KÜNYE
- Toplantı No: 2021/043
- Gündem No: 43
- Karar Tarihi: 20.10.2021
- Karar No: 2021/UY.I-1933
- Başvuru Sahibi: İbm İnşaat İth. İhr. A.Ş.
- İhaleyi Yapan İdare: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü
- İKN: 2021/198667
- İhale Adı: Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü 65.(Yozgat) Şube Şefliği, 68.(Boğazlıyan) Şube Şefliği ve Bölge Dahili Yollarında Konkasörle Kırılmış Asfalt Mıcırı Temini, Nakli, Temel Yapılması ile Sathi Kaplama Yapılması Yapım İşi
Özet
Fiyat dışı unsur puanlamasında hesaplama sonucu üzerinden yuvarlama yapılamayacağına dair karar
Başvuru / İddialar
Başvuru sahibi, ilgili iş kalemindeki teklif oranının %23,99 olduğunu, ihale dokümanında yuvarlama yapılmayacağına dair düzenleme olmadığını, dolayısıyla hesaplama sonucu üzerinden yuvarlama yapılmasının mevzuata aykırı olduğunu ve tam puan verilmesi gerektiğini iddia etmiştir.
Kurul Değerlendirmesi
İhale konusu işte fiyat dışı unsur değerlendirme yöntemi iş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik puanlamasıdır ve puanlama EKAP üzerinden otomatik yapılmaktadır. Başvuru sahibinin teklif oranı %24,0000000025724 olup, bu oran asgari ve azami oranlar olan %16-%24 arasında kalmamaktadır. İdari Şartname ve mevzuatta fiyat dışı unsur puanlamasında yuvarlama yapılacağına dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla, hesaplama sonucu üzerinden yuvarlama yapılarak puan verilmesi mümkün değildir.
İdare Görüşü
İdare, teklif oranının %24,0000000026 olduğunu, bu oranın %23,99 olmadığını, hesaplamanın EKAP üzerinden otomatik yapıldığını, ihale komisyonunun hesaplama üzerinde etkisi olmadığını ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığını belirtmiştir.
Genel Soru–Cevap
Soru: Fiyat dışı unsur puanlamasında teklif oranının sınır değerlerde olması durumunda puanlamada yuvarlama yapılabilir mi?
Cevap: Kamu ihale mevzuatı ve idari şartnamelerde fiyat dışı unsur puanlamasında puanlama sonuçları üzerinde yuvarlama yapılacağına dair açık bir düzenleme bulunmadıkça, otomatik hesaplamalarda hesaplama sonucu doğrudan esas alınır. Sınır değerlerde teklif oranı teknik olarak belirtilen azami veya asgari oranlarla tam örtüşmüyorsa, yuvarlama yolu ile puanlama yapılması uygulamada tereddütlere yol açabilir ve hatalı değerlendirmeye neden olabilir. Bu nedenle, puanlama sonucunda yuvarlama yapılması genellikle kabul edilmez.
Soru: İdarelerin fiyat dışı unsur puanlamasında EKAP üzerinden otomatik hesaplama yapılması hangi durumlarda hukuki ihtilafa yol açabilir?
Cevap: EKAP üzerinden fiyat dışı unsur puanlaması otomatik yapıldığı zaman, idare ya da komisyonların manuel müdahalesi mümkün olmaz. Ancak, teklif oranlarında veri girişinde hata yapılması veya koşulların yanlış tanımlanması durumunda başvuru sahipleri bu otomatik hesaplamaya itiraz edebilir. Böyle durumlarda, puanlamanın EKAP tarafından nasıl hesaplandığına, girdi verilerin doğruluğuna ve mevzuat hükümlerine uygunluğuna dikkat edilmelidir. Aksi halde hem taraflar hem de idare açısından hukuki uyuşmazlık ortaya çıkabilir.
Soru: Asgari ve azami oranlar arasında kalan bir teklif oranı varsa puanlama yaklaşımı nasıl olmalıdır?
Cevap: İş kalemi bazında fiyat dışı unsur puanlamasında, teklif edilen oran asgari ve azami sınırlar arasında ise ilgili puanın tam olarak verilmesi beklenir. Ancak bu sınırların net olarak tanımlanması gerekir ve teklif oranının sınır değerlerle tam uyumlu olması önemlidir. Oranın ölçümünde hassasiyet ve doğruluk sağlanmalı, olası teknik sorunlarda idareden veya EKAP kayıtlarından kaynaklanan hatalar mutlaka dikkate alınmalıdır.
Soru: Fiyat dışı unsur puanlama kriterlerinde hesaplama yöntemine ilişkin düzenleme yoksa nasıl hareket edilmelidir?
Cevap: İdari şartnamede veya mevzuatta fiyat dışı unsur puanlamasının hesaplama yöntemine dair kesin bir düzenleme bulunmuyorsa, uygulamada EKAP tarafından otomatik hesaplama yapılıyorsa ve bu yöntem şeffaf şekilde işliyorsa bu hesaplama esas alınır. İdareler ve komisyonlar hesaplamaya müdahale etmemeli, başvuru sahipleri de mevcut kayıtlar üzerinden itirazlarını yapmalıdır. Hesaplama metodunun net olmaması durumunda ise uygulamada tereddüte düşülebilir; bu tür durumlarda düzenleyici otoriteler veya Yüksek Kurul kararı yol gösterici olur.
Soru: Teklif oranlarının virgülden sonra çok uzun basamaklı değerlerde olması fiyat dışı unsur puanlamasının sonuçlarını nasıl etkiler?
Cevap: Teklif oranlarında virgülden sonra çok hassas sayıların ortaya çıkması durumunda puanlama da bu sayıları esas alır. Ancak, puanlamada yuvarlama yapılmaması uygulamada sıkça tartışma yaratır. EKAP üzerinden otomatik puanlama yapıldığı sürece, sistemdeki hesaplama sonuçları aynen dikkate alınır. Eğer idare ya da mevzuatta bu konuda bir düzenleme yoksa, teknik olarak puanlamanın sonucu değiştiren herhangi bir yuvarlama yapılmaz. Bu nedenle, fiyat oranının asgari ve azami sınırların tam üzerinde veya altında olması durumunda puanlama ona göre yapılır.
Vakaya Özel Soru–Cevap
Soru: Başvuru sahibinin teklif oranı %23,99 olduğundan fiyat dışı unsur puanının tam verilmesi gerektiğine ilişkin iddiası neden reddedilmiştir?
Cevap: Başvuru sahibinin teklif oranı iddiasının aksine, EKAP verilerine göre %24,0000000026 olarak belirlenmiştir ve bu oran azami %24 sınırını aşmaktadır. Bu nedenle teklif oranı asgari ve azami sınırlar arasında kalmadığından, tam puan verilmesi mümkün değildir. Kurul, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasını reddetmiştir.
Soru: Fiyat dışı unsur puanlamasında hesaplama sonucunun yuvarlanmasına neden izin verilmemiştir?
Cevap: İdari şartname ve mevzuatta fiyat dışı unsur puanlamasında hesaplama sonucu üzerinden yuvarlama yapılacağına dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Ayrıca puanlama EKAP üzerinden otomatik yapıldığı için idare ya da komisyonun hesaplama üzerinde etkisi yoktur. Bu nedenle hesaplama sonucu üzerinden yuvarlama yapılarak puan verilmesi hukuki olarak mümkün görülmemiştir.
Soru: İdare tarafından hesaplamanın EKAP üzerinden otomatik yapılması başvuru sahibinin itirazını nasıl etkilemiştir?
Cevap: İdare, fiyat dışı unsur puanlamasının EKAP üzerinden tamamen otomatik olarak yapıldığını ve idari şartname kapsamında bu yöntemin esas olduğunu belirtmiştir. Böylece idarenin ya da komisyonun puanlama üzerinde herhangi bir takdir yetkisi bulunmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin hesaplama yöntemine itirazının yerinde görülmediği kanaatine varılmıştır.
Soru: Bu vakada fiyat dışı unsur puanlamasında hangi şartlar tam puan verilmesini engellemiştir?
Cevap: Teklif oranının azami sınır olan %24,00’ü aşması ve azami ile asgari oranlar arasında kalmaması nedeniyle tam puan verilmemiştir. Başvuru sahibinin iddia ettiği %23,99 oranı ise gerçek durumu yansıtmamaktadır, dolayısıyla puan tam değil hesaplama sonucu neyse odur prensibine göre işlem yapılmıştır.
Detaylı Analiz
İtirazen şikâyete konu olayda, başvuru sahibi teklifinin belirli bir iş kalemi için belirlenen asgari ve azami sınırlar arasında kaldığını, dolayısıyla fiyat dışı unsur puanlamasında kendisine tam puan verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Uyuşmazlık, teklif oranı sınır değerlerle teknik olarak uyuşmasa da bu küçük farkın yuvarlama yoluyla dikkate alınması gerekip gerekmediği noktasında yoğunlaşmıştır. İdare, oranların EKAP üzerinden otomatik olarak hesaplandığını ve bu sistem üzerinden elde edilen kesin değerlerin esas alındığını belirterek, herhangi bir kabul edilebilir sapma bulunmadığı için puanlamada da herhangi bir düzeltme veya tam puan uygulaması yapılamayacağını ifade etmiştir.
İhale sürecinde tartışılan temel husus, iş deneyimi veya yeterlik belgelerinden ziyade fiyat dışı unsur puanlamasına dayalı teknik değerlendirmelere ilişkindir. Özellikle kamu ihale mevzuatı çerçevesinde belirlenen iş kalemleri bazlı fiyat değerlendirmesinde teklifler belirli yüzdelik sınırlar içerisinde kaldığı sürece puan almaktadır. Bu kapsamda, başvuru sahibi teklif oranının %23,99 olduğunu belirtmiş ancak EKAP sisteminde yapılan değerlendirmede bu oranın %24,0000000026 olduğu ortaya çıkmıştır. Sistem tarafından bu hassas hesaplama sonucu, aritmetik olarak azami sınırın üzerinde kabul edilmiş ve bahis konusu iş kalemi bakımından talep edilen tam puan bu sebeple verilmemiştir.
Uyuşmazlığın çözümünde esaslı unsur kavramı, teklif oranının teknik verilerle gerçekten sınır içinde olup olmadığının belirlenmesinde ele alınmıştır. Kurul kararında, sistemden alınan otomatik çıktının esas alındığı ve bu hesaplama sonucu üzerinde herhangi bir yuvarlama işlemi yapılmasının mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Zira, ne mevzuatta ne de idari şartnamede hesaplama sonucunun yuvarlanabileceğine dair açık bir hüküm yer almamaktadır. Bu durumda sınır değerlerin milimetrik hassasiyetle ölçülmesi ve azami yüzde oranını binde birin de altındaki bir sapmayla aşıyor olsa dahi tam puan uygulamasının yapılamayacağı yönünde değerlendirme yapılmıştır.
Vaka özelinde pilot ortak ya da alt yüklenicilere dair iş deneyimi gibi belgeler üzerinden yapılan bir analiz bulunmamakta, dolayısıyla fiyat dışı unsur kapsamında kalan puanlamaya yoğunlaşılmıştır. Teklifin sınır değerleri tam anlamıyla karşılayıp karşılamadığı, ihale sonucuna etki eden temel kriter olmuştur. Puanlamada farklı bir yorum yapılarak virgül sonrası hassas verilere yuvarlama uygulanması halinde, bu durumun diğer isteklilerin haklarını etkileyebilecek sonuçlara yol açabileceği ihtimali de dolaylı biçimde bu tespitin içine dahil edilmiştir.
Kamu İhale Kurulu, sürecin şeffaf ve elektronik ortamda yürütülen teknik yönlerini dikkate almış ve teklif oranının EKAP sistemi tarafından hassas biçimde hesaplandığı şekilde %24’lük üst sınırı aştığını tespit etmiştir. Bu oran, başvuru sahibinin iddia ettiği gibi sınırlar içinde kalmadığından, fiyat dışı unsur puanlamasında talep edilen tam puanın verilmesi mümkün görülmemiştir. Kurul, yuvarlama yapılmasına imkân tanıyan bir düzenleme olmadığını, sistem çıktısının aynen esas alınması gerektiğini belirterek şikâyeti reddetmiştir. Yapılan değerlendirme, sistemsel hesaplamaların bağlayıcılığına ve mevzuatta düzenleme bulunmadıkça yuvarlama gibi müdahalelere kapalı olduğuna işaret etmektedir. Bu çerçevede verilen karar, kamu ihale uygulamalarında teknik hassasiyetin dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Bu içerik, ilgili kararın genel çerçevesini ve Kurul değerlendirmesinin ana hatlarını açıklayıcı nitelikte sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Metin, kararın tamamının yerine geçmez ve bağlayıcı veya nihai bir hukuki değerlendirme olarak kabul edilemez.
Burada yer alan açıklamalar, yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup, yapılacak değerlendirmelerde kararın aslı ile dayandığı resmî metinlerin esas alınması gerekmektedir.
Bu karar ve değerlendirme çerçevesinde görüşlerinizi paylaşabilir, farklı yorum ve yaklaşımları tartışmaya açabilirsiniz.