KÜNYE
- Toplantı No: 2018/041
- Gündem No: 48
- Karar Tarihi: 18.07.2018
- Karar No: 2018/UY.I-1369
- Başvuru Sahibi: Ulukök Mim. Dan. İnş. Turz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
- İhaleyi Yapan İdare: 3’üncü Hava İkmal Fabrika Müdürlüğü
- İKN: 2018/189914
- İhale Adı: 038 Gm Nolu Hava Dikimevi Müdürlüğü Binasının İç Cephe Boya İşlerinin Yapılması
Özet
Teklif mektuplarından sadece birinde fiyat bulunması nedeniyle birden fazla teklif verilmediği, ancak idarenin rekabeti etkileyen davranış olarak değerlendirme yapmasının yerinde olduğu kararı
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, teklif zarfında sadece bir teklif fiyatı bulunduğunu, diğer teklif mektuplarının sadece imza ve kaşe içerdiğini, dolayısıyla birden fazla fiyat teklifi sunulmadığını ve cezai işlemin haksız olduğunu; ayrıca benzer iş grubunun farklı olması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin (d) bendinde yasaklanan birden fazla teklif verme fiilinin ancak birden fazla fiyat teklifi verilmesi halinde gerçekleşeceği, başvuru sahibinin sadece bir teklif fiyatı içeren teklif mektubu sunması nedeniyle birden fazla teklif verilmediği; ancak üç adet imzalı teklif mektubunun bulunmasının idareyi tereddüde düşürebileceği ve bu durumun Kanun’un 17’nci maddesinin (b) bendinde yer alan rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranış kapsamında değerlendirilebileceği; ayrıca yasak fiil ve davranışlarda bulunan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılsa bile ceza sorumluluğunun devam ettiği tespit edilmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Teklif zarflarında birden fazla fiyat teklifi olmaması, birden fazla teklif verilmediğinin kesin göstergesi midir?
Cevap: Teklif zarfında sadece bir fiyat teklifi bulunması, birden fazla teklif verilmediğinin güçlü kanıtıdır ancak yeterince belirleyici olmayabilir. İmzalı ancak fiyat içermeyen ek teklif mektuplarının varlığı idareyi tereddüde düşürebilir ve bu durum rekabeti etkileyen davranış kapsamında değerlendirilerek idari yaptırım ya da cezai işlem uygulanabilir.
Soru: Birden fazla teklif verme yasağı kapsamında değerlendirme yapılırken, sadece fiyat tekliflerine mi bakılır yoksa diğer belge ve mektuplar da dikkate alınır mı?
Cevap: Birden fazla teklif verme yasağı esasen birden fazla fiyat teklifi verilmesine ilişkindir; ancak idarenin, teklif paketindeki diğer imzalı teklif mektuplarını ve belgeleri de inceleyerek rekabeti veya ihale kararını etkileyen davranış olup olmadığını değerlendirmesi mümkündür. Bu nedenle, sadece fiyat tekliflerinin sayısına bakmak yeterli olmayabilir.
Soru: Birden fazla teklif verilmesi nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ile cezai sorumluluğun devamı arasında nasıl bir ilişki vardır?
Cevap: Yasak fiil veya davranışta bulunan isteklilerin teklifleri ihale sürecinde değerlendirme dışı bırakılabilir; ancak bu, aynı zamanda ilgili mevzuat uyarınca ceza uygulanmasını engellemez. Yani tekliflerin elenmesi cezai sorumluluğu ortadan kaldırmaz ve ayrı yaptırımlar gündeme gelebilir.
Soru: İdare tarafından rekabeti etkileyen şüpheli bir durum tespit edildiğinde, bunun incelenmesi hangi makamın görev alanındadır?
Cevap: İhaleye ilişkin usul ve esaslara uyulup uyulmadığının denetimi Kamu İhale Kurumu’nun görev alanındadır. Ancak cezai işlemlerin uygulanması, idari para cezası veya suç duyurusu gibi yaptırımların sonuçları ve usul denetimi genellikle farklı merciilere ait olduğundan, bu hususlar Kamu İhale Kurumu kararlarında inceleme konusu yapılmayabilir.
Soru: Farklı iş gruplarına ait tekliflerin bir arada zarfla sunulması durumunda, bu durum tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına zemin oluşturur mu?
Cevap: Benzer iş grubunun farklı olması nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin iddialar, somut mevzuat ve uygulama kararları ışığında netlik kazanmalıdır. Bu konuda somut düzenleme veya yerleşik uygulama yoksa, tekliflerin bu nedenle otomatik dışlanması mümkün olmayabilir; idarenin ve denetim merciinin durumu detaylı incelemesi gerekir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklif zarfında sadece bir fiyat teklifi bulunması, idarenin birden fazla teklif verilmiş gibi işlem yapmasını engeller mi?
Cevap: Hayır, başvuru sahibinin sadece bir fiyat teklifi sunmuş olması birden fazla teklif verme yasağına ilişkin işlemi doğrudan engellemez. Çünkü idarenin, birden fazla teklifin varlığına ilişkin tereddüde düşen üç adet imzalı teklif mektubunu rekabeti veya ihale kararını etkileyen davranış kapsamında değerlendirmesi hukuka uygundur.
Soru: Özellikle fiyat içermeyen imzalı ek teklif mektuplarının bulunması, ihale üzerindeki hukuki durumu nasıl etkiler?
Cevap: Teklif zarfındaki imzalı ancak fiyat içermeyen ek teklif mektupları, birden fazla teklif içermeseler de, idarenin bu durumun rekabeti etkileyecek davranış olarak değerlendirmesine yol açar ve bunun sonucunda cezai işlem yapılması gerekir.
Soru: Başvuru sahibinin cezai işlemin haksızlığına dair iddiası nasıl sonuçlanmıştır?
Cevap: Başvuru sahibinin cezai işlemin haksız olduğu iddiası, Kamu İhale Kurumu’nun görev alanının dışında kaldığı için incelenmemiş ve itirazen şikâyet başvurusu reddedilmiştir.
Soru: İhale sürecinde benzer iş grubunun farklı olması sebebiyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiası nasıl ele alınmıştır?
Cevap: Bu iddiaya ilişkin somut bir hukuki tespit veya karar metninde bir değerlendirme bulunmamaktadır; dolayısıyla ihale sürecinde iş grubuna göre değerlendirme dışı bırakma talebi vakada kabul görmemiştir.
Detaylı Analiz
Başvuruya konu olayda, teklif zarfında yalnızca bir fiyat teklifine yer verilmesine rağmen, içinde üç adet imzalı teklif mektubunun bulunması üzerine idarenin, bu durumu rekabeti etkileyen davranış şeklinde değerlendirerek işlem yapması uyuşmazlığın temelini oluşturmuştur. Başvuru sahibi, yalnızca bir teklif fiyatı sunduğunu ve diğer teklif mektuplarının yalnızca imza ve kaşe içerdiğini belirterek idarenin cezai işlem uygulamasının haksız olduğunu öne sürerken, aynı zamanda farklı iş grubuna ait oldukları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini de iddia etmiştir.
Uyuşmazlıkta, esasen teklif içerisinde birden fazla fiyat teklifi sunulup sunulmadığı değil, zarfın içeriğindeki tüm dokümanların nasıl değerlendirileceği tartışma konusu olmuştur. Başvuru sahibinin iddiasına göre fiyat içeren yalnızca bir belge bulunmasına rağmen, idare, teklif zarfında yer alan üç adet imzalı teklif mektubunu tek başına rekabet üzerinde etkili olabilecek davranış şeklinde görmüş ve buna bağlı olarak ihale sürecinde adım atmıştır. Bu çerçevede, yalnızca fiyat içeren belgelerin sayısı değil, aynı zamanda diğer belgelerin içerikleri de değerlendirme alanına girmiştir.
İmzalı olup fiyat içermeyen ek teklif mektuplarının varlığı, doğrudan birden fazla teklif sunulmuş anlamına gelmemekle birlikte, idarenin bu durumu şüpheli bulması mümkündür. Bu tür bir düzenleme, zarfın içeriğinde belirsizlik yaratmış ve ihale kararını ya da rekabet ortamını etkileyebilecek nitelikte bulunmuştur. Bu nedenle, doğrudan yasak fiillerden sayılmasa da, Kanun’un rekabeti engelleyici davranışlara ilişkin hükmü kapsamında ele alınmıştır. Böylece, teklif zarfındaki dolaylı unsurlar, esaslı ve etkili değerlendirme konusu haline gelmiştir.
Kamu İhale Kurulu, fiyat teklifinin yalnızca bir adet olmasını yeterli görmeyerek, zarf içeriğindeki çoklu imzalı belgeler nedeniyle idarenin tereddüde düşmesini yerinde bulmuştur. Cezai işlemin rekabeti etkileyen davranış kapsamında ele alınma biçimi hukuka uygun bulunmuş, ancak söz konusu cezanın haklılığı yönündeki iddia Kurumun yetki sınırları dışında kaldığından incelenmemiştir. Benzer şekilde, teklifin iş grubu farkı nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin ileri sürülen diğer iddia da karar metninde dikkate alınmamıştır. Nihai olarak, başvuru gerekçeleri yerinde görülmemiş ve başvurunun reddine karar verilmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.