KÜNYE
- Toplantı No: 2019/008
- Gündem No: 31
- Karar Tarihi: 14.02.2019
- Karar No: 2019/UY.II-243
- Başvuru Sahibi: Bergiz İnşaat Anonim Şirketi-Farsel İnş. Tic. A.Ş. Ortak Girişimi
- İhaleyi Yapan İdare: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı
- İKN: 2018/185590
- İhale Adı: Silvan Tüneli İkmali
Özet
Toplam teklif bedelinin binde birinden az aritmetik hata nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmaması kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, aritmetik hatanın toplam teklif bedelinin binde birinden fazla olduğunu, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini, aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğunu ve yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgelerinin gerçek olmadığını iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinde toplam 136,50 TL tutarında aritmetik hata bulunmakta olup, bu tutar toplam teklif bedelinin (842.241.323,50 TL) binde 0,000162’sine denk gelmektedir. Ayrıca, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif ile aradaki fiyat farkı yaklaşık 210 milyon TL olup, bu aritmetik hata ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasını değiştirmemektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.3 maddesi uyarınca, elektronik tablolama programlarından kaynaklanan ve toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olan hesaplama farklılıkları aritmetik hata sayılmayıp, ihale komisyonunca re’sen düzeltilecektir. Bu kapsamda, idarece yapılan düzeltme mevzuata uygundur. Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale dokümanındaki analiz formatlarına uygun olduğu, teknik özellik ve maliyet tespit tutanaklarının mevzuata uygun düzenlendiği, yabancı ülkede düzenlenen belgelerin ise ilgili mevzuata uygun olarak sunulduğu tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Toplam teklif bedelinin binde birinden az olan aritmetik hatalar ihale değerlendirmesinde hangi işlem görür?
Cevap: Toplam teklif bedelinin binde birine eşit veya daha az olan aritmetik hatalar, Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca hesaplama kaynaklı küçük farklar olarak değerlendirilir ve genellikle ihale komisyonunca re’sen düzeltilir. Böyle durumlarda teklifin değerlendirme dışı bırakılması beklenmez; zira hata teklifin sıralamasını önemli şekilde değiştirmez.
Soru: Aritmetik hata sınırı aşılmadığı halde teklif değerlendirme dışı bırakılabilir mi?
Cevap: Hata toplam teklif bedelinin binde birinden az olduğu sürece, ihale komisyonunun bu hatayı düzelterek değerlendirmeye devam etmesi yaygın uygulamadır. Ancak, eğer hata teklifin sıralamasını değiştirecek büyüklükteyse ya da başka mevzuata aykırılıklar varsa değerlendirme dışı bırakma gündeme gelebilir. Burada, somut hata miktarı ve ihalenin durumu birlikte değerlendirilir.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının kabulü hangi temel kriterlere bağlıdır?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamalarının kabulü, ihale dokümanında belirlenen format ve yöntemlerle uyumlu olması, açıklamaların teknik ve mali açıdan yeterli ve tutarlı bulunması ile desteklenmesi gerekir. Analizlerin ve tespit tutanaklarının mevzuatın öngördüğü usullere uygun düzenlenmesi şarttır. Bu kapsamda, idare veya değerlendirme kurulu, açıklamaların somut ve mevzuata uygun olduğunun tespitine dayanarak geçerlilik kararı verir.
Soru: Yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgelerinin ihale değerlendirmesinde geçerliliği nasıl belirlenir?
Cevap: Yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgelerinin geçerliliği, ilgili mevzuatın belgelerle ilgili düzenlemelerine uygun olarak sunulması ve gerektiğinde belgenin orijinalliğine ilişkin şüphelere yer verilmemesi halinde kabul edilir. Belgelerin geçerliliği konusunda somut usul ve şekil şartları dikkate alınarak değerlendirme yapılır. Bu konuda özel veya ek belge talepleri bulunabilir.
Soru: Elektronik hesaplama programları nedeniyle ortaya çıkan küçük aritmetik farklılıkların değerlendirilmesi nasıldır?
Cevap: Elektronik tablolar veya benzeri yazılımların otomatik işlem sonucu oluşan küçük aritmetik farklılıklar, toplam teklif bedelinin binde birini aşmadığı sürece aritmetik hata olarak kabul edilmez ve ihale komisyonu tarafından doğrudan düzeltilir. Bu tür farklar tekliflerin elenmesine neden olmaz, çünkü hesaplama esaslı ufak hataların teklifin rekabet şartları üzerinde etkisi sınırlıdır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifindeki aritmetik hatanın toplam teklif bedelinin binde birinden az olması teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını engeller mi?
Cevap: Evet, bu vakada aritmetik hata toplam teklif bedelinin binde birinden az olduğundan, bu hata teklifin değerlendirme dışı bırakılması için bir gerekçe oluşturmaz. İhale komisyonu, söz konusu hatayı re’sen düzeltmiş ve bu hata teklif sıralamasını değiştirmediği için teklif geçerli kabul edilmiştir.
Soru: İhale komisyonunun aritmetik hataları re’sen düzeltme yetkisi bu vakada nasıl uygulanmıştır?
Cevap: İhale komisyonu, elektronik tablolama programlarından kaynaklanan ve toplam teklif bedelinin binde birine eşit veya daha az olan hesaplama hatalarını doğrudan kendi inisiyatifi ile düzeltmiştir. Bu yetki, söz konusu aritmetik hatanın büyüklüğü ve tekliflerin hali hazırdaki sıralaması dikkate alınarak mevzuata uygun şekilde kullanılmıştır.
Soru: Aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerliliği bu vakada hangi kriterlere göre değerlendirilmiştir?
Cevap: Aşırı düşük teklif açıklamaları, ihale dokümanında belirtilen analiz formatlarına uygunluk açısından incelenmiş ve bu formatlara uygun olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, teknik özellik ve maliyet tespit tutanaklarının mevzuata uygun hazırlanmış olması, açıklamaların geçerliliğini desteklemiştir.
Soru: Yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgelerinin geçerliliği bu vakada nasıl tespit edilmiştir?
Cevap: Yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgeleri, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak sunulduğu için geçerli kabul edilmiştir. Mevzuata aykırılık iddiası, Kurul tarafından doğrulanmamış ve bu nedenle belgeler kabul edilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine ilişkin bu vakada, başvuru sahibi tarafından ileri sürülen temel uyuşmazlık, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu birim fiyat teklif cetvelindeki aritmetik hata ile ilgilidir. Şikâyetçi firma, söz konusu hatanın teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirecek ölçüde olduğunu, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamalarının ve sunulan yabancı iş deneyim belgelerinin mevzuata aykırı bulunduğunu iddia etmiştir. Kurul ise, bu iddiaları mevzuat çerçevesinde değerlendirmiş ve öncelikle aritmetik hatanın büyüklüğüne, ardından da diğer belgelerin usule uygunluğuna odaklanmıştır.
Uyuşmazlığın merkezinde yer alan aritmetik hata, elektronik hesaplama dosyasında ortaya çıkan ve toplam teklif tutarının oldukça küçük bir oranına denk gelen bir sapmadır. Özellikle bu farkın toplam teklif bedelinin binde birinden az olduğu belirlenmiş; bu doğrultuda Kurul tarafından yapılan değerlendirmede, söz konusu farkın teknik bir hesaplama işlemine dayandığı ve tekliflerin karşılaştırılmasına somut bir etkisinin bulunmadığı görülmüştür. Teklifin sıralamasını değiştirmediği gibi, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifle olan yaklaşık iki yüz on milyon liralık fark düşünüldüğünde, bu hata ihalenin sonucunu etkileyecek nitelikte de bulunmamıştır. Bu bağlamda aritmetik fark, doğrudan ihale komisyonu tarafından düzeltilmiş ve teklif geçerli kabul edilmiştir.
Bu çerçevede değerlendirildiğinde, teklifin esaslı unsurlarını etkilemeyen, yani teklifin rekabet gücünü veya teknik yeterliliğini doğrudan ilgilendirmeyen küçük hesaplama farklarının geçerli teklif olma koşullarını ortadan kaldırmadığı açıkça ortaya konmuştur. Esaslı unsur, teklifin esas değerini veya teknik öngörülerini belirleyen ana kalemler olarak ele alınmakta; elektronik tabloların oluşturduğu marjinal farklar bu kapsam dışında kalmaktadır. Bu yaklaşım, teklifin özünü etkilemeyen içerik farklılıklarının, değerlendirme dışı bırakma gibi ağır sonuçlara yol açmaması gerektiği yönündeki genel yorumla da uyumludur.
İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgelerine ilişkin tartışma ise özellikle yurtdışında düzenlenen bu belgelerin geçerliliği yönünde şekillenmiştir. Kurul, bu belgelerin usulüne uygun olarak sunulduğunu ve ilgili mevzuatın şekil ve içerik koşullarını karşıladığını ifade etmiştir. Pilot ortak olması nedeniyle iş deneyimi yönünden beklentilerin daha kritik olduğu durumlarda, bu nitelikteki belgelerin ayrıntılı ve kurallara uygun biçimde hazırlanması gerekliliği bulunduğundan, somut durumda belgeler hakkında şüphe oluşturacak herhangi bir bulguya yer verilmemesi belirleyici olmuştur.
Sonuç itibarıyla Kamu İhale Kurulu, aritmetik hatanın ihale düzenini bozacak ölçüde olmadığı, hatanın teknik karakter taşıdığı ve teklif sırasında etkili olmadığı kanaatine varmıştır. Aynı şekilde, aşırı düşük teklif açıklamalarının ve yabancı kaynaklı iş deneyim belgelerinin belgelenme ve içerik bakımından ihale kurallarına uygun bulunduğu değerlendirilmiştir. Bu nedenle, başvuru sahibi tarafından ileri sürülen itirazlar yerinde görülmemiş ve söz konusu başvuru reddedilerek süreç mevcut haliyle sonlandırılmıştır. Bu karar, küçük hesaplama farklarının tekliften ihraç nedeni olmaması gerektiğine dair istikrar kazanmış yorumu desteklemektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.