KÜNYE
- Toplantı No: 2017/017
- Gündem No: 56
- Karar Tarihi: 05.04.2017
- Karar No: 2017/UY.II-1010
- Başvuru Sahibi: Serdaroğulları İnşaat Taahhüt Nakliye Madencilik Sanayi Ticaret A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/58205
- İhale Adı: Uşak Eşme Ağabey Göleti ve Sulaması
Özet
Teknik değer nitelik puanlamasında gölet/baraj iş deneyim belgesi esas alınması ve ortak girişimde sadece pilot ortağın değerlendirilmesi usulünün mevzuata uygunluğu
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teknik değer nitelik puanlamasında yeterlik için sunulan iş deneyim belgesinin kullanılmaması ve ortak girişimlerde sadece pilot ortağın değerlendirilmesinin rekabeti engellediğini, sulama işine ilişkin tecrübenin göz ardı edilmesinin haksız olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin yaklaşık maliyetinin sadece %12,5’inin sulama işine ait olması ve yapım işinin asli unsurunun gölet inşaatı olması nedeniyle teknik değer nitelik puanlamasında sadece gölet/baraj iş deneyim belgesi esas alınmıştır. Teknik değer nitelik puanı, isteklinin son 15 yıl içinde geçici kabulü yapılan ve teklif bedelinin %50’sinden fazlasını oluşturan gölet/baraj iş deneyim belgesi üzerinden puanlanmakta, puanlama 0 ile 5 arasında olup, 3 ve üzeri bitirilen iş sayısına göre artmaktadır. Ortak girişimlerde ise sadece pilot ortak değerlendirilmekte, bu uygulama 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata uygundur. Ayrıca, teknik tecrübe puanlamasında birden fazla baraj bitirilmesinin tecrübe açısından fark yarattığı kabul edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teknik değer puanlamasında, işin toplam kapsamı içerisinde yer alan ancak maliyet payı düşük olan alt kalemler için iş deneyim belgesi istenmemesi uygulaması hukuka uygun mudur?
Cevap: İhale konusu işin ana bileşeni ve maliyetin önemli kısmını oluşturan unsura yönelik iş deneyim belgesi aranması mevzuata uygundur. Ana iş kapsamı dışında kalan ve toplam yaklaşık maliyet içinde düşük payı bulunan alt kalemlerin ayrı ayrı iş deneyim belgesi ile değerlendirilmemesi rekabeti engellemez.
Soru: Ortak girişimlerde teknik yeterlik değerlendirmesinde sadece pilot ortağın iş deneyim belgelerinin esas alınması uygulaması ne şekilde uygulanabilir?
Cevap: Kamu ihale mevzuatı açısından, ortak girişimlerde teknik yeterlik değerlendirmelerinde genellikle sadece pilot ortağın iş deneyim belgelerine bakılması mümkündür. Bu uygulama, işin yürütülmesinin pilot ortaktan sorumlu olmasından veya ihale dokümanında böyle düzenleme yapılmasından kaynaklanabilir ve ancak açıkça aksine hüküm yoksa mevzuata uygun kabul edilir.
Soru: Teknik puanlama kriterlerinde iş bitirme sayısının puan artışında doğrudan etkili tutulması ne tür bir hak kaybına yol açabilir?
Cevap: İş bitirme adetlerinin puanlamada belirleyici olması durumda, birden fazla benzer iş bitiren istekliler daha yüksek puan alabildiği için, tek iş bitirenlerin teknik puanı sınırlı kalabilir. Ancak bu yaklaşım, teknik tecrübe açısından fark yaratan ve rekabetin dengeli değerlendirilmesini sağlayan bir kriter olarak kabul edilebilir.
Soru: Teknik değer nitelik puanlamasında, işin bütününü oluşturan alt bölümlere ilişkin tecrübelerin ayrı ayrı değerlendirilmemesi iddiaları nasıl karşılanır?
Cevap: İhale konusu işin ana faaliyetine uygun iş deneyim belgelerinin esas alınması ve süregelen uygulamada alt bölümlerdeki düşük maliyetli işler için ayrı deneyim belgesi istenmemesi, genel mevzuat ve uygulama ilkeleri itibarıyla kabul edilebilir. Ancak idari şartname hükümleri incelemeden net hüküm verilemez.
Soru: Sulama işleri gibi yan aktivitelerin, gölet/baraj yapımı işinde teknik yeterlik puanlamasında dikkate alınmaması rekabeti engeller mi?
Cevap: İhale konusu işin maliyet ve işin ana unsuru açısından gölet/baraj yapımı ön planda ise, sulama işleri gibi yan aktivitelerin puanlamada dikkate alınmaması, rekabetin doğal olarak sınırlanması anlamına gelmez. Bu tür uygulamalar, işin esas yetkinlik alanlarının öne çıkarılması sonucudur ve genel mevzuata aykırı sayılmaz.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Teknik değer nitelik puanlamasında sadece gölet/baraj iş deneyim belgesinin esas alınması hangi gerekçe ile uygun bulunmuştur?
Cevap: Yaklaşık maliyetin sadece %12,5’i sulama işine ait olup, yapım işinin ana unsuru gölet inşaatı olduğu için, teknik değer nitelik puanlamasında sadece gölet/baraj deneyim belgesi esas alınması uygun bulunmuştur.
Soru: Ortak girişimlerde sadece pilot ortağın teknik değer nitelik puanlamasında değerlendirilmesi nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: Ortak girişimlerde yalnızca pilot ortağın değerlendirilmesi, 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuata uygun olduğu için mevzuata aykırı bulunmamıştır.
Soru: Teknik değer nitelik puanlamasında iş bitirme sayısının dikkate alınması nasıl sonuç yaratmıştır?
Cevap: Teknik puanlama 0-5 arasında yapılmakta ve 3 ve üzeri bitirilen iş sayısı arttıkça puan yükselmektedir; bu durum teknik tecrübe açısından anlamlı bir fark yaratmıştır.
Soru: Başvuru sahibinin sulama iş deneyim belgesinin dikkate alınmaması nedeniyle rekabetin engellendiği iddiası nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Sulama işinin yaklaşık maliyet içindeki düşük payı ve ihale konusu işin gölet yapımından ibaret olması nedeniyle sulama iş deneyiminin esas alınmaması, rekabeti engellemediği için şikayet reddedilmiştir.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyet başvurusuna konu olan uyuşmazlık, teknik değer nitelik puanlamasında yalnızca gölet/baraj iş deneyim belgesine yer verilmesi ve ortak girişimlerde sadece pilot ortağın dikkate alınması uygulamasının, rekabeti engelleyip engellemediği üzerinedir. Başvuru sahibi, ihale kapsamında sulama işi tecrübesinin göz ardı edildiğini, oysa bu kısmın da işin parçası olduğunu belirterek, değerlendirmelerde yalnızca belirli bir alanın, özellikle gölet/baraj imalatının dikkate alınmasının katılımcılar arasında eşitliği zedelediğini ileri sürmüştür. Ayrıca ortak girişim niteliğindeki başvurularda, tamamlayıcı ortaklar yerine yalnızca pilot ortağın değerlendirmeye alınmasının da adil rekabeti olumsuz etkilediğini iddia etmiştir.
İhaleye konu yapım işinde teknik değer nitelik puanlamasında, sadece gölet/baraj iş deneyim belgesinin esas alınması tercih edilmiştir. Bu tercih, işin içeriğinde sulama işine ayrılan oranın yaklaşık maliyet içinde yalnızca %12,5 düzeyinde kalmasına, buna karşılık gölet inşaatının işin asli ve en yüksek tutarlı bölümü olmasına dayanmıştır. Bu kapsamda, sulama işine yönelik deneyim belgelerinin teknik puanlamaya esas alınmamasının, işin ağırlıklı yapım alanıyla örtüştüğü gerekçesiyle mevzuatla uyumlu olduğu değerlendirilmiştir. Teknik niteliklerin tespitinde maliyet açısından baskın unsurun esas alınmasının, belge türleri arasında ayrımcılık teşkil etmediği ifade edilmiştir.
İhale sürecinde belli iş kalemlerinin yalnızca teknik değerlendirme dışı bırakılması, esaslı unsur bakımından farklı değerlendirmeleri beraberinde getirebilmektedir. Bu vakada ise esaslı unsur kavramı, işin maliyet ve yapım kapsamı açısından baskın ana yapısı olan gölet çalışmaları üzerinden değerlendirilmiştir. Teknik puan uygulamasında, geçici kabulü yapılan baraj veya gölet işlerinin çokluğu doğrudan puan artışı sağlamaktadır; nitekim üç ve üzeri proje tamamlamış olmak, teknik tecrübe puanlaması açısından belirli bir fark yaratmaktadır. Bu durum, deneyimin sadece varlığı değil, aynı zamanda niceliğiyle değer kazandığını göstermekte ve bu kapsamda yapılan farklılaştırma ihale yetkinliğiyle ilişkilendirilmektedir.
Ortak girişimlerin değerlendirilmesinde ise yalnızca pilot ortağın iş deneyimi referans alınmış ve bu uygulamanın mevcut mevzuatla çelişmediği yönünde bir değerlendirme yapılmıştır. Bu yaklaşım, ortaklık yapısında pilot ortağın iş yürütme sorumluluğu dikkate alınarak şekillendirilen bir uygulamadır. İdari belgelerde aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece, sadece pilot ortak üzerinden teknik değerlendirme yapılması mümkün görülmüş; böylelikle tamamlayıcı ortaklar açısından değerlendirme dışı kalma hâlinin, başlı başına rekabet kısıtlaması oluşturmadığı yönünde bir kanaate varılmıştır.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı incelemede ihale konusu işin yapım amacını, tutar dağılımını ve teknik tecrübe puan kriterlerini birlikte değerlendirerek, kullanılan puanlama sisteminin ve başvuru sahibi tarafından dile getirilen rekabet kısıtlaması iddiasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna ulaşmıştır. İş bitirme adetlerine dayalı puan yapısının teknik yeterliliği artırmaya yönelik olduğu, sulama işi deneyiminin dışarıda bırakılmasının işin genel yapısıyla uyumlu olduğu ve sadece pilot ortağın değerlendirilmesinin mevzuata uygun kabul edildiği tespit edilmiştir. Bu nedenlerle şikayet başvurusu reddedilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.