KÜNYE
- Toplantı No: 2019/015
- Gündem No: 9
- Karar Tarihi: 20.03.2019
- Karar No: 2019/UY.II-389
- Başvuru Sahibi: ONH İnşaat ve Taahhüt A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2018/692704
- İhale Adı: Eryaman Hizmetevleri Çevre Düzenlemesi Yapılması
Özet
Teknik Şartname’deki çelişkili ve tereddüt doğurucu düzenlemeler nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması uygun bulunmadı.
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, Teknik Şartname’de istenen belgelerin teklif dosyası kapsamında sunulmasının mevzuata aykırı olduğunu, bu belgelerin yeterlik kriteri ise İdari Şartname ve ilanda düzenlenmiş olması gerektiğini, eksik belgelerin bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabileceğini ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Kurul, İnşaat Teknik Şartnamesi’nin 32’nci maddesi ile ‘Genel Hükümler’ ve İdari Şartname’nin ilgili maddeleri arasında çelişkili ve tereddüt doğurucu düzenlemeler bulunduğunu, ipli sistemlerde kullanılan halatlar ve alüminyum bağlantı elemanlarına ilişkin çekme kuvveti deney raporunun teklif aşamasında sunulmasının gerekip gerekmediğinin açık olmadığını, benzer şekilde Elektrik Teknik Şartnamesi’nin ‘Kapalı Devre TV (CCTV) Sistemi’ başlığı altındaki teknik doküman isteklerinin de net ve uygulanabilir olmadığını tespit etmiştir. Yaklaşık maliyet içinde dış çocuk oyun parkı için istenen teknik raporun payı 47.000,00 TL olup, 46 istekliden 38’inin bu belgeyi sunmadığı, sunan 8 isteklinin ise aynı raporu sunduğu görülmüştür. Elektrik iş kalemlerinde de benzer şekilde, teknik dokümanların kapsamı ve sunulma şekli net olmadığı için isteklilerin tereddüt yaşadığı belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teknik Şartname ile İdari Şartname arasında teknik belge sunumu yönünden çelişki veya tereddüt varsa, eksik teknik belgelerin tamamlatılması mümkün müdür?
Cevap: Teknik Şartname ve İdari Şartname’deki düzenlemeler arasında çelişki veya belirsizlik bulunması halinde, teknik belgelerin teklif aşamasında sunulmaması durumunda bu eksikliklerin tamamlatılması yoluna gidilebilir. Çünkü bu tür çelişkiler, isteklilerde tereddüt yaratarak usul hatalarına neden olabileceğinden, teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılması yerine tamamlatılmasına imkan tanımak daha uygun olabilir.
Soru: Teknik belgelerin teklif dosyasında sunulmasının zorunlu olup olmadığı nasıl netleştirilir?
Cevap: Teknik belgelerin teklif aşamasında sunulup sunulmayacağı, yeterlik kriterleri ve ihale dokümanındaki şartlar arasındaki uyum gözetilerek değerlendirilir. Eğer Teknik Şartname ile İdari Şartname arasında farklı veya tereddüt doğurucu hükümler bulunursa, ihale makamının bu hususu netleştirmesi gerekir. Açık olmayan durumlarda, teklifin değerlendirme dışı bırakılması yerine, belge sunumu konusunda isteklilere ek açıklama veya tamamlatma imkanı sağlanmalıdır.
Soru: Teknik şartnamede istenen belgelerin yeterlik kriteri olarak düzenlenmesi teklif değerlendirmesine nasıl yansır?
Cevap: Teknik Şartname’de talep edilen belgelerin yeterlik kriterleri İdari Şartname ve ilan kapsamında açıkça belirtilmemişse veya bu belgeler sadece teknik yeterlikten ziyade işin yapımına ilişkin teknik doküman niteliğindeyse, bu durum uygulamada tereddüt yaratabilir. Bu belge talepleri yeterlik kriteri kapsamındaysa, ihale dokümanında net ve uyumlu şekilde düzenlenmeli; aksi halde belgelerin eksikliği, teklifin doğrudan reddine gerekçe olmamalıdır.
Soru: Çok sayıda isteklinin aynı teknik belgeyi sunması ve bazılarının sunmaması hangi sorunlara yol açar?
Cevap: Bir teknik belge pek çok istekliden beklenirken önemli çoğunluğun sunmaması, belge sunma zorunluluğunun ve kapsamının dokümanlarda açık olmadığını gösterir. Bu durumda, belgeyi sunan ve sunmayan arasında farklı muamele yapılması haksız rekabet ve hukuki uyuşmazlıklara yol açabilir. Bu nedenle idareler, teklif değerlendirmesinde böyle durumları dikkate almalı ve şartnamadaki belirsizliği gidermek üzere düzeltici tedbirler almalıdır.
Soru: Teknik şartnamede teknik dokümanların kapsam ve sunuluş şekli net olmayınca ortaya çıkan temel riskler nelerdir?
Cevap: Teknik belgelerin kapsam ve sunuluş koşullarının belirsiz olması durumunda, istekliler arasında farklı yorumlar ortaya çıkar; kimisi belgeyi teslim eder, kimisi teslim etmez. Bu da tekliflerin haksız şekilde değerlendirme dışı bırakılması, itirazların artması ve ihale sürecinde gecikmelere sebep olabilir. Bu riskleri azaltmak için ihale dokümanları uyumlu ve açık olmalı, gerekirse açıklama veya tamamlatma yoluna gidilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Teknik Şartname ve İdari Şartname arasında çelişkili düzenlemeler olduğu durumda, teknik belge sunulmaması teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir neden sayılır mı?
Cevap: Bu vakada, Teknik Şartname ve İdari Şartname’deki çelişkili ve tereddüt doğurucu düzenlemeler nedeniyle teknik belgelerin sunulmaması, teklifin değerlendirme dışı bırakılması için geçerli bir sebep olarak kabul edilmemiştir. Kurul, bu iki dokümanın çelişkili olması sebebiyle isteklilerin tereddüt yaşadığını belirlemiş ve tekliflerin yeniden değerlendirilmesine karar vermiştir.
Soru: Başvuru sahibinin iddiası doğrultusunda, Teknik Şartname’de istenen belgelerin yeterlik kriteri olarak gösterilmesi uygun mudur?
Cevap: Bu vakada Kurul, başvuru sahibinin Teknik Şartname’de istenen belgelerin yeterlik kriteri olarak düzenlenmesinin uygun olmadığına ilişkin iddiasını, ihale dokümanına yönelik olması nedeniyle süre yönünden reddetmiştir. Dolayısıyla bu iddia süresi içinde yapılmadığından değerlendirmeye alınmamıştır.
Soru: Benzer teknik belgelerin çok sayıda istekliden aynı şekilde sunulması ve bazılarının bu belgeleri sunmaması ne gibi bir sonuca yol açmıştır?
Cevap: Vakada, dış çocuk oyun parkı için istenen teknik raporu 46 istekliden 38’inin sunmaması ve sunan 8 isteklinin de aynı raporu vermesi, Kurul tarafından teknik belge sunma zorunluluğunun uygulanabilir ve net olmadığına işaret ettiği için tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Soru: Teknik belgelerin kapsamı ve sunuluş biçiminin net olmaması hangi uygulama sorunlarına neden olmuştur?
Cevap: Elektrik Teknik Şartnamesi’nin belirttiği teknik dokümanlar gibi belgelerin kapsam ve sunuluş şeklinin net olmaması, istekliler arasında tereddüt oluşturmuş, bu da teknik belge sunup sunmama konusunda uygulamada görüş ayrılıklarına ve usul hatalarına yol açmıştır. Bu durum, teklifler hakkında haksız değerlendirme yapılmasını engellemek için düzeltici işlem yapılmasını gerektirmiştir.
Detaylı Analiz
İhaleye konu uyuşmazlık, teklif dosyasında teknik belgelerin sunulmasına ilişkin düzenlemelerin Teknik Şartname ve İdari Şartname arasında çelişkili ve belirsiz olması nedeniyle yapılan değerlendirme dışı bırakma işlemlerinin hukuka uygun olup olmadığına ilişkindir. Başvuru sahibi, bu belgelerin yeterlik kriteri kapsamında değerlendirilmesinin mevzuata aykırı olduğunu, Teknik Şartname’de belirtilmiş olmalarının yeterlik olarak kabul edilemeyeceğini ve eksik belgelerin bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabileceğini ileri sürerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına itiraz etmiştir. Uyuşmazlık, teknik belgelerin zorunlu olup olmadığının açıkça düzenlenmediği hallerde hangi uygulamanın esas alınması gerektiği konusunda yoğunlaşmaktadır.
İhale sürecinde gündeme gelen teknik belgeler, ipli sistemlerde kullanılacak malzemelere ve CCTV sistemi kapsamındaki bileşenlere yönelik deney raporu ve teknik dokümanlardan oluşmaktadır. Bu belgelerin Teknik Şartname’de detaylı olarak yer alması, ancak İdari Şartname ve ilan dokümanlarında açık şekilde yeterlik kriteri olarak düzenlenmemiş olması, teklif aşamasında hangi belgelerin sunulması gerektiğine dair istekliler nezdinde tereddüt doğurmuştur. Yaklaşık maliyet içinde küçük bir paya sahip olan dış çocuk oyun parkına dair teknik raporun yalnızca 8 istekli tarafından ve aynı şekilde sunulmuş olması, buna karşılık 38 istekli tarafından sunulmamış olması, uygulamadaki bu tereddüdü kuvvetlendirmiştir.
Kurul bu değerlendirmede, şartnamelerde yer alan düzenlemelerin açık, belirli ve değerlendirmeye elverişli olmasına odaklanarak, belgelerin teknik yeterlik ya da teklif unsuru olarak açıkça tanımlanmadığı durumlarda söz konusu eksikliklerin esaslı unsur olarak yorumlanamayacağını ortaya koymuştur. Nitekim bu vakada da belge taleplerinin değerlendirme dışı bırakmaya esas teşkil edip etmeyeceği konusu, ihale dokümanlarındaki açıklığın yetersizliği sebebiyle esaslı unsur kapsamında değerlendirilmemiştir. Bu yaklaşım, tereddüt doğuran durumların tekliflerin doğrudan reddiyle sonuçlandırılmaması gerektiğini göstermektedir.
Pilot ortak ya da diğer ortakların iş deneyimi hususu bu vakada doğrudan tartışma konusu olmamakla birlikte, belgelerin sunuluş biçimi bakımından yapılan toplu tespitler, bütün istekliler için geçerli bir yöntem hatası olasılığına işaret etmektedir. Teknik belgelerin kapsamının net olmaması, sunanların da tek tip belge sunması, isteklilerin yalnızca yükümlülüklerini yanlış anlamış olabileceklerini ortaya koymuştur. Bu durumda, herhangi bir ortağın deneyimi ya da belgeye sahip olup olmaması değil, şartnamelerin uygulanabilirliği ön plana çıkmıştır.
Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, ihale dokümanları arasındaki çelişkili ve belirsiz düzenlemeler nedeniyle ortaya çıkan uygulama farklarının ve yaygın belge eksikliklerinin teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe yapılamayacağı kanaatine ulaşmıştır. Bu nedenle, tekliflerin yeniden değerlendirilerek düzeltici işlem yapılmasına karar verilmiştir. Ayrıca, ihale dokümanına yönelik olarak ileri sürülen iddialar, süre yönünden değerlendirildiği için bu kısımda başvuru reddedilmiştir. Kurul bu kararıyla, belirsiz düzenlemelerin yol açabileceği hak ihlallerini önlemek amacıyla teklif değerlendirmesinin daha hakkaniyetli ve şeffaf biçimde yeniden yapılmasını zorunlu görmüştür.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.