KÜNYE
- Toplantı No: 2023/045
- Gündem No: 16
- Karar Tarihi: 06.09.2023
- Karar No: 2023/UY.II-1176
- Başvuru Sahibi: Ceta İnş. Taah. Proje Nak. Akar. Mad. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2023/515125
- İhale Adı: Karayolları 1 Bölge Müdürlüğü Sorumluluğundaki Anadolu Otoyolu Çamlıca Gişeler - Düzce (Gümüşova) Arasındaki Otoyol (O-4) ve Bağlantı Yollarındaki Sanat Yapıları, Drenaj Sistemleri ile Sahalarının Temizlik, Bakım Onarım İşlerinin Yapılması
Özet
Teknik sistem hatası nedeniyle MERSİS kaydı bulunmadığı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması hatalı bulunmuştur
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, yeterlik bilgileri tablosundaki ticaret sicil bilgilerinin EKAP üzerinden otomatik olarak MERSİS numarası ile çekildiğini, ancak sistemsel bir hata nedeniyle MERSİS kaydının bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanları ve mevzuat hükümleri uyarınca, tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler, ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin EKAP’tan MERSİS entegrasyonu ile otomatik olarak alınması gerekmekte olup, başvuru sahibinin yeterlik bilgileri tablosundaki verilerin MERSİS sistemi üzerinden çekildiği ve EKAP’ta güncel olduğu tespit edilmiştir. Teknik bir sorun nedeniyle EKAP’taki il/ilçe bilgilerinin MERSİS’teki ile uyumsuzluğu nedeniyle ‘MERSİS kaydı bulunamamıştır’ hatası ortaya çıkmıştır. Bu durum, başvuru sahibinin MERSİS kaydının bulunmadığı anlamına gelmemektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Tekliflerin yeterlik bilgilerinde EKAP ile MERSİS sistemi arasında teknik uyumsuzluk hâlinde nasıl bir yol izlenmelidir?
Cevap: İhalelerde tüzel kişilere ilişkin yönetici, ortak ve ortaklık oranı gibi bilgiler EKAP’tan MERSİS entegrasyonu aracılığıyla otomatik alınır. Ancak teknik bir uyumsuzluk veya hata çıkarsa, bu durum doğrudan teklifin elenmesi için yeterli sayılmayabilir. İdare ve değerlendirme kurulları, sistemsel hata ihtimalini dikkate alarak MERSİS kayıtlarının güncelliğini ve varlığını farklı yollarla tespit etmeli, sadece sistem hatasına dayanarak teklifin değerlendirme dışı bırakılması uygulanmamalıdır.
Soru: MERSİS kayıtlarının EKAP üzerinden temin edilen otomatik verilerle uyumsuz olması halinde, teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonucunda hangi hukuki riskler ortaya çıkmaktadır?
Cevap: MERSİS ve EKAP veri uyumsuzluklarından kaynaklanan sistemsel hatalara dayanarak teklifin değerlendirme dışı bırakılması, hukuka aykırı işlem teşkil edebilir. Bu tür eksikliklerin ihale aşamasında idari hata ya da geçici teknik sorunlardan kaynaklandığının tespiti halinde, itiraz ve iptal başvurularına konu olabilmekte, işlemin iptali ve bedel iadesi gibi hukuki sonuçlar doğurabilmektedir.
Soru: İhale komisyonları MERSİS kayıtlarının güncelliğine karar verirken hangi kriterleri göz önünde bulundurmalıdır?
Cevap: Komisyonlar, EKAP’ta otomatik çekilen MERSİS verilerinin güncelliğini sorgulamalı ve sistemsel tutarsızlık varsa il/ilçe gibi veri farklılıklarını dikkate alarak tek başına MERSİS kaydının “yok” kabul edilmemesine dikkat etmelidirler. Gerekirse idareden veya başvurudan ek bilgi ve belge talep edilmesi uygun olur. MERSİS kaydı güncel ve mevzuata uygun ise teklif değerlendirmeye alınmalıdır.
Soru: Teknik nedenlerle MERSİS ve EKAP arasında oluşan veri uyuşmazlıklarında teklif sahibinin hukuki güvenliği nasıl sağlanabilir?
Cevap: Teknik hatalar nedeniyle ortaya çıkan veri uyuşmazlıklarının teklif elenmesine yol açmaması için, sistemi kullanan idarelerin öncelikle otomatik verilerin doğruluğunu kontrol etmesi, gerektiğinde manuel teyit talep etmesi gerekmektedir. Ayrıca, olası hata ve uyuşmazlık hallerinde itiraz mekanizmalarının etkili işletilmesi, başvuru bedelinin iadesi gibi tedbirlerle teklif sahiplerinin mağduriyetinin önüne geçilmesi önemlidir.
Soru: İdari elektronik sistemlerde teknik arızalar nedeniyle ortaya çıkan veri sorunları tekliflerin reddinde doğrudan esas alınabilir mi?
Cevap: Sadece teknik bir arızaya dayandırılarak teklifin reddedilmesi çoğu zaman yeterli ve uygun görülmemektedir. Özellikle, MERSİS gibi kayıt sistemlerinde güncel ve mevzuata uygun kayıtlar mevcutsa, sistemsel sorunların düzeltilmesi veya ek doğrulama talebi yoluna gidilmeli, otomatik sistem hataları sebebiyle tekliflerin geçersiz sayılması mümkün olduğunca engellenmelidir. Bu yaklaşımla hukuki itiraz ve iptal riskleri azaltılır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin MERSİS kaydı bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması neden hukuka aykırı bulunmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin MERSİS kaydı yokmuş gibi değerlendirilmesi, EKAP sisteminde il/ilçe bilgilerindeki teknik uyumsuzluk nedeniyle oluşan sistem hatası kaynaklıdır. Başvuru sahibinin MERSİS kaydı güncel ve sistemde mevcuttur, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması mevzuata aykırı olmuştur.
Soru: EKAP ve MERSİS entegrasyonu konusunda yaşanan teknik hata, başvuru sahibinin teklifinin usule aykırı şekilde elenmesine nasıl yol açmıştır?
Cevap: EKAP üzerinden otomatik çekilen yeterlik bilgileri tablosunda il/ilçe bilgilerindeki teknik uyumsuzluk nedeniyle sistem “MERSİS kaydı bulunamamıştır” hatası vermiş, bu da başvuru sahibinin MERSİS verilerinin mevcut olduğu halde kaydının yok gibi değerlendirilip elenmesine neden olmuştur.
Soru: Kurul, bu vakada teklifin değerlendirmeye alınmasına karar verirken hangi gerekçeyi esas almıştır?
Cevap: Kurul, başvuru sahibinin yeterlik bilgileri tablosunun EKAP üzerinden hatasız ve güncel MERSİS verilerine dayandığını, sistemsel sorun nedeniyle kaydın bulunamadı hatasının ortaya çıktığını ve bu nedenle teklifin usulüne uygun olarak değerlendirilmesi gerektiğini tespit etmiştir.
Soru: İtirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesine karar verilmesinin gerekçesi nedir?
Cevap: Başvuru sahibinin teklifinin hukuka aykırı şekilde değerlendirme dışı bırakılması neticesinde itirazen şikâyet hakkını kullanmak zorunda kalması nedeniyle, başvuru bedelinin iade edilmesi adil bir sonuç olarak değerlendirilmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye katılan bir isteklinin teklifinin, yeterlik bilgileri tablosunda MERSİS kaydının bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması talep konusu uyuşmazlığı oluşturmuştur. Başvuru sahibi, MERSİS kayıtlarının EKAP sistemi üzerinden otomatik şekilde çekildiğini, fakat bu işlem sırasında oluşan teknik bir hata nedeniyle teklifinin, MERSİS kaydı yokmuş gibi işlem gördüğünü ve bu durumun hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Kurul ise ihale sürecine ilişkin yapılan bu başvuru üzerine, uyuşmazlığın dayanağını oluşturan sistem kaynaklı hatanın etkilerini ve hukuki sonuçlarını değerlendirmiştir.
İhale süreci boyunca isteklilerin yeterliğine ilişkin bazı bilgilerin EKAP üzerinden otomatik olarak temin edilmesi, teknik sistemlerin işleyişine bağlı kılınmıştır. Bu vakada, tüzel kişi başvuru sahibine ilişkin ortaklık ve yöneticilik bilgileri MERSİS entegrasyonu ile EKAP’a aktarılmış, ancak sistem il/ilçe bilgilerindeki uyumsuzluğu yanlış yorumlamış ve “MERSİS kaydı bulunamadı” yönünde bir hata üretmiştir. Gerçekte ise başvuru sahibinin MERSİS kaydı hem mevcut hem de günceldir. Ancak bu teknik uyumsuzluk, teklifin eksik değerlendirilmesine ve doğrudan değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmıştır.
Uyuşmazlığın temelinde yer alan değerlendirme dışı bırakma işleminin, esaslı bir unsur eksikliğini değil, teknik bir uyumsuzluğu esas aldığı görülmektedir. Esaslı unsurdan kastedilen, isteklinin yeterlik şartlarını gerçekten taşımaması durumudur. Oysa burada sistemsel hata nedeniyle var olan bir bilginin sistemde yokmuş gibi görünmesi söz konusudur. Bu nedenle ortada gerçek bir eksiklik değil, görünürde bir eksiklik bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu bakımdan idarenin işleminde, şeklen değerlendirme ölçütlerine uyulmuş olsa da, maddi gerçeklik dikkate alınmamış; sistem hatası esas alınarak hukuka aykırı bir sonuç ortaya çıkmıştır.
Başvurunun pilot ortağa özgü bir iş deneyim ya da yeterlik eksikliği içerdiği yönünde herhangi bir tespit olmamakla birlikte, entegrasyon sistemi üzerinden gelen verilerle ilgili yaşanan hata doğrudan yekûn teklifin geçerliliğini etkilemiştir. Bu çerçevede, teklifin teknik olarak geçersiz kılınmasının, pilot ortağın veya ortak girişimin yeterlik koşullarına fiilen sahip olup olmadığı sorusundan ziyade, sistemsel bir hata nedeniyle oluşan görünürdeki eksikliğe dayandığı anlaşılmaktadır. Bu fark, değerlendirme açısından belirleyici niteliktedir.
Kurul, değerlendirmesinde mevzuatın öngördüğü teknik işleyiş çerçevesinde hareket etmiş; sistemsel arızanın doğrudan teklifin geçersizliğine esas alınamayacağını belirtmiştir. Başvuru sahibinin MERSİS kaydının gerçekte var ve güncel olduğu saptandığından, sadece otomatik sistemin ürettiği hataya dayanarak teklifin elenmesi uygun bulunmamıştır. Bu nedenle teklifin yeniden değerlendirmeye alınmasına ve süreç işlemlerinin buna göre yürütülmesine karar verilmiştir. Ayrıca başvuru sahibinin haklı şikâyeti nedeniyle yaptığı masrafların iadesine hükmedilmiş, sistem hataları karşısında isteklinin korunmasının önemine dikkat çekilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.