KÜNYE
- Toplantı No: 2018/016
- Gündem No: 32
- Karar Tarihi: 14.03.2018
- Karar No: 2018/UY.II-573
- Başvuru Sahibi: Yusuf YILMAZ
- İhaleyi Yapan İdare: Samsun Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı
- İKN: 2017/596416
- İhale Adı: Salıpazarı Avut 8 Derslikli İlkokul Yapım İşi
Özet
İhalenin 4734 sayılı Kanun 11/g maddesi kapsamında değerlendirilmesi nedeniyle itirazen şikayet reddedildi
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklifinin 11/g bendi kapsamında değerlendirilerek dışlanmasının mevzuata aykırı olduğunu iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İdare, ihale dosyası kapsamında Samsun İl Emniyet Müdürlüğü ve İl Olağanüstü Hal Bürosu’ndan başvuru sahibi ve diğer isteklilerin terör örgütleriyle bağlantısı olup olmadığına dair bilgi almış, bu bilgiler doğrultusunda teklif değerlendirmesi yapılmıştır. 11/g bendi kapsamında olduğu tespit edilen istekliler ihale dışı bırakılmıştır. İdarenin bu takdir yetkisi ve sorumluluğu bulunmaktadır.
Genel Soru–Cevap
Soru: Kamu ihalelerinde, 4734 sayılı Kanun’un 11/g maddesi kapsamında değerlendirme yapılırken idarenin hangi tür resmi bilgi ve belge temin etmesi beklenir?
Cevap: İdarelerin, 11/g maddesinin uygulanması için başvuru sahipleri ve istekliler hakkında terör örgütleriyle bağlantıyı içerebilecek hususlarda Samsun İl Emniyet Müdürlüğü, Milli İstihbarat Teşkilatı gibi resmi güvenlik birimleri veya ilgili diğer resmi makamlardan yazılı bilgi ve belge talep etmesi ve bu belgeleri karar sürecinde somut delil olarak kullanması genel uygulamadır. İdarenin, sadece kamuya açık bilgiler veya spekülatif iddialarla değil, mutlaka resmi mercilerden alınan doğrulanabilir bilgilerle hareket etmesi gerekir.
Soru: İdare, 4734 sayılı Kanun’un 11/g maddesi kapsamında teklif sahibini değerlendirmede hangi keyfi olmayan ölçüye uymalıdır?
Cevap: İdarenin teklifi 11/g kapsamında dışlayabilmesi için, söz konusu kişinin veya kurumun terör örgütleriyle bağlantısına dair resmi ve nesnel delillerin bulunması gereklidir. Bu deliller idareye ait takdir yetkisinin sınırlarını belirler; yani idare, somut ve bağlayıcı resmi bilgi olmaksızın değerlendirme yaparsa hukuka aykırı hareket etmiş sayılır. Genel olarak güvenlik birimlerinden alınan kesin ve yazılı tespitler temel alınır, sadece şüphe veya ihtimale dayalı işlemler kabul edilmez.
Soru: Teklif sahibinin 11/g maddesi kapsamında teklif dışı bırakılmasına ilişkin süreçte itirazen şikayet bedelinin iadesi hangi koşullarda gündeme gelir?
Cevap: İtirazen şikayet maliyetinin iadesi, başvuru sahibinin genel olarak süreç içinde fesihten veya diğer sebeplerden dolayı haklı bulunmadığı durumlarda olağan değildir. Ancak ihale dışı bırakma işleminin mevzuata uygun bulunmasıyla birlikte, başvuru sahibinin itirazen şikayet aşamasında ödediği başvuru bedelinin fazla olduğu tespit edilirse, fazla ödeme iade edilir. Bu durumda ihale dışı bırakma doğru olsa da, idarenin başvuru bedelini doğru tahsil etmesi beklenir.
Soru: 4734 sayılı Kanun’un 11/g maddesi kapsamında teklif dışı bırakmada bilgi kaynaklarının güvenilirliği nasıl değerlendirilir?
Cevap: İdare, terör örgütleriyle bağlantılı kişi veya kuruluşlara ilişkin bilgileri kullandığında bu bilgilerin elde edildiği resmi kurumların yetkinliği ve tarafsızlığı esas alınır. Milli İstihbarat Teşkilatı, Emniyet Müdürlüğü gibi resmi mercilerden gelen yazılı belgeler, bu tür değerlendirmelerde güvenilir ve bağlayıcı kabul edilir. İdarenin değerlendirmesi, bu resmi bilgi ve belgeler ışığında yapılmalıdır; aksi halde kaldırma ve iptal kararları çıkabilir.
Soru: İhale iptali veya itirazen şikayet süreçlerinde, 11/g maddesi kapsamında teklif uygunluk değerlendirmesinin hukuki temeli nasıl korunur?
Cevap: Teklifin 11/g maddesi kapsamında dışlanması, idarenin resmi makamlarca sağlanan somut ve açık bilgilere dayanması halinde uygulanabilir. Bu nedenle ihale iptaline veya itirazen şikayetlere konu olduğunda, idare kararının belgelerle desteklenmesi gerekir. Değerlendirme sürecinde usulüne uygun bilgi temini ve karar gerekçelendirilmesi yapılmaz ise, işlemin iptali veya yeniden değerlendirme kararı gündeme gelebilir. Ancak, yeterli resmi bilgi varsa ve idarenin takdir yetkisi doğru kullanılmışsa işlem geçerlidir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin doğrudan 4734 sayılı Kanun’un 11/g maddesi kapsamında değerlendirilerek ihale dışı bırakılması hangi işlem ve kriterlere dayanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin teklifinin 11/g maddesi kapsamında değerlendirilmesi, idarenin Samsun İl Emniyet Müdürlüğü ve Milli İstihbarat Teşkilatı gibi resmi kurumlardan edindiği, başvuru sahibinin terör örgütleriyle bağlantılı olduğuna dair bilgi ve belgeler temelinde yapılmıştır. İdarenin bu resmi bilgi ve belgeler doğrultusunda yaptığı değerlendirme neticesinde, karar verilmiş ve teklif ihale dışı bırakılmıştır.
Soru: İdarenin, 4734 sayılı Kanun’un 11/g maddesi uyarınca teklif sahibini değerlendirme yetkisi ve sorumluluğu hangi bağlamda kabul edilmiştir?
Cevap: İdareye, terör örgütleriyle bağlantıda olan gerçek ve tüzel kişilerle ilgili bilgileri ilgili güvenlik kurumlarından alma, bu bilgileri dikkate alarak teklifleri değerlendirme ve uygun görülmeyenleri ihale dışı bırakma takdir yetkisi ve sorumluluğu tanınmıştır. Bu vaka özelinde idarenin güvenlik birimlerinden sağladığı bilgiler ışığında hareket etmesi ve bu şekilde teklif sahibini 11/g kapsamında değerlendirmesi hukuken yerinde bulunmuştur.
Soru: Başvuru sahibinin teklifinin 11/g maddesi kapsamında değerlendirilmesine karşı itirazen şikayet başvurusunun sonucuna ilişkin karar ne olmuştur?
Cevap: Başvuru sahibinin 11/g kapsamında teklifinin dışlanması işlemi mevzuata uygun bulunmuş ve itirazen şikayet başvurusu reddedilmiştir. Buna karşın, başvuru sahibinin ihale işlemine katılabilmek için ödediği itirazen şikayet başvuru bedelinin fazla olduğu kabul edilerek iadesine karar verilmiştir.
Soru: İdare tarafından başvuru sahibi ve diğer istekliler hakkında edinilen bilgiler hangi merciilerden alınmış ve bu bilgiler nasıl kullanılmıştır?
Cevap: İdare, başvuru sahibi ve diğer istekliler hakkında Samsun İl Emniyet Müdürlüğü ile Olağanüstü Hal Bürosu’ndan edinilen bilgiler ve Milli İstihbarat Teşkilatı değerlendirmelerini kullanmıştır. Bu resmi kurumlarca verilen terör örgütü bağlantısı şüphesini içeren bilgiler ihale değerlendirmesinde bağlayıcı esas alınmış ve buna göre 11/g maddesi kapsamında tekliflerin dışlanmasına karar verilmiştir.
Detaylı Analiz
İhale sürecine konu olan olayda, başvuru sahibinin teklifi, ihale makamı tarafından 4734 sayılı Kanun’un 11. maddesinin (g) bendi kapsamında değerlendirilerek ihale dışı bırakılmıştır. Bu hükmün uygulanma gerekçesi, başvuru sahibinin terör örgütleriyle bağlantılı kişiler arasında olduğuna yönelik olarak yetkili güvenlik birimlerinden elde edilen bilgiler olmuştur. Uyuşmazlık, başvuru sahibinin bu değerlendirmeye karşı çıkarak, kararın dayanağı olan işlem ve sürecin mevzuata aykırı olduğunu ileri sürmesi üzerine ortaya çıkmıştır.
İdare, tekliflerin değerlendirilmesi sürecinde resmi güvenlik kurumlarından başvuru sahibi ve diğer katılımcılar hakkında bilgi talebinde bulunmuştur. Samsun İl Emniyet Müdürlüğü ve Olağanüstü Hal Bürosu’nun yanı sıra Milli İstihbarat Teşkilatı tarafından sağlanan bilgiler esas alınmıştır. Bu kurumlar tarafından verilen yazılı değerlendirmelerde başvuru sahibinin terör örgütleriyle bağlantılı olduğu yönündeki tespitlere dayanılarak ilgili teklifin değerlendirme dışı bırakılması kararı alınmıştır. Bu çerçevede, idarenin yalnızca kamuya açık veya soyut iddialarla değil, yetkili mercilerden alınmış resmi bilgilere dayalı işlem tesis ettiği görülmektedir.
İdare tarafından yürütülen bu süreçte, bilgi kaynaklarının güvenilirliği ve elde edilen verilerin ihale kararına esas alınabilirliği tartışmalı hale gelmiştir. Ancak eldeki somut durumda, idare değerlendirmesini yalnızca şüphe düzeyinde olmayan, güvenlik kurumlarının resmi yazılarına dayandırmış; bilgi kaynağı olarak da yetkili ve uzman kurumlar tercih edilmiştir. Bu da karara esas teşkil eden unsurların esaslı ve bağlayıcı nitelikte değerlendirildiğini göstermektedir.
Uyuşmazlık çerçevesinde idarece yapılan değerlendirmede, yalnızca başvuru sahibinin değil, diğer isteklilerin de aynı kapsamda değerlendirildiği anlaşılmaktadır. Böylelikle, alınan kararın münferit değil, ihale bütünündeki değerlendirme ilkesine uygun şekilde biçimlendirildiği ve yalnızca bir istekliye özgü keyfi bir dışlama yapılmadığı sonucu ortaya çıkmaktadır.
Kamu İhale Kurulu’nun vardığı sonuçta da bu yaklaşım benimsenmiş, idarenin hem yetkili makamlarla işbirliği kapsamında bilgi temin etmiş olması hem de bu bilgilere dayalı makul ve ölçülü bir karar alması hukuka uygun bulunmuştur. Kurul, başvuru sahibinin mezkur iddiasını reddederken, yalnızca ihale dışı bırakma işlemini değil, başvuru sahibinin fazla ödediği başvuru bedelinin iadesi yönündeki haklılığını da kabul ederek yalnız bu konuda başvuru sahibinin talebine olumlu yaklaşmıştır. Bu yönüyle karar, idari işlem ve hak arama süreci arasındaki dengeyi gözeten bütüncül bir değerlendirme içermektedir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.