KÜNYE
- Toplantı No: 2018/037
- Gündem No: 18
- Karar Tarihi: 27.06.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1238
- Başvuru Sahibi: Murat KERİMOĞLU
- İhaleyi Yapan İdare: Kars İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği
- İKN: 2018/97249
- İhale Adı: Merkez 12 Derslikli BSM- Merkez 24 Derslikli İHL ve 300 Öğr. Pan. -Kağızman Merkez 24 Derslikli Fen Lisesi, 200 Öğr. Pan. ve Spor Salonu-Susuz Merkez 200 Öğr. Pan. ve 4 Daireli Öğrt. Konutu-Selim Yuk. Damlapınar 4 Derslikli Ek İlkokul Yapım İşleri
Özet
Terör örgütleriyle irtibat bildirimi nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hukuka uygun bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kaldırıldığı ve davanın düştüğü gerekçesiyle, terör örgütleriyle irtibat gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinin (g) bendi uyarınca, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından terör örgütleriyle iltisakı veya irtibatı olduğu bildirilen gerçek kişilerin ihalelere katılamayacağı, bu bildirimin usul ve esaslarının Bakanlar Kurulunca belirlendiği, başvuru sahibinin de Kars İl Emniyet Müdürlüğü kayıtlarında terör örgütleri kapsamında adli soruşturma geçirdiğine dair kaydının bulunduğu tespit edilmiştir. İdarenin bu bildirim doğrultusunda teklifin değerlendirme dışı bırakılması takdir ve sorumluluğu kapsamında olup, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılması bu durumu değiştirmemektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Terör örgütleriyle irtibat veya iltisak iddiası üzerine, Emniyet Genel Müdürlüğü’nün bildirimine dayalı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması işlemi idarenin takdirinde midir yoksa zorunlu mudur?
Cevap: İdare, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından terör örgütleriyle irtibat veya iltisaklı olduğuna dair yapılan bildirim doğrultusunda teklifleri değerlendirme dışı bırakmakta takdir yetkisi kapsamında hareket eder. Bu konuda idarenin keyfi bir uygulama yapması mümkün gözükmeyip, söz konusu bildirim varsa teklifin değerlendirme dışı bırakılması genel uygulama olarak kabul edilmektedir.
Soru: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılması veya davanın düşmesi gibi gelişmeler, terör örgütleriyle bağlantı iddiası sebebiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararını ortadan kaldırır mı?
Cevap: Bu tür adli süreçlerdeki gelişmeler, Emniyet Müdürlüğü kayıtlarındaki terör örgütleriyle bağlantı bilgilerinin varlığını değiştirmediği sürece, teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararını etkileyebilir diye kesin bir yorum yapmak mümkün değildir. Ancak mevcut uygulamada, bu tür adli kararların idari işlemin dayanağını hemen kaldırdığı kabul edilmemekte, bildirim esas alınarak işlem yürütülmektedir.
Soru: Terör örgütleriyle ilişkilendirilen gerçek kişilerin ihaleye katılamayacağına dair bildirimlerin usul ve esasları nasıl belirlenir ve bu bildirimler hangi mevzuata dayanır?
Cevap: Bu bildirimlerin usul ve esasları, ihale mevzuatında yer alan ilgili maddeler ve Bakanlar Kurulunun belirlediği düzenlemeler çerçevesinde şekillenir. Dolayısıyla idare söz konusu bildirimlerin geçerliliğini ve kapsamını bu mevzuat hükümleri doğrultusunda değerlendirir ve buna göre işlem tesis eder.
Soru: Terör örgütleriyle irtibat nedeniyle değerlendirme dışı bırakılan isteklinin, başvuru bedeli ödemesi nasıl değerlendirilir?
Cevap: İhale mevzuatı ve uygulamalarına göre, terör örgütleriyle irtibat nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması halinde, isteklinin yaptığı başvuru bedeli talepte bulunması halinde iade edilir. Bu uygulama, hem yargı kararlarında hem de idari işlemlerde dikkat edilen bir husustur.
Soru: İhale sürecinde terör örgütleriyle ilişki gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararına karşı itiraz mekanizması nasıl işler ve bu itirazlarda hangi kıstaslar esas alınır?
Cevap: Bu tür itirazlarda ihale kurumları öncelikle Emniyet Genel Müdürlüğü kayıtları ve bildirimlerini esas alır. Başvuru sahibinin adli durumundaki değişiklikler (örneğin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı) tek başına değerlendirme dışı bırakma kararını ortadan kaldırmayabilir. İtirazlar, ilgili mevzuat ve yürürlükteki Bakanlar Kurulu kararları dikkate alınarak sonuçlandırılır. Bu nedenle itiraz sırasında sadece adli kararlara dayanmak yerine, idari kayıt ve bildirimlerin durumu temel kıstas olur.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılması, terör örgütleriyle irtibat nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına engel teşkil eder mi?
Cevap: Hayır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılması, Emniyet Genel Müdürlüğü kayıtlarında başvuru sahibinin terör örgütleriyle irtibatlı olduğuna dair bilginin varlığını değiştirmediği için, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına engel teşkil etmemiştir.
Soru: İhalenin değerlendirilmesinde Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından bildirilmiş terör örgütleriyle irtibat ve iltisak durumu idarenin takdir yetkisini nasıl etkiler?
Cevap: İdare, terör örgütleriyle ilişkilendirilen gerçek kişilere ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü bildirimine dayanarak teklifleri değerlendirme dışı bırakmakta takdir ve sorumluluğa sahiptir; bu nedenle bildirim doğrultusunda işlemi hukuken uygun bulmuş ve iptal edilemeyeceğine karar verilmiştir.
Soru: Başvuru sahibinin terör örgütleriyle irtibat nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması sonucunda fazla ödediği başvuru bedeline ilişkin nasıl bir işlem yapılmalıdır?
Cevap: Başvuru sahibinin fazla ödediği başvuru bedeli, yazılı talebi halinde idarece iade edilmelidir; bu husus karar kapsamında açıkça belirtilmiş ve idarenin buna riayet etmesi gerekmektedir.
Soru: Terör örgütleriyle bağlantılı olması nedeniyle teklifleri değerlendirme dışı bırakılan diğer isteklilerin durumu nasıl ele alınmıştır?
Cevap: İdarece, ihale yasası kapsamında ihaleye katılamayacak diğer isteklilerin durumu uygun şekilde değerlendirilmiş ve söz konusu durumun idari işlemlerde dikkate alındığı tespit edilmiştir.
Detaylı Analiz
Başvuru sahibi, bir kamu ihalesine sunduğu teklifin, terör örgütleriyle irtibatlı olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına itiraz etmiş ve hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırıldığını, bu nedenle değerlendirmenin değişmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Uyuşmazlık, bu itirazın hukuki geçerliliği ile Emniyet Genel Müdürlüğü kayıtlarının teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında belirleyici olup olmadığına odaklanmaktadır.
Söz konusu ihale sürecinde, başvuru sahibinin teklifinin reddine dayanak olarak Emniyet Genel Müdürlüğü kayıtlarında adı geçen kişinin terör örgütleri kapsamında adli soruşturma geçirdiğine ilişkin bilgi gösterilmiştir. Bu kayıt üzerine idare, 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddesi kapsamında işlem yapmış; başvuru sahibinin sunduğu teklifi değerlendirme dışı bırakmıştır. Başvuru sahibi ise itirazında yalnızca adli süreçteki gelişmeleri öne sürmüş; ancak Emniyet kayıtlarına dair bir değişiklik bildirmemiştir.
İdare tarafından yapılan işlemde belirleyici olan unsur, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan bildirimdir. İdarenin bu bildirimi esas alarak işlem yapması, yalnızca şekli bir yükümlülük olarak değil, aynı zamanda sorumluluk kapsamında değerlendirilmiştir. Bu vakada, başvuru sahibinin adli nitelikteki bazı sürecinin tamamlanmış ya da sonuçsuz kalmış olması tek başına, hakkında Emniyet kaynaklı güvenlik bildirimi yapılmış olma halini ortadan kaldırmamaktadır. Bu yönüyle kararın esasını etkileyen maddi unsur, yalnızca adli kararlar değil, yürürlükteki idari kayıtlar olarak görülmüştür.
Kararda, Emniyet kaynaklı irtibat bildirimlerinin ihaleye katılım yönünden bağlayıcı nitelikte olduğu değerlendirilmiş ve idarenin bu doğrultuda işlem yapma yetki ve takdiri vurgulanmıştır. Başvuru sahibinin ileri sürdüğü adli karar ise mevcut idari kayıtlar karşısında yeterli görülmemiştir. Bu çerçevede Kurul, Emniyet kayıtlarında yer alan anlamlı bilginin hâlen geçerliliğini sürdüğü, bu nedenle değerlendirme dışı bırakma işleminin iptal edilemeyeceği sonucuna ulaşmıştır.
Ulaşılan nihai değerlendirmede, idare tarafından başvuru sahibinin teklifi hakkında tesis edilen işlem hukuka uygun bulunmuş, itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir. Ayrıca, başvuru sahibinin fazla ödediği başvuru bedelinin yazılı talep halinde iade edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Diğer isteklilere yönelik benzer değerlendirmelerin idarece uygun şekilde yapıldığı da ayrıca tespit edilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.