KÜNYE
- Toplantı No: 2019/032
- Gündem No: 17
- Karar Tarihi: 03.07.2019
- Karar No: 2019/UY.IV-751
- Başvuru Sahibi: Limak İnş. İnş. San. ve Tic .A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
- İKN: 2017/257787
- İhale Adı: Avrupa 2,Bölge 2,Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Kanalı ve Boru İtme İnşaatı
Özet
Başvuru sahibinin ihalede teklifinin değerlendirme dışı bırakılması nedeniyle başvuru ehliyeti ve süresi yokluğu nedeniyle başvurusu reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ortağı hakkında konkordato kararı bulunduğu için sözleşme imzalanmasının mümkün olmadığını, işin %30’unu tamamladığını ve teklifleri arasındaki fark nedeniyle kamu zararına yol açılacağını iddia ederek ihalenin iptalini talep etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
Başvuru sahibinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış olup, ihalede teklifleri geçerli kabul edilen diğer istekli lehine ihalenin sonuçlandırıldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin ihalede güncel bir menfaatinin bulunmadığı ve bu nedenle idarenin işleminden kaynaklanan bir hak kaybı veya zarara uğramasının mümkün olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, idareye yapılan şikâyet başvurusunun ardından on iş günü içinde karar alınmadığı ve başvuru sahibinin bu karara karşı Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunmadığı, başvuru bedelini yatırmadığı ve yetki belgelerini ibraz etmediği belirlenmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklifin değerlendirme dışı bırakılması halinde, başvuru sahibinin ihalenin iptali için idareye şikâyet başvurusunda bulunma süresi hangi olaydan itibaren başlar ve bu sürenin başlanması konusunda uygulamada ne gibi tereddütler yaşanır?
Cevap: Teklif değerlendirme dışı bırakıldığı anda, başvuru sahibinin yasal şikâyet süresi işlemden doğan hak kaybı veya zarar ortaya çıktığında başlar. Ancak uygulamada, teklifin değerlendirmeye alınmaması nedeniyle doğrudan zarar oluşup oluşmadığı, dolayısıyla sürenin ne zaman işleyeceği konusunda tereddüt yaşanabilir. Bu nedenle, teklifin değerlendirme dışı bırakıldığına ilişkin işlem tarihinden itibaren sürelerin işlemeye başlatılması, ihale işleminden doğrudan zarar noktasının titizlikle değerlendirilmesi gerekir.
Soru: İdareye yapılan şikâyet başvurusunun üzerine karara bağlanmaması durumunda, başvuru sahibinin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması zorunlu mudur ve süresine dikkat edilmezse ne olur?
Cevap: İdareye yapılmış şikâyet başvurusuna ilişkin karara idare tarafından süresi içinde yanıt verilmezse, başvuru sahibi itirazen şikâyet başvurusuna gidebilir ve bu yol idari yargıya başvurmadan önce zorunlu bir aşamadır. Uygulamada, bu sürenin geçirilmesi halinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmaması, başvurunun usulden reddine neden olur; başvuru sahibi işlemin iptali talebini bu aşamada kaybedebilir.
Soru: İtirazen şikâyet başvurusunda bulunulurken başvuruya eklenmesi gereken belgeler nelerdir ve bu belgelerin ibraz edilmemesi başvurunun sonucunu nasıl etkiler?
Cevap: İtirazen şikâyet başvurusu sırasında başvuru bedelinin yatırılması ve yetki belgelerinin (imza sirküleri, vekaletname vb.) sunulması gerekmektedir. Bu belgelerin ibraz edilmemesi halinde, başvurunun şekil koşullarını taşımadığı kabul edilir ve başvuru şekil yönünden reddedilir. Uygulamada, belge eksikliği sık görülen ve başvuruların kesin reddine yol açan hata nedenidir.
Soru: Teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalenin başka bir teklif sahibi lehine sonuçlandırılması hâlinde, değerlendirme dışı bırakılan isteklinin ihalenin iptali talebinde bulunma hakkı nasıl değerlendirilir?
Cevap: Teklif sahibi değerlendirme dışı bırakıldıktan sonra, ihalenin geçerli teklif sahiplerinden biri lehine sonuçlandırılması durumunda, değerlendirme dışı bırakılan isteklinin ihalede güncel bir menfaati bulunmadığı kabul edilir. Dolayısıyla, idari işlemlerden doğan hak kaybı veya zarar görmediği için iptal talebinde bulunma ehliyeti sınırlı olur ve genellikle iptal talebi reddedilir.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması üzerine yaptığı başvuruda, birden fazla usul şartının eksikliği mevcutsa bunların ayrı ayrı mı yoksa birleşik şekilde mi başvurunun reddine neden olduğu konusunda uygulamada nasıl yaklaşılıyor?
Cevap: Uygulamada, başvuru bedelinin yatırılmaması, yetki belgelerinin sunulmaması gibi usul eksiklikleri birbirinden bağımsız olarak da başvurunun şekil yönünden reddine neden olabilir. Bu eksikliklerden birkaçının bir arada bulunması halinde ise başvurunun reddi daha da kesinleşir. Dolayısıyla, bu tür usul eksiklikleri üst üste bindiğinde başvurunun kabul edilmemesi riski artar ve her bir şartın ayrı ayrı yerine getirilmesi başvurunun geçerliliği için önemlidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması durumunda, bu durum başvuru sahibine ihalenin iptali için şikâyet başvurusunda bulunma ehliyeti sağlar mı?
Cevap: Bu vakada başvuru sahibinin teklifi değerlendirme dışı bırakıldığı için ihalede geçerli teklif sahibi olarak yer almamış ve dolayısıyla ihalede güncel bir menfaati kalmamıştır. Bu nedenle, ihalenin iptali talebiyle şikâyet başvurusunda bulunma ehliyeti bulunmamıştır.
Soru: İdareye yapılan şikâyet başvurusunda karar verilmesi için belirlenen sürenin geçirilmesi, başvuru sahibinin başvurusuna itirazen şikâyet yoluna başvurma hakkını nasıl etkiler?
Cevap: İdareye yapılan şikâyet başvurusunun süresi içinde karara bağlanmaması halinde başvuru sahibi itirazen şikâyet yoluna başvurabilirdi ancak bu vakada başvuru sahibi bu hakka süresi içinde başvurmamıştır. Bu durum, başvurunun süresi yönünden reddedilmesine neden olmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması için yerine getirmesi gereken şekil şartları nelerdir ve bu şartları yerine getirmemesi başvuruyu nasıl etkiler?
Cevap: Bu vakada başvuru sahibi başvuru bedelini yatırmamış ve yetki belgelerini ibraz etmemiştir. Bu şekil şartlarının yerine getirilmemesi, itirazen şikâyet başvurusunun usulüne uygun olarak yapılmadığı anlamına gelir ve dolayısıyla başvurunun şekil yönünden reddine yol açar.
Soru: İhalenin değerlendirme dışı bırakılan istekli lehine değil, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi lehine sonuçlandırılması başvuru sahibinin hukuki durumunu nasıl etkiler?
Cevap: İhalenin değerlendirme dışı bırakılan istekli lehine değil başka bir istekli lehine sonuçlandırılması, başvuru sahibinin geçerli bir menfaatinin kalmadığını gösterir. Bu durumda başvuru sahibinin idari işlemlerden doğan bir hak kaybı veya zarara uğraması mümkün olmadığından başvuru ehliyeti bulunmamaktadır.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olayda, şikâyet sahibi elenmiş olduğu bir ihalede, sonraki süreçte ihalenin iptali talebiyle başvuru yapmıştır. Uyuşmazlığın temelini, bu elenme işleminden sonra başvuru sahibinin hâlâ güncel ve doğrudan bir menfaatinin bulunup bulunmadığı ve şikâyetin süresi ile şekil yönünden geçerliliği oluşturmaktadır. Başvuru sahibi, kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, sözleşme imzalanması aşamasına gelen diğer isteklinin durumu itibarıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiğini savunmuştur. Ancak bu iddianın, başvuru ehliyeti ve süresi bakımından mevzuat karşısındaki durumu değerlendirilmiştir.
İhale sürecine bakıldığında, başvuru sahibinin teklifinin geçerli sayılmadığı ve değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, başvuru sahibi artık ihale sürecinin geçerli teklif sahipleri arasında yer almamaktadır. Bu noktada, iş deneyimi, yeterlik ya da belgelerin içeriklerine ilişkin bir uyuşmazlık bulunmamakta; daha çok, değerlendirme dışı bırakılan bir isteklinin ihalenin devamına ve kararına nasıl müdahil olabileceği konusu gündeme gelmektedir. Başvuru sahibi, işin %30’unu gerçekleştirdiğine ve kamu zararı oluştuğuna ilişkin iddialarda bulunsa da, Kurul bu iddiaların yalnızca geçerli teklif sahiplerince ileri sürülebilecek nitelikte olduğunu belirlemiştir.
Esaslı unsur niteliği taşıyan şikâyet gerekçeleri üzerinde durulsa da, bu vakada esaslı unsurun değerlendirilmesi gereği, başvuru ehliyeti ve aktif menfaat eksikliği nedeniyle değerlendirilememiştir. Çünkü şikâyet sisteminde, herhangi bir hukuka aykırılık iddiasının esasına girilebilmesi için, başvuru sahibinin henüz ihale süreciyle bağlantısının sürüyor olması; yani geçerli teklif sahibi konumunda bulunması gerekmektedir. Bu vakada ise, ihalenin başka bir istekli lehine sonuçlandığı, dolayısıyla başvuru sahibinin artık hukuken güncel ve doğrudan zarar görebileceği bir konumda bulunmadığı tespit edilmiştir.
Pilot ortak ya da diğer ortaklara ilişkin deneyim değerlendirmesi bu başvuruda bir tartışma konusu olmamış, buna dair teknik veya içeriksel bir eksiklik üzerinden bir karar verilmemiştir. Temel sorun, idareye yapılan başvurudan sonra itirazen şikâyet süresinin geçirilmiş olması, başvuruda zorunlu belgelerin sunulmaması ve başvuru bedelinin yatırılmaması gibi usuli eksikliklerin tamamlanmamış olmasıdır. Dolayısıyla, başvurunun esasına girilmeden önce, şekil ve süre yönünden yapılan inceleme belirleyici olmuştur.
Kamu İhale Kurulu, yapılan değerlendirme sonucunda, başvuru sahibinin ihalede aktif ve güncel menfaatinin bulunmadığını, bu nedenle başvuru ehliyetinin mevcut olmadığını ve başvurunun süresinde yapılmadığını kabul etmiştir. Ayrıca, başvuru sürecine dair şekli şartların da yerine getirilmediğini belirleyerek başvurunun ehliyet, süre ve şekil yönlerinden reddine karar vermiştir. Bu yaklaşım, yalnızca ihalenin sonucu itibarıyla değil, aynı zamanda şikâyet mekanizmasının işlemesi açısından usul hükümlerinin titizlikle uygulanmasını öne çıkarmıştır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.