KÜNYE
- Toplantı No: 2020/022
- Gündem No: 71
- Karar Tarihi: 22.05.2020
- Karar No: 2020/UY.I-945
- Başvuru Sahibi: Avrasya En. İnş. Tur. ve Tic. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü
- İKN: 2020/24507
- İhale Adı: İtm.312 Referanslı 154 Kv Elbeyli Tm (Yeni) Yapımı
Özet
İş kalemi oranının virgülden sonra iki haneye yuvarlanması gerektiği gerekçesiyle puanlama hatası düzeltilmiştir
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, İ.48 poz numaralı iş kalemi oranının ihale dokümanında belirlenen %3,00 üst sınırını aştığı gerekçesiyle puan verilmemesinin hatalı olduğunu, oranların virgülden sonra iki haneye yuvarlanması gerektiğini ve puanlama uygulamasında yuvarlamaya izin verilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale dokümanında kalite ve teknik nitelik puanlamasında kullanılan iş kalemlerinin alt ve üst sınırlarının virgülden sonra iki ondalık basamağa göre belirlendiği, oranların hesaplanmasında yuvarlama yapılmadığına dair bir düzenleme bulunmadığı, ayrıca yaklaşık maliyet yapısının yuvarlama ile alt ve üst sınır değerlerine ulaştırıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, İ.48 poz numaralı iş kaleminin teklif tutarının toplam teklife oranının %3,0048077 değeri %3,00 olarak kabul edilerek puan verilmesi gerekmektedir.
Genel Soru–Cevap
Soru 1: Puanlama kriterlerinde belirtilen oranlar virgülden sonra iki veya daha fazla ondalık basamağa sahipse, teklif oranlarının değerlendirilmesinde hangi basamağa kadar yuvarlama yapılmalıdır?
Cevap: Puanlamada uygulanacak oran sınırları ihale dokümanında virgülden sonra kaç ondalık basamağa göre belirlenmişse, oranlar o basamağa göre yuvarlanarak değerlendirilir. Örneğin, sınırlar iki ondalık basamağa göre belirtilmişse, teklif oranı üçüncü basamaktaki rakama bakılarak iki basamağa yuvarlanır. Bu uygulama, puanlamada gereksiz şekilde titiz hesaplamaların önüne geçer ve dokümandaki sınırların anlamlı kullanılmasını sağlar.
Soru 2: İhale dokümanında oranların hesaplanması ve puanlamasında açık bir şekilde yuvarlama yapılmaması gerektiğine dair düzenleme yoksa teklifler nasıl değerlendirilir?
Cevap: Dokümanda yuvarlama yapılmaması gerektiğine dair açık bir hüküm yoksa, hesaplama sonucu bulunan oranlar mantıklı bir yuvarlama prensibine uygun şekilde (örneğin iki ondalık basamağa) yuvarlanarak değerlendirilir. Böylece uygulamada ortaya çıkabilecek mikro farklardan ötürü teklifin haksız olarak elenmesi veya puansız bırakılması önlenir. Ancak bu yöntem dokümanda farklı bir yönerge varsa uygulanmaz.
Soru 3: Yaklaşık maliyet yapısı veya puanlama kriterleri oranların belirlenmesinde ve yuvarlanmasında neden önemlidir?
Cevap: Yaklaşık maliyet ve puanlama kriterlerinde sınır değerlerin belirli bir ondalık basamağa göre düzenlenmiş olması, puanlama aşamasında da bu basamağın dikkate alınmasını gerektirir. Çünkü sınırlar bu hassasiyetle oluşturulmuştur ve oranların limit değerlerin doğal sonucu olarak yuvarlanması, kriterlerle tutarlı ve makul bir değerlendirme sağlar. Bu yaklaşım, tekliflerin karşılaştırılmasında uygulama birliği ve objektiflik sağlar.
Soru 4: Oranların virgülden sonra iki ondalık basamağa göre yuvarlanmaması durumunda puanlamada ne tür hatalar ortaya çıkabilir?
Cevap: Oranların daha hassas (örneğin 4-5 basamağa) olarak sabitlenmesi ve yuvarlama yapılmaması halinde, önemsiz küçük farklar nedeniyle teklifin puansız bırakılması veya elenmesi söz konusu olabilir. Bu durum; hem teklif sahiplerine haksızlık olarak değerlendirilebilir hem de idarenin objektif ve makul bir puanlama yapmasını zorlaştırır. Sonuçta, itiraz ve iptal süreçlerine yol açabilir.
Soru 5: Puanlama hesaplamalarında oranlar için farklı yuvarlama esaslarının uygulanması halinde itiraz ve hukuki ihtilaf riski nasıl değerlendirilmelidir?
Cevap: Puanlama aşamasında uygulanacak yuvarlama esasları ihale dokümanında açıkça belirtilmemişse, farklı yuvarlama yöntemleri kullanmak tereddüt ve uyuşmazlığa sebep olabilir. Bu durum idari itirazlara ve yargısal denetimde işlem iptaline yol açabilir. Dolayısıyla, oranların nasıl yuvarlanacağı konusu net olarak ihale dokümanlarında düzenlenmeli veya en azından puanlama komisyonunca tutarlı ve makul esaslarla uygulanmalıdır. Aksi halde, puanlama sonuçları hukuki güvenilirlikten uzaklaşabilir.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru 1: İ.48 poz numaralı iş kalemi oranının %3,0048077 olması halinde, puanlama sırasında oranların virgülden sonra kaç ondalık basamağa göre değerlendirilmesi gerektiği nasıl belirlenmiştir?
Cevap: İhale dokümanında kalite ve teknik nitelik puanlamasında iş kalemlerinin alt ve üst sınırlarının virgülden sonra iki ondalık basamağa göre belirlendiği sabitlenmiştir. Bu nedenle teklif oranı %3,0048077 ise, bu değer %3,00 olarak yuvarlanarak değerlendirilmiştir.
Soru 2: Başvuru sahibinin puan verilmemesi yönündeki itirazı, teklif oranının yuvarlanması gerektiği iddiası üzerine nasıl bir karara bağlanmıştır?
Cevap: Kurul, oranların virgülden sonra iki ondalık basamağa göre değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmiş ve yaklaşık maliyet yapısının da yuvarlama ile alt ve üst sınır değerlere ulaştırıldığı tespit edilerek, başvuru sahibine puan verilmesi gerektiğine karar vermiştir.
Soru 3: Başvuru sahibine puan verilmemesi halinde işlemlerin mevzuata uygun şekilde yürütülmediği sonucuna nasıl varılmıştır?
Cevap: İhale dokümanında belirlenen kurallar doğrultusunda puanlama alt ve üst sınırların iki ondalık basamağa göre geçirileceği açık olduğundan, oranların yuvarlanarak değerlendirilmemesi işlemin mevzuata aykırı olduğu sonucunu doğurmuş ve ihale işlemlerinin bu yanlışlığın giderilmesi amacıyla yeniden yapılması gerektiği kararlaştırılmıştır.
Soru 4: İhale dokümanında oranların yuvarlanması ile ilgili herhangi bir yasak veya sınırlama bulunmaması bu vakada nasıl değerlendirilmiştir?
Cevap: İhale dokümanında oranların hesaplanmasında veya puanlama sırasında yuvarlama yapılmaması gerektiğine dair herhangi bir düzenleme olmadığı için, Kurul oranların iki ondalık basamağa yuvarlanmasının mevzuata uygun olduğunu tespit etmiş ve bu doğrultuda kararını vermiştir.
Detaylı Analiz
İlgili ihalede başvuru sahibi, kalite ve teknik nitelik puanlamasında dikkate alınan belirli bir iş kaleminin teklif tutarının oransal karşılığının üst sınırı aştığı gerekçesiyle puan verilmemesini, oranların virgülden sonra iki ondalık basamağa göre yuvarlanması gerektiğini ileri sürerek bu puanlama uygulamasına itiraz etmiştir. Uyuşmazlığın odak noktasını ise, %3 sınırının %3,0048077 olarak hesaplanan oran karşısındaki geçerliliği ve bu değerin iki basamağa yuvarlanarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği oluşturmuştur.
İhale dokümanında anılan iş kaleminin toplam içindeki oransal sınırları yüzde bazında ve iki ondalık basamak hassasiyetinde tanımlanmıştır. Belgelerde oranların virgül sonrası dört veya daha fazla basamakla hesaplanması gerektiğini belirten bir hüküm yer almamaktadır. Bu çerçevede puanlamaya esas tutulan oranın %3,0048077 olması, ihale dokümanında tanımlanan sınır çerçevesine göre %3,00 olarak kabul edilebilecek bir değerdir. Buna rağmen idare tarafından oran, yuvarlama yapılmaksızın üst sınırı aştığı gerekçesiyle değerlendirme dışında bırakılmıştır.
Bu çerçevede “esaslı unsur” kavramı da gündeme gelmiştir. Nitekim oranlarla ilgili dokümantasyonun virgülden sonra iki haneli biçimde sınırlandırma içerdiği bir durumda, mikroskobik farklarla teknik puanlamada dışlama yapılması, esaslı bir kabul farklılığına yol açmaktadır. Zira iş kaleminin yüzde %3,00 olan üst sınırının %3,0048077 gibi ihmal edilebilir bir fark nedeniyle aşıldığı iddiası, kamu ihale sisteminin makul ve objektif değerlendirme ilkesine aykırılık oluşturabilecek bir yoruma kapı aralamaktadır.
Değerlendirme, pilot ortak tarafından sunulan iş deneyim belgeleri üzerinden değil, teklif içerisindeki oran hesapları özelinde yapıldığından, bu vaka özelinde pilot ortakla ilgili teknik veya yeterlik yönlü ayrı bir tespit bulunmamaktadır. Tartışma, doğrudan teklif dosyasındaki parasal oranlama ile puanlamaya etki eden bir iş kaleminin değerinin puanlamaya alınmasında izlenecek yönteme ilişkindir ve ortaklık yapısından bağımsız şekilde çözülmüştür.
Kamu İhale Kurulu, ihale dokümanında oranların belirlenme biçiminin iki ondalık basamağa göre yapıldığını ve hesaplamalarda yuvarlama yapılmayacağına ilişkin herhangi bir kısıtlama bulunmadığını tespit ederek, başvuru sahibinin teklifinde %3,0048 olarak hesaplanan oranın %3,00 olarak yuvarlanması gerektiğine hükmetmiştir. Dolayısıyla teklif sahibine puan verilmemesi şeklindeki işlemi hukuka uygun bulmamış ve puanlamanın bu husus gözetilerek yeniden yapılmasına karar vermiştir. Kurul’un yaklaşımı, teknik düzenleme ve yaklaşık maliyet yapısındaki yuvarlama davranışlarıyla uyumlu şekilde, istikrar ve ölçülülük prensiplerinin korunması yönünde şekillenmiştir.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.