KÜNYE
- Toplantı No: 2018/037
- Gündem No: 36
- Karar Tarihi: 27.06.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1252
- Başvuru Sahibi: Mehmet Emin KÖKLİ
- İhaleyi Yapan İdare: Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğü
- İKN: 2018/105258
- İhale Adı: Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı 8 Adet Okula Basketbol ve Voleybol Sahası Yapım İşi
Özet
İhale dışı bırakma işlemi, başvuru sahibinin terör örgütü ile ilişkisinin Emniyet Müdürlüğü raporuyla tespit edilmesi nedeniyle hukuka uygundur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, hakkında herhangi bir soruşturma, kovuşturma veya ceza bulunmadığını, dolayısıyla 11(g) maddesi kapsamında ihale dışı bırakılmasının mümkün olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdare tarafından yapılan araştırmada, Adana İl Emniyet Müdürlüğü’nün 07.05.2018 tarihli yazısında başvuru sahibinin FETÖ/PDY terör örgütü kapsamında eylem ve faaliyetlerinden dolayı yakalandığı ve adli süreç geçirildiği belirtilmiştir. Bu tespit üzerine ihale komisyonu, 4734 sayılı Kanun’un 11(g) maddesi gereğince başvuru sahibinin ihale dışı bırakılmasına karar vermiştir. İhale konusu işin yapım işlevi ve yaklaşık maliyet içindeki ağırlığı dikkate alındığında, bu karar mevzuata uygundur.
Genel Soru–Cevap
Soru: Terör örgütü bağlantısı tespiti sadece adli mercilerin kesinleşmiş kararına mı dayanmalıdır, yoksa güvenlik soruşturması raporu da ihale dışı bırakma için yeterli olabilir mi?
Cevap: Terör örgütü ile ilişki tespiti için sadece mahkeme kararının kesinleşmiş olması gerekmez. İdare tarafından alınan Emniyet Müdürlüğü veya ilgili güvenlik birimlerince düzenlenen raporlar da 4734 sayılı Kanun’un 11(g) maddesi kapsamında değerlendirilip ihale dışı bırakma nedeni olabilir. Bu raporların somut ve güvenilir bilgiler içermesi beklenir ancak yargı sürecinin henüz tamamlanmamış olması ihale dışı bırakmaya engel teşkil etmeyebilir.
Soru: İhale dışı bırakma işlemi yapılırken idarenin güvenlik birimlerinden aldığı raporların hukuki bağlayıcılığı nedir, idarece bu raporlar hakkında ek inceleme yapılmalı mıdır?
Cevap: İdarelerin Emniyet Müdürlüğü gibi resmi güvenlik birimlerinden aldıkları raporlar, ihale dışı bırakma kararında bağlayıcı nitelikte olabilir. İdare, raporun içeriği ve güvenilirliği konusunda temel bir doğruluk ve uygunluk değerlendirmesi yapabilir, ancak raporu doğrudan yok sayması veya ek belge talep etmesi zorunlu değildir. Rapora dayanarak yapılan ihale dışı bırakma işlemi yargı denetiminde de genellikle geçerlilik kazanır.
Soru: Bir tüzel kişinin yönetici veya asıl ortağının terör örgütüyle ilişkisi, tüzel kişinin ihaleye katılımını engeller mi?
Cevap: Tüzel kişi ile doğrudan ilişkisi olan gerçek kişi yöneticilerin veya ortakların terör örgütü ile bağlantısı, tüzel kişinin ihaleden dışlanması için dikkate alınabilir. Mevzuat, tüzel kişinin güvenilirliğini ve teminatını sağlamak amacıyla bu tür ilişkileri temel alabilir; dolayısıyla, tüzel kişi dolaylı yoldan da olsa 11(g) maddesi kapsamında ihale dışı bırakılabilir.
Soru: İhale dışı bırakma nedeni olarak terör örgütü bağlantısı gösterildiğinde, başvuru sahibinin itiraz hakkı nasıl kullanılır ve itiraz sürecinde hangi belgeler değerlendirilir?
Cevap: Başvuru sahibi, ihale dışı bırakma kararına karşı idari itiraz ve dava yoluna başvurabilir. İtiraz sürecinde idarenin güvenlik birimlerinden aldığı raporların içeriği ve gerekçeleri esas alınır. Başvuru sahibinin hukuki itirazı, bu raporun somut delillerle desteklenip desteklenmediğine, raporun hukuki ve prosedürel kurallara uygunluğuna dayanır. Ancak raporun varlığı ihale dışı bırakma için önemli bir dayanak teşkil eder.
Soru: Terör örgütü ilişkisinin tespiti halinde, idarenin ihale dışı bırakılan istekliye ödediği itirazen şikayet başvuru bedelini geri ödeme yükümlülüğü nasıl belirlenir?
Cevap: İdarece yapılan ihale dışı bırakma işlemi hukuka uygun görüldüğünde, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesi talebi ayrı değerlendirilir. İhale dışı bırakmaya ilişkin işlem geçerli olsa da, başvuru sahibi şikayet başvuru bedelini fazla ödemiş olabilir ve bu bedelin iadesi talep edilebilir. İdare ve yargı bu talepleri başvurunun esasına ilişkin kararlarından bağımsız şekilde değerlendirebilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin hakkında yürütülen adli süreçlerin tamamlanmamış olması, 11(g) maddesi kapsamında ihale dışı bırakılma işlemine engel teşkil eder mi?
Cevap: Hayır, bu vakada başvuru sahibinin adli süreçlerde yargılanmakta olması, Emniyet Müdürlüğü raporunda terör örgütüyle ilişkisi tespit edildiği ve bu nedenle 11(g) maddesi kapsamında ihale dışı bırakılması için yeterli görülmüştür. Sürecin tamamlanmamış olması ihale dışı bırakılmanın hukuka aykırı olduğu sonucunu doğurmamıştır.
Soru: İhale komisyonunun, Emniyet Müdürlüğü raporunu esas alarak başvuru sahibini 11(g) maddesi kapsamında ihale dışı bırakması hukuka uygun mudur?
Cevap: Evet, idare tarafından Emniyet Müdürlüğü raporu ile terör örgütü çalışmalarına katıldığı tespit edilen başvuru sahibinin 11(g) maddesi kapsamında ihale dışı bırakılması mevzuata ve Kurul kararına uygun bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi hangi gerekçeyle mümkün olmuştur?
Cevap: İhraç işlemi hukuka uygun olduğu için itirazın esastan reddi gerekirken, ilgili idari başvuru bedelinin yasal olarak iadesine karar verilmiştir. Bu karar, başvuru sahibinin fazla ödeme yapmasının telafisi amacına yöneliktir, ihale dışı bırakma kararına itirazın reddedilmesini etkilememiştir.
Soru: İhale konusu yapım işinin ve yaklaşık maliyetinin ağırlığı, başvuru sahibinin 11(g) kapsamından değerlendirilmesini nasıl etkilemiştir?
Cevap: İhale konusu işin önem ve maliyet ağırlığı dikkate alınarak, terör örgütü ile ilişki tespit edilen başvuru sahibinin dışlanması zorunlu bulunmuş; bu husus Kurul kararında işlemin hukuka uygunluğunun gerekçelerinden biri olmuştur.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi, bir yapım işi ihalesinde teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına itiraz ederek, ihale dışı bırakma kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Uyuşmazlık, başvuru sahibinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 11(g) maddesi kapsamında terör örgütüyle ilişkisinin bulunduğu gerekçesiyle ihale dışı bırakılıp bırakılamayacağına ilişkindir. Başvuru sahibi hakkında herhangi bir kesinleşmiş adli karar ya da yürütülen bir ceza soruşturması bulunmadığını belirterek, yalnızca idari nitelikteki bir rapor ile ihale dışı bırakılmasının mümkün olmayacağı iddiasında bulunmuştur.
Uyuşmazlığın merkezinde, idare tarafından Emniyet Müdürlüğü’nden alınan bir güvenlik soruşturması raporunun başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması için yeterli dayanak olup olamayacağı yer almaktadır. Bu kapsamda başvuru sahibinin, terör örgütü ile ilişkisinin yalnızca yargı kararıyla sabit hale gelebileceği yönündeki iddiası değerlendirilmiş, ancak bu yöndeki savunmasının ihale dışı bırakma işlemi açısından belirleyici olmadığı sonucuna varılmıştır. Emniyet Müdürlüğü tarafından ihale makamına bildirilen yazılı belgede, başvuru sahibinin FETÖ/PDY kapsamında adli sürece konu olduğu açık bir şekilde belirtilmiş ve ihale komisyonu da bu somut bilgiye dayanarak işlem tesis etmiştir.
Kurul değerlendirmesinde, özellikle Emniyet raporunda yer alan bilgilerin varsayıma değil somut tespitlere dayandığı, başvuru sahibi hakkında terör örgütü faaliyetleri kapsamında işlem yapıldığının ve yargısal sürecin başlatıldığının bildirildiği belirtilmiştir. Ayrıca, ihale konusu işin teknik ve mali öneminin yüksek olduğu dikkate alınarak, bu tür bir güvenlik riski taşıyan isteklinin süreçte yer almasının uygun görülmediği ifade edilmiştir. Bu yönüyle başvuru sahibinin sadece hakkında kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği yönündeki iddiası kabul edilmemiştir.
Kamu İhale Kurulu, idarenin Emniyet Müdürlüğü’nden temin ettiği bilgiye göre işlem tesis etmesini mevzuata uygun bulmuş ve bu bilgi kapsamında yapılan değerlendirme ile başvuru sahibinin ihaleden dışlanmasını hukuka aykırı bulmamıştır. Kurul kararında, idarelerin Emniyet gibi resmi güvenlik birimlerinin sunduğu veri ve belgeleri dikkate alarak karar verebileceği açıkça belirtilmiş, bu tür belgelerin yargı kararı gibi hüküm doğurucu olmasa da ihale sürecinde değerlendirme dışı bırakma için yeterli dayanak oluşturabileceğine hükmedilmiştir.
Sonuç olarak, Kurul başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin hukuka uygun olduğuna karar vermiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin yapmış olduğu itirazen şikâyet başvurusunda fazla başvuru bedeli ödediği tespit edilerek, yalnızca ödeme fazlasının iadesine karar verilmiş; bu durum ihale dışı bırakma işlemini etkilememiştir. Bu değerlendirmeler ışığında başvurunun reddi yönünde karar verilmesiyle birlikte idarece tesis edilen işlemin geçerliliği teyit edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.