin açık ve resmi şekilde giderilmesi durumunda teklif değerlendirme dışı bırakılmayabilir. Ancak, söz konusu bilgilerin diğer belgelerle de eksiklik veya belirsizlik oluşturması halinde, teklif mevzuata aykırı kabul edilerek elenebilir.
Soru: Tekliflerin değerlendirilmesinde tüzel kişi ortaklarına ait kimlik bilgileri mutlaka ticaret sicili gazeteleriyle mi kanıtlanmalıdır? Diğer belgeler yeterli olabilir mi?
Cevap: Tüzel kişi ortaklarının kimlik bilgileri başta ticaret sicili gazeteleri olmak üzere diğer resmi ve geçerli belgelerle de desteklenebilir. Ana şart, bilgilerin eksiksiz, açık ve doğrulanabilir olmasıdır. Başka resmi belgeler kullanılarak bu bilgiler tamamlanabiliyorsa, teklifin geçerliliği devam edebilir; ancak bu durumda iddia edilen bilgilerin teyidi mutlaka yapılmalıdır.
Soru: E-tekliflerde tüzel kişi ortakları ve yöneticilerinin bilgilerinin sunulmasına ilişkin idari şartname ve genel tebliğlerde belirtilen standartların karşılanmaması halinde ne tür hukuki sonuçlar doğabilir?
Cevap: E-tekliflerde tüzel kişi ortakları ve yöneticilerine dair bilgilerin idari şartname ve genel tebliğlerde öngörülen doğruluk ve tamlıkta sunulmaması durumunda, teklifin mevzuata aykırı sayılma ihtimali yüksektir. Bu durum değerlendirme dışı bırakma, itiraz ve dava süreçlerine yol açabilir.
Soru: İdare, tüzel kişi ortaklarının kimlik bilgilerini teyit için sadece EKAP üzerinden bilgi kontrolü yaptığında, bu teyit yöntemi teklifin uygunluğunu sağlamaya yeterli olur mu?
Cevap: Sadece EKAP üzerinden teyit yapılması, tüzel kişi ortaklarına ait bilgilerin ticaret sicili gazeteleri veya diğer ilgili resmi belgelerle eksiksiz ve açık biçimde sunulması gerekliliğini ortadan kaldırmaz. EKAP teyidi destekleyici olabilir ancak tek başına yeterli sayılmayabilir; dolayısıyla teklif uygunluğu bu şekilde sağlanamazsa, teklif değerlendirme dışı kalabilir.
Soru: Tüzel kişi ortaklarına ilişkin bilgilerin eksik beyan edilmesi halinde teklifin reddedilmesi veya değerlendirme dışı bırakılması konusunda idarenin takdir yetkisi ne ölçüde vardır?
Cevap: İdare, mevzuat ve ilgili tebliğlerde kriterlere uyulup uyulmadığını değerlendirirken dar ve bağlayıcı ölçütler çerçevesinde hareket eder. Tüzel kişi ortaklarına dair bilgilerin eksik, yanlış veya teyitsiz sunulması durumunda, idarenin teklifin mevzuata uygunluğunu kabul ederek değerlendirmeye devam etme yetkisi sınırlıdır. Bu durumda teklif genellikle değerlendirme dışı bırakılır ve işlem hukuken geçersiz sayılabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin tüzel kişi ortaklarının T.C. kimlik numaralarının ticaret sicili gazetelerinde yer almaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli midir?
Cevap: Evet, ihale üzerinde bırakılan isteklinin tüzel kişi ortaklarının T.C. kimlik numaralarının ticaret sicili gazetelerinde yer almaması, diğer belgelerle teyit edilmediği sürece teklifin mevzuata aykırı olduğu sonucunu doğurur ve bu durum, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için yeterlidir.
Soru: İdare tarafından EKAP üzerinden bilgilerin teyit edilmiş olması, ticaret sicili gazetelerinde tüzel kişi ortaklarının T.C. kimlik numaralarının bulunmamasını giderir mi?
Cevap: Hayır, idarenin EKAP üzerinden bilgileri teyit ettiğini belirtmesi, söz konusu bilgilerin ticaret sicili gazetelerinde yer almaması ve diğer belgelerle teyit edilmemesi halini ortadan kaldırmaz; somut vakada bu nedenle teklif mevzuata aykırı bulunmuştur.
Soru: E-tekliflerde tüzel kişi ortakları ve yöneticilerine ilişkin bilgilerin hangi belgelerle eksiksiz ve açık biçimde sunulması gerekir?
Cevap: E-tekliflerde tüzel kişi ortakları ve yöneticilerinin bilgileri, ticaret sicili gazeteleri veya diğer resmi belgelerle eksiksiz ve açık şekilde sunulmalıdır. Somut vakada bu belgelerin eksik veya boş bırakılması nedeniyle teklif geçersiz sayılmıştır.
Soru: Kurul, somut vakada idarece yapılan işlemlerin nasıl yapılmasını kararlaştırmıştır?
Cevap: Kurul, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin mevzuata aykırı olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasına ve işlemlerin mevzuata uygun şekilde yeniden yapılmasına karar vermiştir.
Detaylı Analiz
Uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği ticaret sicili gazetelerinde tüzel kişi ortaklarına ait T.C. kimlik numaralarının yer almaması ve bu eksikliğin diğer resmi belgelerle de desteklenerek giderilmemesi iddiası etrafında şekillenmiştir. Başvuru sahibi, söz konusu eksikliğin ciddi bir mevzuat aykırılığı teşkil ettiğini ve bu nedenle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür. İdare ise ortaklara ilişkin bilgilerin Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden teyit edildiğini belirterek şikayetin reddini savunmuştur. Bu çerçevede uyuşmazlık, bilgi beyanı ve teyidi yükümlülüğüne dair şekli unsurların, teklifin geçerliliği üzerindeki belirleyiciliği üzerinden tartışılmıştır.
İhale sürecinde esas tartışma, sunulan belgelerin teklifin geçerliliğini sağlayıp sağlamadığı noktasında yoğunlaşmıştır. Özellikle yeterlik bilgilerinin yer aldığı belgelerde tüzel kişi ortaklarının kimlik bilgilerinin açık ve doğrulanabilir biçimde beyan edilmesi gerekliliği, vakadaki temel meselenin dayanağını oluşturmuştur. Uygulanan e-ihale sistemi kapsamında, teklif ve eklerinde yer alan verilerin eksiksiz biçimde sunulması şart koşulmakta ve bu doğruluk kontrolü yalnızca elektronik sistemle sınırlı tutulmamaktadır. Somut olayda, ticaret sicili gazetelerinde gerekli bilgilerin yer almaması, bu durumun da diğer belgelerle giderilmemesi nedeniyle belge sunumundaki eksiklik, teklifin hukuki geçerliliğine ilişkin ciddi tereddütler doğurmuştur.
Bu vakada “esaslı unsur” kavramı, belge içeriklerinin sadece bilgi vermekten ibaret olmayıp, teklifin geçerlilik koşullarını tayin eden asli ögeler olduğuna işaret edecek biçimde yorumlanmıştır. Kurul’un değerlendirmesi, ortaklara ilişkin kimlik bilgilerinin eksikliği gibi bir unsurun şekli bir eksiklikten öte, teklifi geçersiz kılacak nitelikte esaslı bir aykırılık teşkil ettiği yönündedir. Belgelerdeki eksikliklerin EKAP üzerinden teyitle giderilemeyeceği ve beyan edilen bilgilerin mevzuatın öngördüğü belgelerle, zamanında ve doğru biçimde sunulması gerektiği yaklaşımı, esaslı unsur yorumunun dayandığı temeli oluşturmuştur.
Pilot ortağın iş deneyimi bu vakada doğrudan tartışma konusu yapılmamıştır. Ancak yeterlik değerlendirmesi kapsamında sunulan belgelerde bulunması gereken bilgilerin eksikliği, yalnızca pilot ortak değil, bir bütün olarak ortaklık yapısına ilişkin değerlendirmeyi geçersiz kılacak nitelikte kabul edilmiştir. Dolayısıyla sunulan belgelerdeki eksiklik pilot ortağın iş deneyimiyle ilgili doğrudan bir tespit içermese de, teklifin bütününün değerlendirme dışı bırakılmasına neden olacak ölçüde teknik nitelikli bir hata olarak görülmüştür.
Kurul, bu değerlendirme ışığında teklifin geçerliliği açısından kritik önemde olan tüzel kişi ortak bilgilerine dair eksikliğin giderilmediğini belirlemiş ve idarenin EKAP üzerinden yaptığı teyit işlemini bu eksikliği tamamlamaya yeterli görmemiştir. Bu gerekçeyle teklifin mevzuata aykırı olduğuna ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar verilmiş; idareye, işlemleri mevzuata uygun şekilde yeniden tesis etmesi yönünde işlem tesis etmesi gerektiği bildirilmiştir. Sonuç itibarıyla, bilgi beyanındaki eksikliklerin şekli değil, teklifin esasına ilişkin göründüğü ve bu yönüyle telafi edilemez kabul edildiği bir karar ortaya çıkmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.