KÜNYE
- Toplantı No: 2018/062
- Gündem No: 39
- Karar Tarihi: 07.11.2018
- Karar No: 2018/UY.II-1944
- Başvuru Sahibi: Asmin Taahhüt Yapı İnşaat Nakliyat San. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2017/601693
- İhale Adı: Kırşehir-Kesikköprü-Ortaköy 3 Bl. Hd. Devlet Yolu Km:0+000-39+817,97 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) Yapılması
Özet
Teknik belgelerin usulüne uygun sunulmaması nedeniyle bazı tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, diğer isteklilerin tekliflerinde yer alan teknik belgelerin geçersiz olduğunu ve aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığını iddia ederek itirazen şikayette bulunmuştur.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işin teknik yeterlik kriterleri kapsamında, makine ve ekipmanların kapasite ve teknik özelliklerinin noter onaylı ruhsat, demirbaş listesi veya yeminli mali müşavir raporu ile tevsik edilmesi gerekmektedir. Bazı istekliler tarafından sunulan kapasite raporlarının asıllarının veya noter onaylı suretlerinin sunulmaması, teknik belgelerin SMMM onaylı ve noter onaylı olmaması, teknik özelliklerin (örneğin asfalt finişerinin elektronik duyargalı olması) tevsik edilmemesi ve finansal kiralama sözleşmelerinin mevzuata uygun şekilde sunulmaması tespit edilmiştir. Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarında istenilen belgelerin mevzuata uygun sunulmadığı ve bazı kapasite raporlarının TOBB onayına sahip olmadığı belirlenmiştir. Bu tespitler üzerine, söz konusu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teknik yeterlik kapsamında makine ve ekipmanları ispat eden belgelerin noter onayı veya yeminli mali müşavir (SMMM) onayı bulunmaması teklif değerlendirmesini nasıl etkiler?
Cevap: Makine ve ekipmanların kapasite ve teknik özelliklerinin mevzuata uygun şekilde ispatı için genellikle noter onaylı ruhsat, demirbaş listesi veya SMMM onaylı belgeler talep edilir. Bu belgelerin onaysız sunulması, teknik yeterlik kriterlerini karşılamadığı anlamına gelebilir ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması ile sonuçlanabilir. Ancak, bu konuda idari şartnamede farklı veya özel bir düzenleme varsa ona göre değerlendirme yapılabilir.
Soru: Finansal kiralama sözleşmeleri teknik yeterlik açısından nasıl ve ne şekilde sunulmalıdır; usulüne uygun olmayan sunumun etkisi nedir?
Cevap: Finansal kiralama ile edinilen makine ve ekipmanların yeterlik belgeleri içinde sayılabilmesi için sözleşmelerin mevzuata uygun, imza ve onay şartlarına riayet edilerek sunulması gerekir. Usulüne uygun olmayan (örneğin noter onayı veya gerekli bilgiler bakımından eksik) finansal kiralama sözleşmeleri teknik yeterlik belgesi olarak dikkate alınmaz ve bu durum teklifin elenmesine yol açabilir.
Soru: Kapasite raporlarının TOBB veya yetkili kurum onayına sahip olmaması hangi açıdan hukuki problem yaratır?
Cevap: Kapasite raporunun geçerliliği, raporu veren kurumun yasal yetkilendirilmiş ve onayının usulüne uygun olması ile doğrudan ilgilidir. TOBB veya mevzuatta belirlenen diğer onay mercilerinin onayı olmayan raporlar, resmi ve hukuki geçerlilikten yoksun sayılır. Bu tür raporlara dayanılan teklifler teknik yeterlikten yoksun kabul edilip değerlendirme dışı bırakılabilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklaması sırasında sunulan belgeler hangi nitelikte olmalı ve belgelerdeki eksiklik teklifin akıbeti üzerinde nasıl etkili olur?
Cevap: Aşırı düşük tekliflerin geçerliliğinin ispatlanması için sunulan belgeler mevzuat ve ihale dokümanı gereği açık, resmi ve yeterli nitelikte olmalıdır. Eksik, usulsüz veya mevzuata aykırı belgeler bu açıklamaların doğruluğunun ispatlanmasını engeller; dolayısıyla, bu belgelerle desteklenmeyen aşırı düşük teklif açıklamaları teklifin değerlendirme dışı kalmasına neden olur.
Soru: İdari şartnamede belge sunumu ile ilgili hükümlerin açık olmaması, belge eksikliğinden dolayı teklifin elenip elenemeyeceği konusunda nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdari şartnamede sunulması gereken belgelerle ilgili düzenlemelerin açık ve anlaşılır olmaması durumunda, uygulanacak kural tereddüde mahal vermemek gerekir. Bu bağlamda, eğer belgenin sunulması zorunlu olduğu açıkça belirtilmemişse, bu belge eksikliği teklifin elenmesi için tek başına yeterli kabul edilmez. Ancak, işin ihale konusu ve teknik yeterlik açısından zorunlu belgeler ise farklı sonuç doğabilir; bu nedenle her durum kendi şartları ve mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Bazı isteklilerin tekliflerinde sunulan kapasite raporlarının noter veya TOBB onayından yoksun olması neden tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına sebep olmuştur?
Cevap: İncelemede, kapasite raporlarının noter onayı veya TOBB onayı olmadan sunulması, teknik yeterlik belgelerinin mevzuata uygun şekilde sunulmadığını göstermiştir. Bu durum, raporların geçerliliğini ortadan kaldırdığı için söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarında sunulan belgelerin mevzuata uygun olmaması hangi sonucu doğurmuştur?
Cevap: Mevzuata uygun şekilde hazırlanmayan ve usulüne uygun belgelerle desteklenmeyen aşırı düşük teklif açıklamaları, teklifin gerçekliğini kanıtlayamadığı için ciddi bir eksiklik olarak değerlendirilmiş ve bu nedenle bu açıklamaya dayanan teklifler değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: Elektronik duyargalı asfalt finişer gibi teknik özelliklerin tevsik edilmemesi ihale değerlendirmesini nasıl etkilemiştir?
Cevap: Teknik özelliklerin (örneğin elektronik duyargalı asfalt finişer) belgelerle tevsik edilmemesi, yeterlik ölçütlerini sağlamadığı için ilgili tekliflerin teknik yeterliğe haiz olmadığı sonucuna varılmış; böylelikle belgelerin usulüne uygun sunulmaması nedeniyle bu teklifler değerlendirme dışı bırakılmıştır.
Soru: İdari şartnamede bazı belgelerin sunulmasına ilişkin düzenlemelerin açık olmaması şikayet konusu olmuş mudur ve sonucu ne olmuştur?
Cevap: İdari şartnamedeki belge sunma yükümlülüklerinin açık olmaması nedeniyle bazı eksiklikler şikayet konusu yapılmış, ancak bu durum fatura sunulmasının zorunlu olmaması sonucunu doğurmuştur. Bu nedenle fatura eksikliği gerekçe gösterilerek teklifin elenmesi mümkün bulunmamıştır.
Detaylı Analiz
İnceleme konusu uyuşmazlık, teklif dosyalarında yer alan teknik belgelerin ve kapasite raporlarının usulüne uygun şekilde sunulup sunulmadığı çerçevesinde şekillenmiştir. Başvuru sahibince ileri sürülen iddialar, bazı isteklilerin tekliflerinde yer alan teknik belgelerin mevzuata aykırı olduğu, bu belgelerin doğruluğunun sağlanmadığı ve dolayısıyla tekliflerin geçerlilik kazanamayacağı yönündedir. Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarının da yeterli tevsik edici belgelerle desteklenmediği, bu haliyle kabul edilemeyeceği savunulmuştur.
Uyuşmazlığın merkezindeki mesele, teknik yeterlik kapsamında sunulması gereken makine ve ekipmanlara ilişkin belgelerin onaylı nitelik taşıyıp taşımamasıdır. Özellikle kapasite raporlarının noter onaylı suretinin ya da TOBB onayının bulunmaması, bazı durumlarda ise belgelerin yeminli mali müşavir raporu ile teyit edilmemesi, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu doğurmuştur. Analizde, elektronik duyargalı asfalt finişer gibi teknik özelliklerin herhangi bir belgeyle tevsik edilmemesi de yeterliğin sağlanmadığını ortaya koymuştur. Ayrıca, finansal kiralama yoluyla edinilen ekipmanlara ilişkin sözleşmelerin hukuken geçerli olacak biçimde sunulmaması, belge eksikliğini daha da belirginleştirmiştir.
Uyuşmazlıkta, belgelerin esaslı unsur niteliği taşıyıp taşımadığına ilişkin değerlendirme, teknik özelliklerin ve makine–ekipman yeterliğinin belirleyici öğeler olmasından kaynaklı olarak şekillenmiştir. Kapasite raporlarının onaylı olmaması ya da belge olarak usule uygun şekilde sunulmaması, yalnızca biçimsel bir eksiklik değil, teknik yeterliğin ispat yükünü taşımaması anlamına gelmiş; bu yönüyle belgeler eksik değil, geçersiz kabul edilmiştir. Diğer yandan, idari şartnamede bazı belgelerin sunulması konusundaki belirsizlik, yalnızca fatura gibi dokümanlar açısından istisnai bir geçersizlik yorumu doğurmuş; fatura eksikliği bu nedenle değerlendirme dışında bırakma sebebi olarak kabul edilmemiştir.
Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan belgelerin de mevzuata uygun biçimde hazırlanmaması, açıklamaların güvenilirliğini ortadan kaldırmıştır. Yeterli dayanaklara sahip olmayan bu açıklamalar, tekliflerin gerçekliği konusunda şüphe yaratmış ve tekliflerin geçerli değerlendirme sürecine dahil edilmesine engel oluşturmuştur. Nakliye mesafesi gibi belirli teknik unsurlar açısından ise açıklamalar yerinde ve mevzuata uygun bulunmuş, ancak teklifin diğer bölümlerindeki belge eksiklikleri bu tespitlerin geçerliğini sınırlamıştır.
Kamu İhale Kurulu, yaptığı değerlendirmede hem teknik belgelerin hem de aşırı düşük teklif açıklamalarının usulüne uygun şekilde sunulmadığını belirlemiş ve bu nedenle söz konusu isteklilerin tekliflerini geçerli kabul etmemiştir. Usulüne uygun olmayan kapasite raporları, geçersiz aşırı düşük teklif açıklamaları ve tevsik edilmeyen teknik koşullar çerçevesinde, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, ihale işlemlerinin yeniden yapılması gerektiği kararlaştırılmış olup, karar belgelerin şeklen değil, içerik ve doğruluk yönünden de yeterli olmaması esasına dayandırılmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.